Gérard Romsée: verschil tussen versies

785 bytes toegevoegd ,  1 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
(→‎Levensloop: rv per Wikipedia:Verzoekpagina voor bots, koppelteken blijkt niet fout)
 
== Levensloop ==
Romsée werd in 1901 in een welgestelde familie van herenboeren geboren in 'kasteel de Donnéa' in het [[Haspengouw|Zuid-Limburgse]] [[Kortessem|Guigoven]]. Aanvankelijk was hij [[belgicisme (politiek)|belgicist]] en [[franskiljons|francofiel]]: zijn familie langs vaderskant was afkomstig uit [[Luik (provincie)|Luik]], terwijl zijn moeder stamde uit een familie van ''grootgrondbezitters''. De voertaal thuis was Frans en de familie was uitgesproken belgicistisch en koningsgezind. Zoals zijn broers werd hij tot zijn twaalfde door een huisleraar onderricht.
 
Op het O.L.V-college van [[Tongeren (stad)|Tongeren]], waar hij vanaf 1914 studeerde, was Romsée een van de mede-oprichters van het belgicistische jongensclubje ''La main noir - De zwarte hand''. Pas alsin vijftienjarige1917 werd hij op vijftienjarige leeftijd [[flamingant]] onder invloed van [[Vlaamse Beweging|Vlaamsgezind]]e priester-leraars. Hij evolueerde zelfs naar een [[Vlaams-nationalisme|Vlaams-nationalist]]. In 1920 begon hij zijn studies [[rechten]] en [[Thomas van Aquino|thomistische wijsbegeerte]] aan de [[Katholieke Universiteit Leuven]]. Hij werd lid van enkele Vlaamsgezinde studentenverenigingen, waaronder het [[Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond]], en ijverde voor het recht op onderwijs in het Nederlands. Confrontaties met [[Walen]] en Franstaligen liepen uit op vechtpartijen en Romsée werd van de universiteit gestuurd. Dit voorval betekende ook de breuk met het thuisfront. Via de [[centrale examencommissie]] kon Romsée toch afstuderen, met de financiële steun van gelijkgestemde geestelijken en van de [[Boerenbond (Vlaanderen)|Boerenbond]]. Hij behaalde in 1926 een [[doctoraat|doctorstitel]] in de rechten en een [[Licentiaat|licentie]] in de [[wijsbegeerte]]. In april 1927 vestigde Romsée zich als [[advocaat (beroep)|advocaat]] in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]].
 
==Politiek==
Op 26 mei 1929 werd hij als volksvertegenwoordiger verkozen voor de Limburgse [[Katholieke Vlaamse Volkspartij|Katholieke Vlaamsche Volkspartij]] (KVVL) verkozen tot lid van de [[Kamer van Volksvertegenwoordigers]] voor het [[arrondissement Tongeren]]-[[arrondissement Maaseik|Maaseik]], wat hij bleef tot in 1946. DezeDe partijKVVL huldigde een uitgesproken [[Rooms-katholieke Kerk|katholiek]] standpunt, zwoer bij een [[Federalisme|federalistische]] staatshervorming en verwierp [[Groot-Nederland]]. De KVVL groeide vanaf 1936 uit tot de tweede partij in Limburg. Romsée werd zo een van de topfiguren in de Vlaams-nationalistische beweging, die hij in [[extreem-rechts]]e richting stuurde. Hij sprak zich uit voor de [[Nieuwe Orde]] en een [[Corporatisme|corporatief]] georganiseerde samenleving.
 
De Katholieke Vlaamsche Volkspartij werd eind jaren dertig opgeslorpt door het [[Vlaams Nationaal Verbond|VNV]] van [[Staf de Clercq]]. Romsée werd VNV-[[fractieleider]] en lid van de Raad van Leiding van de partij. Hij was in die functie een stimulerende factor bij de akkoorden tussen [[Rex (partij)|Rex]] en VNV en tussen de [[Katholieke Vlaamse Volkspartij]] en het VNV. In november 1939 zegde hij de steun van zijn partij toe aan de neutraliteitspolitiek van de Belgische regering. Hij werd toen door buitenstaanders beschouwd als behorende tot de gematigde strekking binnen het VNV.
 
In de Kamer was een van de topfiguren binnen de Vlaams-nationalistische fractie. In 1939 werd hij er VNV-fractieleider.<ref>[http://theater.ua.ac.be/nevb/html/Romsée,%20Gerard.html Biografie Gérard Romsée] in de [[Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging]].</ref>
 
==Collaboratie==
In de zomer van 1940, na de [[Achttiendaagse Veldtocht]], speelde Romsée namens het VNV een rol in pogingen om een nieuw [[Autoritarisme (politicologie)|autoritair]] staatsmodel en een nieuwe regering te vormen, al dan niet onder leiding van [[Koning (titel)|koning]] [[Leopold III van België|Leopold III]].
 
In augustus 1940 werd hij gouverneurprovinciegouverneur van Limburg en van april 1941 tot september 1944 was hij secretaris-generaal van Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid. Formeel nam hij vanaf 1940 afstand van de leiding van het VNV, alhoewel hij geen ontslag nam uit de partij. In de praktijk was zijn beleid er sinds 1940 op gericht een [[Nationaalsocialisme|nationaalsocialistische]] Nieuwe Orde te vestigen en werd hij vanaf zijn benoeming in 1941 beschouwd als een belangrijk vertegenwoordiger van het VNV. Als dusdanig was hij tijdens de bezetting een van de belangrijkste figuren van de machtsgreep van de Nieuwe Orde in België. Als verantwoordelijke voor de ordehandhaving kreeg hij vaker een conflict met zijn collega's secretarissen-generaal, omdat hij in die bevoegdheid meer dan zij de Duitse plannen tegemoet wilde komen. Romsée beschouwde verzet als een ordeverstorend element, voor hem was de orde een en ondeelbaar.
Begin september 1944 vluchtte hij naar [[Bregenz (stad)|Bregenz]] in [[Oostenrijk]]. In mei 1945 kwam hij terug naar België en werd hij opgesloten in de gevangenis. Hij werd veroordeeld tot de [[doodstraf]], maar deze werd omgezet in [[Levenslange gevangenisstraf|levenslange opsluiting]]. In 1948 werd de straf in beroep gereduceerd tot twintig jaar gevangenis en een boete van 10 miljoen Belgische frank. Zes jaar later, in 1954, kwam hij vervroegd vrij en op 22 juni 1966 kreeg hij eerherstel.
 
Zijn broer Paul werd tijdens de bevrijdingsdagen van september 1944 zonder vorm van proces, samen met vier andere [[collaborateur]]s, voor het [[vuurpeloton]] gebracht en doodgeschoten op het binnenplein van de [[gevangenis van Tongeren]].
* Evrard RASKIN, ''Gerard Romsée'', in: Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse Beweging'', Tielt, 1998.
* Nico WOUTERS, ''Oorlogsburgemeesters 40/44: lokaal bestuur en collaboratie in België'', Lannoo, 2004.
{{Appendix}}
 
{{DEFAULTSORT:Romsee, Gerard}}
25.092

bewerkingen