Hoofdmenu openen

Wijzigingen

geen bewerkingssamenvatting
Naast dit prinsdom erfde Willem van zijn neef belangrijke voorrechten en bezittingen in de Nederlanden. Karel V verbond aan de erfenis een voorwaarde: overgang tot het [[Rooms-katholieke kerk|rooms-katholieke geloof]] en opvoeding aan het [[Paleis op de Koudenberg|hof in Brussel]]. Vanwege de belangrijkheid van de erfenis gingen de ouders en Willem akkoord.
 
Aan het hof van keizer Karel werd de Duitstalige Willem ingewijd tot diplomaat. Hij leerde Latijn, Frans, Spaans, Italiaans en het plaatselijke Nederlands. Er ontstonden contacten op allerlei niveaus. [[Fernando Álvarez de Toledo]], hertog van Alva en staatssecretaris [[Antoine Perrenot de Granvelle|Granvelle]] leerde hij kennen. Ook kreeg hij in 1545 Karel V te zien, toen deze uit Duitsland naar [[Brussel]] was teruggekeerd en in 1549 Karels zoon [[Filips II van Spanje|Filips]], die uit Spanje kwam.<ref>[http://www.periodata.nl/dossieroranje.htm Chronologie Willem Van Oranje] Een tijdlijn van het leven van Willem van Oranje (pdf) Voor snelle weergave, zie [http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:NX9ODsapZbwJ:www.periodata.nl/Oranje%2520Tijdtafel.pdf+oraje+tijdtafel&hl=nl&gl=nl&pid=bl&srcid=ADGEESjNnjMvDiJAAq1eIqaFFoqm3PGywQnGR1sTzyIKY0PeUmQ53AIKGUNnAOcZh-w9xzIr9px2qMfljNZCIeB4tHts9QAV6n8cwFSNHUv4Rr_HcvTZ5kgoyUgONAGA4uephHYQvrQD&sig=AHIEtbRvqBhRNmFhaoYO7E6aH3gGDbwbJA hier]</ref> Het bleek dat de jonge prins zich uitstekend wist te redden. Zijn levenshouding werd gekenmerkt door optimisme en welsprekendheid. Hij bleek over diplomatieke gaven te beschikken. Hij kreeg zijn bijnaam ''De Zwijger'' niet vanwege zwijgzaamheid, maar vanwege zijn gewoonte nooit het achterste van zijn tong te laten zien.
 
Op 8 juli 1551 trad de 18-jarige Willem in het huwelijk met [[Anna van Egmond (1533-1558)|Anna van Egmont]]. Zoals gebruikelijk in zijn kringen was het huwelijk gebaseerd op berekening en familiebelang. Door het huwelijk vergrootte hij zijn belangen in de Nederlanden. De Nederlanden bestonden in die tijd uit [[Habsburgse Nederlanden#Zeventien Provinciën (1543-1581)|17 provinciën]]. Op 19 december 1554 werd Willems eerste zoon geboren: [[Filips Willem van Oranje]].
De druk op de bevolking nam toe. Alva voerde de [[Tiende Penning]] in, een vorm van belasting die enorm veel verzet opriep. De Nederlanden werden in 1571 door de [[pest (ziekte)|pest]] geteisterd. Duizenden calvinisten vluchtten het land uit. In 1572 werden [[Naarden]] en [[Mechelen]] uitgemoord door Alva's troepen, bij wijze van intimidatie, die echter averechts werkte. Zelfs in het katholieke zuiden, in Brussel, ontstond een winkelstaking tegen de belastingvoorstellen van Alva.
 
Tijdens toenemende spanningen [[inname van Den Briel|veroverden]] de [[watergeuzen]] op 1 april [[1572]] [[Brielle|Den Briel]] ([[inname van Den Briel]]). Weliswaar gingen deze watergeuzen wel vaker aan land om te roven en te plunderen, maar omdat ze niet meer in [[koningkrijk England|Engeland]] mochten verblijven besloten ze op 1 april 1572 in Den Briel te blijven en hesen de [[Prinsenvlag|geuzenvlag]] boven Den Briel. De invloed op latere ontwikkelingen van deze verovering van Den Briel waarbij, ondanks Willems voorafgaand verbod hiertegen, ook negentien monniken werden vermoord, kan moeilijk worden overschat. Bloedbaden door de calvinistische factie en watergeuzen zoals de moord op de katholieke [[Martelaren van Gorcum]], werden niet meer bestraft. De inname van Den Briel bleek uiteindelijk een signaal voor een algemene [[volksopstand]] waar Oranje en zijn broers al vijf jaar op uit waren. Onmiddellijk riep de prins de bevolking der [[Nederlanden]] in een schrijven van 14 april 1572<ref>[http://dutchrevolt.leidenuniv.nl/bronnen/1572%2004%2014%20ned.htm De Tachtigjarige Oorlog (Universiteit Leiden)]</ref> op tot verzet tegen de koning van Spanje en heer van de Nederlanden. Op 6 april 1572 verklaarde [[Vlissingen]] zich voor de prins. Op 1 mei volgde [[Terneuzen]], op 3 mei Veere, en 21 mei [[Enkhuizen]], strategisch gelegen aan de [[Zuiderzee (water)|Zuiderzee]]. Binnen twee maanden schaarden 26 steden in Holland en Zeeland zich achter de prins. Deze steden hadden binnen hun muren grote invloedrijke [[Calvinisme|Calvinistische]] - en tevens kleinere [[Lutheranisme|Lutherse]] - gemeenschappen. In het najaar van 1572 waren in [[graafschap Holland]] en [[graafschap Zeeland]] alleen de steden [[Amsterdam]], [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]] en [[Goes]] nog in Spaanse handen - in deze steden was de burgerij goeddeels rooms-katholiek gebleven. Andere steden kozen tegen de koning, voor de prins. Het jaar 1572 vormde zo een belangrijk keerpunt in de geschiedenis van de Opstand.
 
De gruwelijke moorden door de opstandelingen en geuzen op katholieke geestelijken in Den Briel op 9 juli 1572, in [[Inname van Roermond|Roermond op 23 juli]] en in andere gebieden van de Nederlanden, werden door Willem niet publiekelijk veroordeeld, ondanks zijn vroegere pleidooien voor godsdienstvrijheid. In heel Europa werd met afschuw gereageerd op het nieuws van de wreedheid die Willem van Oranjes troepen aan de dag legden bij de inname van Roermond op 23 juli 1572.<ref>Ben Hartmann, De Martelaren van Roermond (Colomba, Oegstgeest 2009) ISBN 9789073810860</ref> Nadat zij met geweld was ingenomen, werd de stad niet alleen geplunderd, maar ook werden vele van haar katholieke geestelijken waaronder 12 monniken van de [[Kartuizers|kartuizerorde]] gruwelijk vermoord (de [[Martelaren van Roermond]]).<ref>[http://www.roermond.com/kartuizers Moord op de Kartuizers], Roermond.com</ref><ref name="voorouderslimburg.nl">[http://www.voorouderslimburg.nl/plunderingroermond.htm De plundering van Roermond in 1572], Voorouders Limburg</ref> De Prins was hiervan op de hoogte, maar greep niet in en veroordeelde de calvinistische daders ook later niet.<ref>{{Aut|J. Meerbergen}} en {{Aut|Dr. B.A. Vermaseren}}: [http://www.voorouderslimburg.nl/De%20martelaren%20van%20Roermond.pdf De martelaren van Roermond. Fragment artikel in “Historische opstellen over Roermond en omgeving”] (1951), via 'Voorouders Limburg'</ref>
1.381

bewerkingen