Citrusvrucht: verschil tussen versies

5 bytes verwijderd ,  8 maanden geleden
k
|{{Largethumb}}| is redundant, gebruik voortaan |thumb|
(→‎Soorten: link verbeterd)
k (|{{Largethumb}}| is redundant, gebruik voortaan |thumb|)
| afbeeldingIIItekst = Papeda
}}
[[Bestand:Nieuws uit de West, citruscultuur in Suriname Weeknummer 47-31 - Open Beelden - 59227.ogv|{{largethumb}}thumb|Bioscoopjournaal uit 1947 over de citruscultuur in Suriname.]]
 
'''Citrusvruchten''' zijn vruchten van [[Boom (plant)|bomen]] of [[struik]]en van het plantengeslacht ''Citrus''. Het geslacht ''Citrus'' is reeds duizenden jaren in cultuur. De teelt ervan wordt reeds vermeld in Chinese kronieken van 2200 jaar voor onze jaartelling. Als gevolg van deze eeuwenlange cultivatie zijn er vandaag de dag dan ook duizenden [[cultivar]]s.
 
== Herkomst ==
De bakermat van alle citrussoorten ligt in [[Zuidoost-Azië]] en archeologische aanwijzingen voor de [[Teelt (kweekproces)|teelt]] van citrusfruit zijn er al uit 2100 v. Chr. De knobbelige [[sukade]]citroen is de onbekendste van de drie oercitrussen, maar is toch de eerste citrusvrucht die het [[Midden-Oosten]] en het [[Middellandse Zeegebied]] bereikte. De [[sinaasappel]] werd in de [[16e eeuw]] door de [[Portugezen]] in [[Europa (werelddeel)|Europa]] geïntroduceerd. De [[Mandarijn (vrucht)|mandarijn]] kwam in [[1805]].
 
Er zijn maar drie 'echte' citrussoorten: de [[Pompelmoes (Citrus maxima)|pompelmoes]] of ''Citrus grandis'', de [[Mandarijn (vrucht)|mandarijn]] of ''Citrus reticulata'' en de [[Sukadeboom|sukadecitroen of cedraat]], ''Citrus medica''. De sinaasappel is bijvoorbeeld een [[Hybride (biologie)|kruising]] en in feite geen aparte soort. Zo'n kruising blijft bij citrussoorten lang in stand. Uit pitten van citrusvruchten groeit van nature meestal geen kruising van vader- en moederplant, maar een [[Klonen (biologie)|kloon]] van de moederplant. Door die vreemde vorm van '[[stekken]]' kunnen ook moderne gekweekte rassen oeroud blijken, wat het moeilijk maakt om de stamboom van citrusvruchten te achterhalen.<ref name="Sitroen">{{CiteCiteer web |url=http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20121129_00386213 |title=In het begin was er de mandarijn |author=[[De Standaard]] |date=30 november 2012}}</ref> Ook zijn er nauwelijks nog wilde citrussoorten om mee te vergelijken. Gedetailleerd DNA-onderzoek en archeologische studies zullen moeten uitwijzen welke de echte 'oercitrus' is, en hoe zijn nakomelingen daaruit zijn gekweekt.<ref name="Sitroen"></ref>
 
De status van geslachten als ''Fortunella'' (met de [[kumquat]]) en ''Poncirus'' is omstreden. Volgens de Flora of China is het niet zinnig om deze als aparte geslachten te beschouwen en zijn ''Fortunella'' en ''Poncirus'' [[Synoniem (plantkunde)|synoniemen]] van ''Citrus''.
** [[Ugli]], eventueel gekruist met een zure sinaasappel
* [[Sinaasappel]], ''Citrus sinensis''
* [[Sukadeboom|Sukadeboom]], ''Citrus medica'', een boom die vruchten met zeer dikke schil draagt, waar [[sukade]] van gemaakt wordt.
* [[Zure sinaasappel]], ''Citrus aurantium'', pomerans, bittersinaasappel
* [[Yuzu]]