Verdrag van Verdun: verschil tussen versies

14 bytes toegevoegd ,  3 jaar geleden
k
+References
(Opmerking over kaartje.)
k (+References)
Het '''Verdrag van Verdun''' ([[Verdun (Meuse)|Verdun]], augustus 843) regelde de verdeling van het [[Karolingische rijk]] na de dood van [[Lodewijk de Vrome]] ([[840]]) onder zijn drie overlevende zonen, [[Lotharius I|Lotharius]] (de oudste), [[Lodewijk de Duitser]] en [[Karel de Kale]]. Het verdrag beëindigde weliswaar een drie jaar lange Karolingische Burgeroorlog, maar het Verdrag van Verdun en latere [[deling van het Frankische Rijk|delingen van het Frankische Rijk]] lagen aan de basis van de eeuwenlange Frans-Duitse rivaliteit in Europa.
 
== Aanleiding ==
[[Bestand:Treaty of Verdun nl.svg|miniatuur|400px|rechts|Verdeling van het Frankische Rijk bij het Verdrag van Verdun (843):
{{Legenda|#729fcf|'''[[Karel de Kale]]''' ([[West-Francië]])}}
{{Legenda|#99e054|'''[[Lotharius I]]''' ([[Midden-Francië]])}}
{{Legenda|#fcaf3e|'''[[Lodewijk de Duitser]]''' ([[Oost-Francië]])}}
{{Legenda|#fce94f|afhankelijke gebieden}}]]
]]
Toen [[Karel de Grote]] na de dood van zijn broer [[Carloman I|Carloman]] in [[771]] het [[Frankische Rijk]] herenigde, ontstond in West-[[Europa (continent)|Europa]] een supranationaal rijk. Bij de dood van Karel ging het koningschap over op zijn zoon [[Lodewijk de Vrome]]. Deze kreeg in totaal vier zonen: [[Lotharius I|Lotharius]], [[Lodewijk de Duitser]], [[Pepijn I van Aquitanië|Pepijn]] en [[Karel de Kale]]. Om zijn erfopvolging te regelen vaardigde Lodewijk de Vrome de [[Ordinatio Imperii]] uit. Deze was erop gericht de eenheid in het rijk te bewaren, omdat volgens Frankische gewoontes het rijk anders onder de erfgenamen zou verdeeld worden. Karel de Kale werd pas geboren na de uitvaardiging hiervan en zijn vader wenste een aanpassing te doen aan zijn eerdere regeling om ook Karel een stuk van de erfenis te geven. Dit leverde echter alleen maar conflicten op.
 
 
== Territoriale verdeling ==
Het Frankische Rijk werd in drie delen verdeeld:
* [[Karel de Kale]] kreeg [[West-Francië]], het latere Franse koninkrijk.
* [[Lotharius I|Lotharius]] kreeg [[Midden-Francië]], daaronder [[Lotharingen (Frankrijk)|Lotharingen]] met het grootste deel van de latere Nederlanden, en met [[Magna Frisia|Frisia]] van het [[Zwin (zeearm)|Zwin]] tot het [[Vlie]].<ref>Roel Zijlmans, ''Troebele betrekkingen: Grens-, scheepvaart- en waterstaatskwesties in de Nederlanden tot 1800'' (Hilversum, 2017, {{ISBN |978-90-8704-637-8}}), par. 2.7-2.8. Zie ook de daar aangehaalde literatuur van Kaj van Vliet, Jens Schneider, Hein H. Jongbloed en Hermannus Coringius.</ref> N.B. Het bovenstaande kaartje is op dit laatste punt niet geheel juist.
* [[Lodewijk de Duitser]] kreeg [[Oost-Francië]], het latere Duitse rijk, met daaronder noordoost Nederland en Frisia ten oosten van het Vlie.
 
De rijksgrens liep gedeeltelijk langs grote rivieren. Daarbij behoorde in veel gevallen een strook gebied aan de overkant van de rivier bij het rijk dat de rivier in bezit had. Zo vormden delen van de [[Schelde (rivier)|Schelde]], de [[Maas]], de [[Saône]] en de [[Rhône (rivier)|Rhône]] de grens tussen Lotharingen en het Franse koninkrijk. De [[Rijn]] vormde de grens tussen Lotharingen en het Duitse rijk.
== Nadien ==
Het [[Midden-Francië|Middenrijk]] werd na de dood van [[Lotharius I|Lotharius]] in [[855]] verdeeld tussen zijn zonen: [[Lodewijk II van Italië|Lodewijk II]], [[Lotharius II]] en [[Karel de Jonge]].
* [[Lodewijk II van Italië|Lodewijk II]], die als oudste recht had op de keizerstitel stierf kinderloos en werd opgevolgd door [[Karloman van Beieren]], zoon van [[Lodewijk de Duitser]], koning van [[Duitsland]]. Zo kwam zijn gebied, Noord-[[Italië]] en de keizerskroon aan het Duitse rijk.
*Het gebied van [[Lotharius II]] (grofweg: de [[Lage Landen (staatkunde)|Nederlanden]], [[Elzas]] en [[Lotharingen (Frankrijk)|Lotharingen]]) werd verdeeld tussen het Duitse en Franse rijk; zie [[verdrag van Meerssen]].
* [[Koninkrijk Bourgondië|Bourgondië]], het deel van [[Karel de Jonge]], werd later eveneens verdeeld tussen het Duitse en Franse rijk.
Deze driedeling en het zwakke middenrijk is oorzaak van de eeuwenlange twist tussen het Duitse en Franse rijk. De vele oorlogen zijn uiteindelijk hierop terug te leiden.
 
Veeleer dan de Frankische rijksverdeling bij de dood van [[Clovis I|Clovis]] ([[511]]) in [[Neustrië]] en [[Austrasië]], heeft het Verdrag van Verdun de fundamenten gelegd voor het moderne Europa.
 
'''== Referenties''' ==
 
{{References}}
 
'''Referenties'''
 
[[Categorie:Verdrag|Verdun]]