Hoofdmenu openen

Wijzigingen

91 bytes toegevoegd ,  4 maanden geleden
poets + indeling in alinea's t.b.v. de leesbaarheid
}}
[[Bestand:Ha1.jpg|thumb|''Angiogram'']]
Een '''hartinfarct''' (medisch: '''myocardinfarct''', van [[Hartspierweefsel|myocard]] en [[infarct]]), in de volksmond '''hartaanval''' genoemd, is het proces waar een deel van de [[hartspier]] afsterft doordat de bloedtoevoer door de [[kransslagader]]en naar dat deel van de hartspier wordt onderbroken. Een hartinfarct kan leiden tot [[hartfalen]], sterfte of levensbedreigende [[Hartritmestoornis|ritmestoornissen]]. Een hartaanval ontstaat vrijwel altijd doordat zich in een kransslagader een [[bloedstolsel]] oftewel een bloedpropje vormt waardoor de toevoer van bloed, die over het algemeen daarvoor al geringerverminderd was, nu opeens helemaal wordt onderbroken. De blokkade ontstaat meestal op de plaats van een [[atherosclerotische plaque]].
 
Zeldzame oorzaken van een afsluiting van een kransvat en dus een hartinfarct zijn: een [[dissectie]] van de wand van het kransvat, embolisatie van een stolsel (trombus) vanuit de [[Linkerventrikel|linkerhartkamer]] of [[vasculitis]] van een kransvat.
Zeldzame oorzaken van een afsluiting van een kransvat en dus een hartinfarct zijn: een [[dissectie]] van de wand van het kransvat, [[embolisatie]] van een stolsel (trombus) vanuit de [[Linkerventrikel|linkerhartkamer]] of [[vasculitis]] van een kransvat. Uit onderzoek van de [[Rijksuniversiteit Groningen]] bleek dat een hartaanval 30% vaker voorkomt in de ochtenduren dan op basis van toevalligheden verwacht mag worden. Wel bleek uit dit onderzoek dat een hartinfarct ‘s ochtends vaak kleiner is dan wanneer dezedit ‘s nachts optreedt.<ref name=RUG>[http://www.rug.nl/news-and-events/phd-ceremonies/?hfId=2500 Mahmoud, K.D.E. ''Symptom onset and treatment in acute myocardial infarction'']</ref>
 
In Nederland zijn in 2012 naar schatting 39.000 mensen overleden aan hart- en vaatziekten, van wie 10.000 aan ‘ischemische[[Ischemische hartziekten’hartklachten]]. Dat zijn hartklachten door onvoldoende bloedtoevoer naar de hartspier, veroorzaakt door een vernauwing of afsluiting van een of meer kransslagaders.<ref name=RUG /> Als verzamelnaam van myocardinfarct en instabiele [[angina pectoris]] wordt wel de term [[acuut coronair syndroom]] gebruikt.
 
== Risicofactoren voor het krijgen van een hartinfarct ==
Erfelijkheid, aanleg en levensstijl spelen een belangrijke rol bij hartklachten. Risicofactoren voor het versneld ontwikkelen van [[atheromatose|aderverkalking]] respectievelijk het optreden van een hartaanval zijn: het mannelijk geslacht, een hoge leeftijd, het voorkomen van [[ischemische hartklachten]] en/of vaatlijden in de naaste familie (het gezin, eerste lijn), [[suikerziekte]], [[hypertensie|hoge bloeddruk]], een hoog [[cholesterol]]gehalte, [[roken (tabak)|roken]], [[alcoholische drank|alcohol]]misbruik, weinig [[Lichaamsbeweging|bewegen]]/inactiviteit, ongezond eten, [[overgewicht]]/obesitas en lichamelijke of psychische [[stress]].
 
