Wier (plaats): verschil tussen versies

1.009 bytes toegevoegd ,  1 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
(→‎Bijzonderheden: Hoewel Wier qua afstand dichterbij is, staat de radarpost officieel in Sint Jacobiparochie)
| gemeente={{NL-vlag|Waadhoeke}}
| opp=
| inwoners= 210201
| datum inwoners= 20042018
| dichtheid=
| web=
| detailkaart=Map NL Menameradiel Wier.png
| detailkaartbijschrift=Locatie in de voormalige gemeente [[Menaldumadeel]]
| image=ExterieurIoannis - Wier - 20255561 - RCETheatertsjerke.jpg
| caption=[[Kerk van Wier]]
}}
'''Wier''' is een dorp in de gemeente [[Waadhoeke]], in de [[Nederland]]se provincie [[Friesland]]. Het ligt aan de [[Hoge Dijk]] en heeft ongeveer 210 inwoners (2004).
 
Het ligt ten noordoosten van [[Minnertsga]] en ten westen van [[Belikum]]. De woonkern ligt aan de de [[Hoge Dijk]] en de Gernierswei. Langs het dorpsgebied stromen onder meer het [[Oudemeer]], het [[Moddergat (Waadhoeke)|Moddergat]] en het [[Berlikumerwijd]]. In 2018 telde het dorp 201 inwoners.
 
==Geschiedenis==
De eerste bewoners waren boeren en vissers. Via de [[Wierster Zijl]] en [[Balkzijl]] konden de vissers gemakkelijk de [[Middelzee]] bereiken. Rond het jaar [[1000]] werden tussen [[Leeuwarden (stad)|Leeuwarden]] en Wier [[Dijk (waterkering)|dijken]] aangelegd, via [[Beetgum]] en [[Berlikum]].
 
In de tweede helft van de [[12e eeuw]] werd de houten kerk vervangen door een stenen kerk. [[Schelte Lauta]] liet in [[1192]] een [[stins]] bouwen, de ''Lauta Stins''. In [[1634]] werd een nieuwe stins gebouwd, die in [[1748]] is afgebrand. De straatnaam ''Lautawei'' verwijst nog naar de plaats waar de stins heeft gestaan.
 
De plaats werd 13e eeuw vermeld als ''Werue'', in 1399 als ''Were'', in 1465 als ''in Weer'', in 1505 als ''Wyer'', in 1543 als ''Wyer'' en ''Wyr'' en in 1579 als ''Wier''. Men gaat ervan uit dat de plaatsnaam verwijst naar de terp (Oudfries: Werve) verwijst waarop het is ontstaan.
 
== Kerk ==
De (voormalig [[Nederlandse Hervormde Kerk|Nederlands Hervormde]]) [[kerk van Wier]] is gebouwd van [[kloostermoppen]] en stamt uit de 12e eeuw. In 1881 is de [[zadeldaktoren]] vervangen door de huidige torenspits. In datzelfde jaar treft men onder de toren een gotisch [[doopvont]] aan (dit bevindt zich nu in het [[Fries museum]]). Aan de zuidzijde van de toren bevindt zich sinds 1946 een [[astronomisch uurwerk]], gemaakt en geschonken door [[onderduiken (Tweede Wereldoorlog)|onderduiker]] J.F.M. Bruijn, als dank voor de gastvrijheid en hulp. Het uurwerk is in 1964 geheel gerestaureerd.
 
De sterk vervallen kerk is sinds 1983 eigendom van de [[Stichting Alde Fryske Tsjerken]] en wordt onder andere gebruikt voor culturele activiteiten. De kerk nam in 2007 deel aan het tv-programmatelevisieprogramma [[BankGiro Loterij Restauratie|Restauratie]] om 1 miljoen euro te kunnen binnenhalen voor het herstel, maar eindigde op de derde plaats. Door actieve fondsenwerving kankon in 2011 toch gestart worden met de werkzaamheden. In 2012 was mee men er klaar.
 
==BijzonderhedenRadarpost==
[[Bestand:Radarpost noord(wier) koninklijke luchtmacht.jpg|thumb|right{{largethumb}}|Radarpost Noord Koninklijke Luchtmacht]]
Bij Wier bevindt zich Radarpost Noord van de [[Koninklijke Luchtmacht]], een van de twee zogenaamde "Medium Power Radars" waarmee het Nederlandse luchtruim wordt bewaakt. De andere Nederlandse radarpost bevindt zich in [[Nieuw-Milligen]] (bij Apeldoorn) en is onderdeel van [[Air Operations Control Station Nieuw Milligen]].
 
==Sport==
Sinds 1917 kent het dorp de kaatsvereniging VVV Wier.
 
==Cultuur en onderwijs==
Het dorp heeft een tijdlang een basisschool gehad. Deze school is later het [[dorpshuis]] van het dorp geworden, D'Ald Skoalle geheten. Verder kent het dorp de toneelvereniging Oefening en Vermaak.
 
[[File:De Wierster kat, Wier.JPG|{{larthumb}}|Left|Het beeld De Wietser kat]]
{{clearleft}}
 
== Geboren in Wier ==
<!--- Alleen personen toevoegen die op Wikipedia een eigen artikel hebben --->
* [[Sybe Kornelis Bakker]] (1875-1918), vrijzinnig christen-socialist en hervormd predikant.<ref name="bwsa">[http://www.iisg.nl/bwsa/bios/bakker.html Kalma, J.J. (2007). Website Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersvereniging in Nederland. ''BAKKER, Sybe Kornelis''. Verkregen 17-07-2007.]</ref>
* [[Kor Mulder van Leens Dijkstra]] (1917-1989), schaker
 
==Zie ook==
* [http://www.astronomischuurwerk.nl Astronomisch uurwerk Wier]
 
{{Appendix|2=
==Literatuurverwijzingen==
* G. van Berkel & K. Samplonius (2018), ''Nederlandse plaatsnamen verklaard''
{{References}}
}}
{{Navigatie gemeente Waadhoeke}}
 
{{Commonscat|Wier}}
{{Navigatie gemeente Waadhoeke}}
{{Coor title dms|53|15|07|N|5|37|27|E|type:city_scale:12500_region:NL}}
 
11.222

bewerkingen