Hemelbol: verschil tussen versies

16 bytes verwijderd ,  3 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
[[Bestand:AstroHimmelskugel.jpg|right|200pxminiatuur|De hemelbol en de Aarde]]
In de [[astronomie]] en de [[navigatie]] is de '''hemelbol''' of '''hemelsfeer''' een denkbeeldige roterende bol met een gigantischeonmeetbaar grote straal die concentrisch is met de [[Aarde (planeet)|Aarde]] en tegen de achtergrond waarvan de [[hemellichaam|hemellichamen]] worden waargenomen. Iedere kijkrichting correspondeert met een punt op de bol. Van alle voorwerpen in het [[heelal]] kan worden gedacht dat zij liggen op deze bol. Men spreekt over de [[hemelevenaar]], de noordelijke [[hemelpool]] en zuidelijke [[hemelpool]] als respectievelijk de [[evenaar]], de [[noordpool]] en de [[zuidpool]] van de hemelbol. Dit zijn de projecties, vanuit het middelpunt van de Aarde, van respectievelijk de evenaar, noordpool en zuidpool van de Aarde op de hemelbol. Doordat de hemelbol geacht wordt veel groter te zijn dan de Aarde kan de waarnemer op Aarde ook geacht worden te staan in het middelpunt ervan. De hemelevenaar is dan ook de snijlijn met de hemelbol van het vlak door de waarnemer dat evenwijdig is aan het vlak van de aardse evenaar, en de hemelpolen zijn dan ook de snijpunten met de hemelbol van de lijn door de waarnemer evenwijdig aan de aardas. De draaiing van de aarde om haar as correspondeert met een draaiing van de hemelbol om deze lijn, kijkend in de richting van de noordelijke hemelpool is de draairichting van de hemelbol tegen de klok in. Voor wat betreft zeer verre objecten is de hemelbol gelijk voor elke waarnemer op Aarde, behoudens de verschillende stand ten opzichte van het locale aardoppervlak.
 
In de [[astronomie]] en de [[navigatie]] is de '''hemelbol''' of '''hemelsfeer''' een denkbeeldige roterende bol met een gigantische straal die concentrisch is met de [[Aarde (planeet)|Aarde]] en tegen de achtergrond waarvan de [[hemellichaam|hemellichamen]] worden waargenomen. Iedere kijkrichting correspondeert met een punt op de bol. Van alle voorwerpen in het [[heelal]] kan worden gedacht dat zij liggen op deze bol. Men spreekt over de [[hemelevenaar]], de noordelijke [[hemelpool]] en zuidelijke [[hemelpool]] als respectievelijk de [[evenaar]], de [[noordpool]] en de [[zuidpool]] van de hemelbol. Dit zijn de projecties, vanuit het middelpunt van de Aarde, van respectievelijk de evenaar, noordpool en zuidpool van de Aarde op de hemelbol. Doordat de hemelbol geacht wordt veel groter te zijn dan de Aarde kan de waarnemer op Aarde ook geacht worden te staan in het middelpunt ervan. De hemelevenaar is dan ook de snijlijn met de hemelbol van het vlak door de waarnemer dat evenwijdig is aan het vlak van de aardse evenaar, en de hemelpolen zijn dan ook de snijpunten met de hemelbol van de lijn door de waarnemer evenwijdig aan de aardas. De draaiing van de aarde om haar as correspondeert met een draaiing van de hemelbol om deze lijn, kijkend in de richting van de noordelijke hemelpool is de draairichting van de hemelbol tegen de klok in. Voor wat betreft zeer verre objecten is de hemelbol gelijk voor elke waarnemer op Aarde, behoudens de verschillende stand ten opzichte van het locale aardoppervlak.
 
Alleen het deel van de hemelbol dat boven de [[Horizon (lijn)|horizon]] uitkomt is zichtbaar, dit wordt de '''hemelkoepel''' genoemd (wat zichtbaar is wordt per locatie verder beperkt door bebouwing, heuvels, enz.). Door de draaiing van de aarde is dit steeds een ander deel, afhankelijk van de positie op de aarde kunnen sommige delen altijd zichtbaar zijn en sommige delen nooit.
 
== Geschiedenis ==
[[Bestand:Celestial sphere.svg|right|thumbminiatuur|De denkbeeldige evenaar verdeelt de gehele Hemelbol in een noordelijke en zuidelijke hemel]]
In vele oude culturen geloofde men dat de sterren allemaal op gelijke afstand van de Aarde stonden en dat de hemelbol een echt [[Vorm van het heelal|model van het heelal]] was. Het model is een nuttigepraktische abstractie, maar niet correct. De zaken die we in het heelal zien, zijn zo ver weg dat hun afstanden onmogelijk te meten zijn door ze enkel te bekijken. Men weet ondertussen ook dat niet alle objecten in het heelal op dezelfde afstand van onze planeet staan, ook al lijkt dat soms zo.
 
== Toepassing ==
 
== Zie ook ==
* [[Bolcoördinaten]]
* [[Dierenriem]]
* [[Equinox]]
* [[Geocentrisme|Geocentrisch heelal]]
* [[Stercatalogus]]
* [[Sterrenhemel]]
 
== Externe link ==
* [http://users.telenet.be/kosmonet/astronomie/positie.html Posities op de hemelbol]
 
{{Appendix|2=