== Symptomen ==
 
== Behandeling ==
Het is bij een acute hartaanval van belang zo snel mogelijk professionele hulp in te schakelen zodat deze de patiënt naar een ziekenhuis kan transporteren, waar door middel van een [[Percutane coronaire interventie|dotter]]procedure de afsluiting van het kransvat kan worden opgeheven. Hoe sneller de afsluiting van het kransvat wordt opgeheven, hoe meer de onherstelbare schade van de hartspier kan worden beperkt. Opening van het kransvat binnen zes uur geeft nog circa 20-30% reductie van de grootte van het litteken, binnen twee uur is de reductie circa 60%. Vroeger werd een hartinfarct behandeld door het geven van medicatie die de stolsels kunnen "oplossen"; dit wordt [[trombolyse]] genoemd. Voorbeelden van deze middelen zijn [[streptokinase]], [[reteplase]], [[alteplase]], [[urokinase]]. Diverse grote internationale studies hebben echter laten zien dat een [[dotteren|dotterprocedure]] bijna altijd effectiever en veiliger is, tenminste zolang een patiënt binnen anderhalf uur transport van een ziekenhuis is waar dotterprocedures worden uitgevoerd.<ref>Henriques, J.P.S., Zijlstra, F. (2006) ''Primary percutaneous coronary intervention versus thrombolytic treatment: long term follow up according to infarct location'' Heart British Medical Journal.</ref> In sommige dunbevolkte gebieden, bijvoorbeeld in Amerika, kan trombolyse dus nog steeds de beste behandeling zijn. Zelden wordt met spoed een [[Overbruggingsoperatie|bypassoperatie]] uitgevoerd tijdens een hartaanval, namelijk als de doorbloeding van het afgesloten kransvat niet middels een dotterbehandeling hersteld kan worden. Doordat het doorgaans lang duurt voordat middels een spoedoperatie de doorbloeding middels het plaatsen van een omleiding is hersteld, zijn de resultaten van dergelijke spoedbypassoperaties doorgaans echter teleurstellend, de patiënt moet immers eerst onder [[algehele anesthesie]] gebracht, dan moet de lichaamstemperatuur langzaam gekoeld worden, moet de hart-longmachine aangesloten en pas dan kan de omleiding worden geplaatst.<br />
 
De soms dodelijke ritmestoornissen waarmee een infarct gepaard kan gaan, treden vooral in het begin van het infarct op. Ook daarom moet de patiënt zo snel mogelijk aan een [[Coronary care unit|bewakingsmonitor]] bewaakt worden.
Vroeger werd een hartinfarct behandeld door het geven van medicatie die de stolsels kunnen "oplossen"; dit wordt [[trombolyse]] genoemd. Voorbeelden van deze middelen zijn [[streptokinase]], [[reteplase]], [[alteplase]] en [[urokinase]]. Diverse grote internationale studies hebben echter laten zien dat een [[dotteren|dotterprocedure]] bijna altijd effectiever en veiliger is, tenminste zolang een patiënt binnen anderhalf uur in een ziekenhuis is waar dotterprocedures worden uitgevoerd.<ref>Henriques, J.P.S., Zijlstra, F. (2006) ''Primary percutaneous coronary intervention versus thrombolytic treatment: long term follow up according to infarct location'' Heart British Medical Journal.</ref> In sommige dunbevolkte gebieden, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, kan trombolyse dus nog steeds de beste behandeling zijn.
 
Zelden wordt tijdens een hartaanval met spoed een [[Overbruggingsoperatie|bypassoperatie]] uitgevoerd, namelijk als de doorbloeding van het afgesloten kransvat niet door middel van een dotterbehandeling hersteld kan worden. Doordat het bij een spoedoperatie doorgaans lang duurt voordat de doorbloeding door het plaatsen van een omleiding is hersteld, zijn de resultaten van dergelijke spoedbypassoperaties doorgaans echter teleurstellend; de patiënt moet immers eerst onder [[Algehele anesthesie|narcose]] worden gebracht, dan moet het lichaam langzaam gekoeld worden, moet de hart-longmachine aangesloten worden, en pas daarna kan de omleiding worden geplaatst.
 
