Castellum Meinerswijk: verschil tussen versies

3.296 bytes verwijderd ,  2 maanden geleden
Aanpassing i.v.m. splitsing artikel Castra Herculis
k (KKoolstra heeft pagina Castra Herculis hernoemd naar Castellum Meinerswijk: Zie OP: groot gedeelte gaat over het Castellum bij Meinerswijk, slechts 1 van de kandidaten voor Castra Herculis; zie OP)
(Aanpassing i.v.m. splitsing artikel Castra Herculis)
| identificatie =
}}
Het '''Castracastellum HerculisMeinerwijk''' was een fort in [[Romeinen in Nederland|Romeins Nederland]]., Hetdat wordtbij vermeldarcheologische opopgravingen in de Peutingerkaartjaren ''([[Tabula80 en Peutingeriana]])''90 aanis deteruggevonden wegbij tussende ''[[Ulpia Noviomagus BatavorumArnhem|NoviomagusArnhemse]]'' ([[Nijmegen]])wijk enMeinerswijk. ''[[Carvo]]'' ([[Kesteren (Neder-Betuwe)Bestand:Castellum_Meinerswijk_4.jpg|Kesterenright|250px]]).<ref>[http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost03/Tabula/tab_pe02.html Peutingerkaart op Bibliotheca Augustana]</ref>
Castra Herculis wordt verder door [[Ammianus Marcellinus]] genoemd als een van de zeven steden (''[[Civitas|civitates]]'') die door keizer [[Julianus Apostata]] in [[359]] zijn heroverd, hersteld en van voedsel zijn voorzien.<ref>Ammianus Marcellinus, ''Res gestae'', Boek XVIII 2.3 en 2.4</ref> Onder keizer Valentianus zou volgens dezelfde Marcellinus de gehele Rijngrens zijn versterkt met forten en kastelen.<ref>Ammianus Marcellinus, ''Res gestae'', Boek XXVIII 2.1</ref> Bevestiging hiervoor is onder andere teruggevonden bij [[opgraving]]en in [[Meinerswijk]].
 
==Identificatie==
{{twijfel|Zie overlegpagina|2019|11|01}}
Castra Herculis wordt meestal geïdentificeerd met het hedendaags Meinerswijk in [[Arnhem]]. De deels gevonden Romeinse weg van Nijmegen naar de Rijn liep echter via [[Elst (Gelderland)|Elst]] en [[Driel]] naar Kesteren en niet langs Meinerswijk. In Meinerswijk zijn resten van een grensfort ''([[castellum]])'' opgegraven. Een ander belangrijk punt is dat het woord ''[[castra]]'' in het algemeen gebruikt wordt voor een versterking voor een of twee [[legioen]]en (5.000 respectievelijk 10.000 man) terwijl een castellum gebouwd was voor een [[cohort]] (500/1.000 man). Het castellum van Meinerswijk lag aan de noordgrens van het [[Romeinse Rijk]]; de zogenaamde ''[[Limes (Romeinse Rijk)|limes]]'' ([[Latijn]] voor "grens"). De werkelijke locatie van Castra Herculis is in feite nog steeds een mysterie, al nemen de aanwijzingen toe dat Castra Herculis uiteindelijk gelokaliseerd kan worden bij het hedendaagse [[Elst (Gelderland)|Elst]]. De reden hiervoor is dat te Elst de grootste omgangstempel uit het Romeinse rijk boven de Alpen is opgegraven. In deze tempel werd [[Hercules Magusanus]] vereerd. Bij een tweede opgegraven tempel, in de nieuwbouwwijk Westeraam, zijn enige 4e-eeuwse graven aangetroffen. De datering van deze graven komt overeen met de herovering van de Rijnforten door [[Julianus Apostata]] zoals omschreven door [[Ammianus Marcellinus]]. In 2015 werden bij werkzaamheden bij de ABN-Amro bank te Elst de resten van een badhuis aangetroffen. Deze voorzieningen worden geassocieerd met grotere bewoningsconcentraties. Omdat een bevaarbare tak van de Rijn in de Romeinse tijd langs Elst liep en zich op deze plek een kruising van Romeinse wegen en waterwegen bevond, is de vermelding op de Peutingerkaart ''([[Tabula Peutingeriana]])'' niet alleen logisch, maar qua vermelde afstanden (13 [[leuga]] (circa 29&nbsp;km) naar Kesteren [[Castra]] en 8 leuga (ca. 18&nbsp;km) naar Nijmegen) ook aannemelijk. Dat deze laatste afstand lang lijkt in verhouding tot de hemelsbrede afstand is mogelijk te verklaren door de vraag waar de Waal overgestoken diende te worden. Ook in de schenkingsakte uit 726 van [[Karel Martel]] van Marithaime, ook bekend als de Villa Heliste (Elst), aan de [[Sint-Salvatorkerk (Utrecht)|Sint-Salvatorkerk]] te Utrecht staat vermeld dat deze plaats voorheen een castrum was. Dit castrum wordt door de christelijke Karel Martel niet met de naam van de heidense Hercules in verband gebracht.
 
==Castellum in Meinerswijk==
[[Bestand:Castellum_Meinerswijk_4.jpg|right|250px]]
[[Bestand:Castellum_Meinerswijk.JPG|right|250px]]
Het castellum bij Meinerswijk werd vermoedelijk tussen het jaar 10 en 20 gebouwd door de Romeinse generaal [[Germanicus Julius Caesar|Germanicus]] aan de zuidzijde van de Rijn. Dit houten fort beschermde de Romeinse scheepvaart over de Rijn en de [[Drususgracht]], die de Rijn met de [[IJssel]] verbond.
6.821

bewerkingen