Caldeira: verschil tussen versies

7 bytes verwijderd ,  1 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
Labels: Bewerking via mobiel Bewerking via mobiele website
[[Bestand:Fogo,_Cape_Verde_Islands.jpg|thumb|right|250px|Caldeira van de vulkaan [[Fogo (Kaapverdië)|Fogo]], [[Kaapverdië]]]]
[[Afbeelding:Caldera de Taburiente.jpg|thumb|right|250px|Gezicht op de reusachtige muren van de [[Caldera de Taburiente]] op [[La Palma (eiland)|La Palma]]; een caldeiracaldera gevormd door erosie]]
 
Een '''caldeiracaldera'''<ref>[http://woordenlijst.org/#/?q=caldeira CaldeiraCaldera], Woordenlijst.org</ref> (Portugees) of '''caldera''' (Spaans, maar niet-officieel in het Nederlands) is een grote komvormige [[Krater (landschapsvorm)|krater]], gevormd door [[Vulkaan|vulkanische]] activiteit. CaldeiraCaldera's ontstaan wanneer grote hoeveelheden [[pyroclastisch]] materiaal door een vulkaan worden uitgestoten waardoor het dak van de [[magmakamer]] niet meer ondersteund wordt. Hierdoor zakt het dak en valt het in de magmakamer. Deze gang van zaken kan geruime tijd duren en vindt vaak plaats in een zogenaamde [[uitgedoofde vulkaan]]. In het verleden dacht men dat caldeira's alleen ontstonden als de top van de vulkaan eraf geblazen werd. Dat gaat slechts op voor een paar caldeira's die zo zijn ontstaan.
 
Als gevolg van een explosieve [[vulkaanuitbarsting]] kan de top van een vulkaan in de [[Krater (landschapsvorm)|krater]] storten waardoor de [[kraterpijp]] geblokkeerd wordt. In de depressie in de vulkaantop die hierdoor veroorzaakt wordt, kan een [[kratermeer]] gevormd worden.
 
Als de spanning in de vulkaan opnieuw stijgt kan deze op twee manieren tot uitbarsting komen:
* er vormt zich een nieuwe vulkaan boven op de caldeiracaldera, bijvoorbeeld [[Vesuvius (vulkaan)|Vesuvius]]
* de hele top van de vulkaan wordt eraf geblazen in de nieuwe uitbarsting, bijvoorbeeld [[Mount Saint Helens]].
 
Caldeira’sCaldera’s kunnen van ‘maar’ 2 kilometer breed tot wel 100 kilometer breed zijn. De [[Yellowstonecaldera]] in het [[Yellowstone National Park]] in de Verenigde Staten is een van de grootste caldeira's met ruim 65 kilometer doorsnede. Het [[Tobameer]] (100 km lang en 30 km breed) is de caldeiracaldera van een uitbarsting van de [[supervulkaan]] [[Toba (vulkaan)|Toba]] ongeveer 74.000 jaar geleden.
 
[[Crater Lake]] in Oregon bestaat zelf uit meerdere caldeira's van overlappende vulkanen.<ref>{{citeer web |url=http://www.volcano.si.edu/learn_galleries.cfm?p=3 |titel=Calderas |uitgever=Smithstonian Institution - Global Volcanism Program |datum= |bezochtdatum=9 februari 2015 |taal=en}}</ref>
Anonieme gebruiker