De soms dodelijke ritmestoornissen waarmee een infarcthartinfarct gepaard kan gaan, treden vooral op in het begin van het infarct op. Ook daarom moet de patiënt zo snel mogelijk aan een [[Coronary care unit|bewakingsmonitor]] bewaaktgelegd worden.
 
== Complicaties ==
* '''Ventrikelfibrilleren''': - Iemand met een acute hartaanval die bewusteloos raakt door het uitvallen van de pompfunctie van het hart ten gevolge van een ritmestoornis ([[ventrikelfibrilleren]]) kan, als de omstanders alert reageren en op de juiste wijze [[hartmassage]] en [[kunstmatige beademing]] geven, enige minuten langer in leven gehouden worden tot het hart door [[defibrillatie]] weer kan worden opgestart. Defibrillators[[Defibrillator]]s (ook wel AED genoemd) zijn in iedere [[ambulance]] aanwezig, en steeds vaker op plaatsen waar veel mensen bijeenkomen zoals winkelcentra, sportclubs, stations en uiteraard in ziekenhuizen. Ook steeds meer politieauto's bezitten een defibrillator (ook wel AED genoemd), omdat dezezij vaak sneller aanwezig kunnen zijn dan een ambulance. Wordt de circulatie niet hersteld, dan treedt de dood na cacirca 10tien minuten in,; al eerder (na cacirca 5vijf min)minuten istreedt er onomkeerbare hersenbeschadiging opgetreden. Uit een Japans onderzoek<ref>SOS-KANTO study group. Cardiopulmonary resuscitation by bystanders with chest compressions only (SOSKANTO):an observational study. Lancet 2007; 369: 920-26</ref> (2006) blijkt echter dat in geval van [[hartstilstand]] na een hartaanval de overlevingskansen verdubbelen indien enkel en alleen hartmassage toegepast wordt. Beademing zou tijdverspilling zijn. Bij hartstilstand door hartaanval krijgt de persoon automatisch extra zuurstof door de hyperventilatie waarmee de aanval begon, maar door de stilgevallen bloedcirculatie bereikt deze zuurstof de hersenen niet meer. Indien snel ingegrepen wordt en enkel hartmassage toegepast wordt, zou de ademhaling vanzelf weer op gang moeten komen. Hartmassage is op zich ook een minieme, onrechtstreekse vorm van beademing want de borstholte wordt afwisselend groter en kleiner, aldus Japanse wetenschappers. Bij verstikking zou de combinatie met beademing dan wel meer aangewezen zijn. De Nederlandse en Europese reanimatieraad acht het echter waarschijnlijk dat hun conclusies anders geweest zouden zijn als de richtlijnen na 2005 in het onderzoek zouden zijn betrokken. Daarom blijft beademing onderdeel van de richtlijn.<ref>Nederlandse Reanimatieraad, Commentaar van de Nederlandse Reanimatie Raad op de «compression-only » studie in The Lancet van 17 maart 2007, aangetroffen op http://www.reanimatieraad.nl/_content/news/reactie%20katonstudie.pdf op 2 juli 2007</ref>
 
Uit een Japans onderzoek<ref>SOS-KANTO study group. Cardiopulmonary resuscitation by bystanders with chest compressions only (SOSKANTO):an observational study. Lancet 2007; 369: 920-26</ref> (2006) blijkt dat de overlevingskansen in geval van een [[hartstilstand]] na een hartaanval verdubbelen indien alleen hartmassage toegepast wordt; beademing zou tijdsverspilling zijn. Bij een hartaanval krijgt de persoon automatisch extra zuurstof door de [[hyperventilatie]] waarmee de aanval begon, maar door de stilgevallen bloedcirculatie bereikt deze zuurstof de hersenen niet meer. Indien snel hartmassage toegepast wordt, zou de ademhaling vanzelf weer op gang moeten komen. Hartmassage is volgens de Japanse wetenschappers op zich ook een minieme, onrechtstreekse vorm van beademing, want de borstholte wordt afwisselend groter en kleiner. Bij [[verstikking]] zou de combinatie met beademing dan wel weer aangewezen zijn. De Nederlandse en Europese reanimatieraad acht het echter waarschijnlijk dat de conclusies anders geweest zouden zijn als de richtlijnen van na 2005 in het onderzoek zouden zijn betrokken. Daarom blijft beademing onderdeel van de richtlijn.<ref>Nederlandse Reanimatieraad, Commentaar van de Nederlandse Reanimatie Raad op de «compression-only » studie in The Lancet van 17 maart 2007, aangetroffen op http://www.reanimatieraad.nl/_content/news/reactie%20katonstudie.pdf op 2 juli 2007</ref>
 
