Kaarlo Juho Ståhlberg: verschil tussen versies

64 bytes toegevoegd ,  14 jaar geleden
k
Robot-geholpen doorverwijzing: Senaat
k (cat.)
k (Robot-geholpen doorverwijzing: Senaat)
Hij werd geboren met de naam ''Carl Johan Ståhlberg'', maar later nam hij de Finse voornamen ''Kaarlo Juho'' aan.
 
Kaarlo Juho Ståhlberg volgde onderwijs aan het [[lyceum]] en studeerde daarna [[rechten]]. In 1889 verwierf hij de doctorstitel. Nadien was hij werkzaam als jurist. Hij begon zijn politieke carrière als lid van de ''Vooruitgangspartij'' en hij werd in de [[Senaat (Groothertogdom Finland)|Senaat]] van het [[Finland|Groothertogdom Finland]] gekozen. Hij verzette zich tegen de [[russificatie]]politiek die rond 1900 werd ingevoerd. Later sprak hij zich uit vóór een grondwettelijke hervorming, algemeen en enkelvoudig [[kiesrecht]] voor mannen en vrouwen.
 
Van 1908 tot 1918 was Ståhlberg hoogleraar [[bestuursrecht]] aan de [[Universiteit van Helsinki]]. In 1917 werd hij, na de [[Februarirevolutie]], voorzitter van het Grondwetgevende Comité en stelde hij samen met de andere leden van het Comité een [[republiek|republikeinse]] en [[democratie|democratische]] [[grondwet]] op. In [[november]] [[1917]] werd [[Finland]] een [[onafhankelijkheid|onafhankelijke]] staat. In [[1918]] landde er een [[Duitsland|Duitse]] expeditiemacht in [[Finland]] om samen met het [[Witte Leger]] het revolutionaire [[Rode Leger (Sovjet-Unie)|Rode Leger]] van de [[Socialistische Radenrepubliek Finland]] ([[februari]]-[[april]] [[1918]]) te verslaan. Premier [[Pehr Evind Svinhufvud]] steunde daarna de kandidatuur van de Duitse prins [[Väinö I van Finland|Frederik Karel van Hessen]] (familie van keizer [[Wilhelm II van Duitsland]]). Ståhlberg's republikeinse grondwet verdween tijdelijk in de ijskast.
 
In [[november]] [[1918]] viel het Duitse keizerrijk en prins Frederik (inmiddels bekend onder de naam koning [[Väinö I van Finland]]) trok zich als kandidaat voor de troon terug. Op [[17 juli]] [[1919]] werd de [[Finland|Republiek Finland]] uitgeroepen. Er werd een presidentiëel systeem ingevoerd. Ståhlberg bepleitte de invoer van directe presidentsverkiezingen, maar uiteindelijk koos de [[Senaat (Groothertogdom Finland)|Senaat]] voor het stelsel met de [[kiesman]]nen (indirecte verkiezing). Als belangrijkste presidentskandidaten golden Ståhlberg en [[Carl Gustaf Mannerheim|Baron Carl Gustaf Mannerheim]]. Mannerheim werd gesteund door de centrum-rechtse partijen en Ståhlberg door de [[liberalisme|liberale]] partijen (w.o. zijn eigen [[Nationale Progressieve Partij (Finland)|Nationale Progressieve Partij]]), de [[Agrarische Partij (Finland)|Agrarische Partij]] en de [[Sociaal-Democratische Partij (Finland)|Sociaal-Democratische Partij]]. Ståhlberg won de verkiezingen en op [[27 juli]] [[1919]] werd hij de eerste president van [[Finland]].
 
Als president voerde Ståhlberg een democratisch bewind. Zijn buitenlandpolitiek was gericht op [[Polen]], [[Groot-Brittannië]] en [[Frankrijk]]. Zijn pogingen om de betrekkingen met de [[Entente]]-mogendheden (Verenigd Koninkrijk, Frankrijk) te verbeteren waren echter niet altijd succesvol. Minder toenadering zocht hij tot [[Duitsland]] en [[Zweden]], hoewel de verstandhoudingen met die landen goed bleven. In zijn binnenlandse politiek moest hij steeds nieuwe regeringen benoemen, omdat in de jonge staat er steeds regeringswisselingen waren. Tijdens zijn presidentschap (1919-1925) waren er maar liefst 9 regeringen.
412.656

bewerkingen