Gebruiker:Ezrahiet/Kladblok: verschil tussen versies

5.688 bytes verwijderd ,  10 maanden geleden
geen bewerkingssamenvatting
{{Infobox predikant
| naam = BalthasarCaspar LydiusSibelius
| afbeelding = BalthasarJonas LydiusSuyderhoef after Frans Hals - Caspar Sibelius.jpg
| onderschrift = Portret door [[GodfriedJohannes SchalckenSuyderhoef]] naar voorbeeld van [[Frans Hals]]
| bijnaam =
| geboortedatum = [[15779 juni]] [[1590]]
| geboorteplaats = [[Gross-UmstadtElberfeld]]
| sterfdatum = [[201 januari]] [[16291658]]
| sterfplaats = [[DordrechtDeventer]]
| nationaliteit = [[Duits]]</br>[[Nederlands]]
| partners = [[AlettaMaria de WittKlöcker]]</br> [[Anna van der Mijle]]
| kinderen =
| kinderen = [[Isaac Lydius]]</br>[[Martinus Lydius]]</br>[[Jacobus Lydius]]</br>[[Samuel Lydius]]
| kerkgenootschap =
| ambt =
| anderambt =
| tijdvak1 = [[1602]]
| functie1 = Predikant te [['s-Hertogenbosch]]
| tijdvak2 = [[1602]]-[[1629]]
| functie2 = Predikant te [[Dordrecht]]
| tijdvak3 =
| functie3 =
| publicaties =
| bekendvan =
}}
'''Balthasar Lydius''' ([[Groß-Umstadt]], [[13 augustus]] [[1576]] – [[Dordrecht]], [[20 januari]] [[1629]]) was een [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Nederlands]] [[theoloog]] en [[predikant]].
 
== Biografie ==
Balthasar Lydius is geboren in Gross-Umstadt, in [[de Palts]], als zoon van de predikant [[Martinus Lydius]] (ca. 1540 – 1601). De naam van zijn moeder is onbekend. Zijn broer, [[Johannes Lydius|Johannes]], werd eveneens predikant.
 
=== Leiden ===
Zijn vader onderwees hem en zijn jongere broer in de [[Grieks]]e en [[Latijn]]se taal. In [[1599]] werden ze naar de [[Universiteit Leiden|hogeschool van Leiden]] gestuurd. Ze werden daar onderwezen in de [[Hebreeuws]]e taal door [[Willem van der Codde]], in de [[geschiedenis]] door [[Paulus Merula]] en in de [[theologie]] door [[Franciscus Junius (theoloog)|Franciscus Junius]]. Hun studie van de klassieke talen zetten ze voort onder [[Josephus Justus Scaliger|Josephus Scaliger]].
In [[Leiden]] maakte Lydius kennis met onder andere [[Gerardus Vossius]], [[Janus Rutgersius]] en [[Joannus Narsius.]] Tegen het eind van zijn studieperiode erfden hij en zijn broer de omvangrijke boekcollectie van hun vader.
 
=== Predikant ===
In [[1602]] verliet hij de universiteit en werd hij door de [[classis (religie)|classis]] [[Zuid-Holland]] als [[proponent]] aangenomen. In datzelfde jaar verbond hij zich ‘in het geheim’ aan de gemeente onder het kruis in [[’s-Hertogenbosch]]. Toen hij in juli een keer in [[Streefkerk]] had gepreekt wilde men hem daar beroepen. De gemeente van [[Dordrecht]] wilde hem ook graag als predikant hebben en kwam tussenbeide. De kerkenraad ging in gesprek met Streefkerk en ’s-Hertogenbosch en het resultaat was dat Lydius op [[27 maart]] 1602 beroepen kon worden vanuit Dordrecht.
 
==== Predikant te Dordrecht ====
In november deed hij zijn intrededienst in Dordrecht. Hij ging wonen in “de Reijnstraat tot Dirck van Arnhem, naast de Leuwinne”. Toen het tijdelijk bedoelde predikantschap van Dordrecht in [[1604]] werd omgezet naar een vaste aanstelling verhuisde hij naar een woning “achter de [[Augustijnenkerk (Dordrecht)|Augustijnen Kerck]]”. Als snel verwierf hij faam als kanselredenaar. Tijdgenoten weten te vermelden dat hij de gave had zijn toehoorders tot tranen te bewegen.
 