* '''[[Hartfalen]]''' - alsAls de schade aan de hartspier groot is, ontstaat [[hartfalen]]. Dit kan leiden tot acuut overlijdenchronisch hartfalen maar bij zeer ernstige beschadiging, maar ook tot chronischacuut hartfalenoverlijden.
* '''Kleplijden''' - eenEen achterwandinfarct kan leiden tot een [[mitralisklep]]lekkage. De mitralisklep zit middelsmet [[chordae tendineae|peesdraden]] vast aan de linkerkamer. Als de achterwand niet goed meer samentrekt, blijft het achterste klepblad achter waardoor de mitralisklep niet goed meer sluit, met lekkage tot gevolg. Daarnaast kan verwijding van een slecht knijpende linkerkamer ook verwijding van de mitralisklepring geven, waardoor ook lekkage ontstaat. Een heel ernstige mitraliskleplekkage kan ontstaan doordat de kop van de spier waarmee de peesdraden vastzitten aan de wand van de linkerkamer afscheurt door onvoldoende bloedtoevoer. Zo'n papillairspierruptuur[[Musculi papillares|papillairspier]]ruptuur treedt meestal op binnen twee tot zes dagen na hetde hartaanval. Het is een zeer ernstig klinisch beeld met een hoge sterftekans.
*'''Vrijewandruptuur''' - hetHet hartspierweefsel van de linkerkamer kan scheuren, waardoor bloed naar het stugge [[Pericard|hartzakje]] rond het hart stroomt. Zo'n scheur treedt doorgaans op na twee tot zes dagen en ontstaanontstaat meestal op de overgang tussen afgestorven en vitaal weefsel, waarschijnlijk omdat daar de "shear stress" het hoogst is. Dit klinische beeld uit zich doorgaans doordat patiënten per acuut hevige pijn op de borst krijgen, waarna ze binnen seconden tot enkele minuten bewusteloos op de grond zakken en sterven. De prognose is uiterst slecht, met sterftecijfers tot 90-98%.
* '''Ventrikelseptumruptuur''' - eenEen scheur kan ook ontstaan in het spierweefselschot tussen de rechter- en de linkerkamer. Dit leidt doorgaans tot plotse daling van de bloeddruk, een hogere hartslag en tekenen van acuteacuut rechtszijdig hartfalen (een verhoogde centraalveneuze[[centraal-veneuze druk]]), en [[oedeem|oedemen]], en heeft ook een slechte prognose. Soms kan er een spoedoperatie nog baten.; De prognosedan is de prognose iets gunstiger, maar het sterftecijfer ligt ook rond 70-80%.
* '''[[Dresslersyndroom]]''' - eenEen grote hartaanval kan leiden tot een ontsteking van het hartzakje of pericard rondom het hart, een (steriele) [[pericarditis]]. Naast pijnklachten en koorts kan dit ook leiden tot vocht in het hartzakje, waardoor de pompfunctie van het hart belemmerd wordt en zelden zelfs een [[harttamponnade]] kan optreden. Deze aandoening gaat doorgaans vanzelf over, maar het kan ook hardnekkig zijn, waarbij steeds opnieuw vocht rond het hart ontstaat dat door middel van een punctie of door middel van een operatie moet worden verwijderd. Een goede behandeling is er niet, maar doorgaans worden wel [[ontstekingsremmer]]s zoals [[NSAID]]'s en [[prednison]] worden doorgaans wel gegeven met enig resultaat.
 
{{Appendix}}
13.032

bewerkingen