Hoofdmenu openen

Wijzigingen

2.411 bytes verwijderd, 4 maanden geleden
 
====Bijbelse bronnen====
De vier canonieke [[evangelie|evangeliën]] ([[Evangelie volgens Matteüs|Matteüs]], [[Evangelie volgens Marcus|Marcus]], [[Evangelie volgens Lucas|Lucas]], [[Evangelie volgens Johannes|Johannes]]) bevatten de meeste biografische informatie over Jezus. Uit bronnenkritiek blijkt dat Marcus het oudste evangelie is (ca. 70 na Chr.). De schrijvers van Matteüs en Lucas hebben van dit evangelie gebruikgemaakt. Daarnaast hebben zij nog ander gemeenschappelijk materiaal, met name uitspraken van Jezus. Dit waren hoogstwaarschijnlijk [[perikopen]] of een verzameling daarvan die bekendstaat als de hypothetische [[bron Q]]. Ten slotte hebben Matteüs en Lucas eigen materiaal (''Sondergut'') dat waarschijnlijk ook gebaseerd is op oudere overleveringen (zie verder het [[synoptische vraagstuk]]). Men dateert Johannes, dat meer het karakter van een theologisch geschrift heeft dan de andere drie, tegenwoordig rond 90-110. Er bestaat verschil van mening over de vraag of Johannes literair afhankelijk is van de andere drie evangeliën en in hoeverre het vierde evangelie onafhankelijke tradities heeft bewaard. Zeker is dat het gegevens bevat die geen duidelijke theologische functie hebben en niet in de synoptische evangeliën zijn te vinden.
 
In de rest van het Nieuwe Testament kan maar weinig biografische informatie over Jezus worden gevonden. De zeven onbetwiste [[brieven van Paulus]] zijn ouder dan de evangeliën (ca. 50-62 n.Chr.), maar citeren zelden heel oude tradities, zoals de woorden van Jezus bij de maaltijd in de nacht waarin hij werd overgeleverd ([[1 Korintiërs]] 11). In [[Brief aan de Hebreeën|Hebreeën]], [[Handelingen van de Apostelen|Handelingen]], [[Brief van Jakobus|Jakobus]] en [[Openbaring van Johannes|Openbaring]] komen tradities naar boven die een eigen karakter hebben.
 
Kortom: [[Paulus (apostel)|Paulus]] en Marcus zijn twee vroege bronnen die met zekerheid niet literair afhankelijk zijn van elkaar. Daarbij mag als derde bron met vrij grote zekerheid Q gerekend worden. Johannes en de eigen stof van Matteüs en Lucas wijzen op onafhankelijke overleveringen, net als (in veel mindere mate) Hebreeën, Handelingen, Jakobus en Openbaring. Deze bronnenkritiek is van belang omdat het zo mogelijk wordt vroege gegevens te achterhalen. Omdat bijvoorbeeld zowel Paulus, Marcus als Q aan Jezus een verbod op echtscheiding toeschrijven, moet dit een heel oude herinnering zijn.
 
====Buiten-Bijbelse bronnen====