In de conflicten tussen de [[remonstranten]] en [[contraremonstranten]] behoorde Lydius aanvankelijk tot de gematigde stroming. [[Johannes Uyttenbogaert]], een remonstrantse predikant, beschouwde hem als mogelijke bemiddelaar tussen de partijen, maar Lydius’ studievriend G. Vossius schreef in een brief aan [[Hugo de Groot (rechtsgeleerde)|Hugo de Groot]] dat men hem in Dordrecht te veel sympathie voor de remonstranten verweet, en dat hij – om deze beschuldigingen te ontzenuwen – steeds feller voor de contraremonstrantse standpunten koos. Van grote invloed op deze wijziging zijn ook zijn Dordtse medepredikanten [[Johannes Becius]] en [[Johannes Dibbetz]] geweest.
 
=== Dordtse Synode ===
Toen in [[1618]] de [[Dordtse Synode|nationale synode]] werd samengeroepen behoorde Balthasar Lydius tot de afgevaardigden voor de provinciale synode Zuid-Holland. Omdat hij de predikant van Dordrecht was kreeg hij de eervolle opdracht om op [[13 november]] in de [[Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk (Dordrecht)|Grote Kerk]] de openingskerkdienst te leiden en tevens de eerste zitting met een [[toespraak]] te openen. In verschillende werkzaamheden van de synode had hij een groot aandeel. Hij werd bijvoorbeeld benoemd in een commissie met de opdracht een nieuw [[catechisatie]]boekje te maken. Tijdens de 17e zitting werd hij benoemd tot [[secretaris]] van een commissie die het officiële verslag van de synodehandelingen ([[actra contractoria]]) moest maken [[29 mei]] [[1619]] sloot hij de synode af met een dienst over [[Jesaja (boek)|Jesaja]] 12:1-3.
 
=== Verdere functies en bezigheden ===
Naast zijn werk als predikant werd hij in [[1627]] benoemd tot [[curator (onderwijs)|curator]] van de [[Johan de Witt-gymnasium|Latijnse School]]. Ook was hij een van de oprichters van de stadsbibliotheek. Samen met zijn collega [[Daniël Demetrius]] stelde hij een register samen van boeken die een plaats zouden moeten krijgen in de bibliotheek. Die werd ingericht in de crypte van het voormalige Mariënbornklooster. In [[1626]] kreeg hij samen met [[Jacob Cats (dichter)|Jacob Cats]] het toezicht over de bibliotheek.
 
== Gezinsleven ==
Balthasar Lydius huwde op [[3 april]] [[1603]] met [[Aletta de Witt]], dochter van [[burgemeester]] [[Jacob de Witt]] en Weduwe van de [[Breda]]se predikant [[Isaac van den Corput]]. Met haar kreeg hij de volgende kinderen:
*[[Izaak Lydius|Izaak]] ([[1604]]-[[1660]]), predikant te Dordrecht van [[1637]]-[[1660]]
*[[Martinus Lydius|Martinus]] (ca. [[1607]]-[[1656]]), predikant te [[Heusden (gemeente)|Heusden]] en Breda
Na het overlijden van Aletta in [[1607]] trouwde Lydius op [[15]] [[juli 1608]] met [[Anna van der Mijle]]. Uit dit huwelijk werden nog twee kinderen geboren:
*[[Jacobus Lydius|Jacobus]] ([[1610]]-[[1679]]), predikant te Dordrecht van [[1637]]-[[1679]]
*[[Samuel Lydius|Samuel]] ([[1617]]-[[1691]]), predikant te [[Dubbeldam]] van [[1647]]-[[1690]]
 
 
 
{{Appendix|2=
{{References}}
* [http://www.biografischportaal.nl/persoon/26040313 Balthasar Lydius in het Biografisch Portaal]
* [[Willem van 't Spijker|Spijker, W. van 't]] (1926): ''De synode van Dordrecht in 1618 en 1619'' Houten: Den Hertog.
* Nelemans, A.: ''Hic conditur, de graven van de Nieuwkerk te Dordrecht'' Amsterdam: De Bataafse Leeuw
}}
1.120

bewerkingen