Dr. A.F. Philips Observatorium: verschil tussen versies

k
-/- spaties voor ref (verzoek op WP:VPB)
k
Label: bewerking met nieuwe wikitekstmodus
k (-/- spaties voor ref (verzoek op WP:VPB))
| lon_dir = E
}}
Het '''Dr. A.F. Philips Observatorium''' is een [[sterrenwacht|publiekssterrenwacht]] in [[Eindhoven]] en bevindt zich in het centrum van Eindhoven aan de rand van het [[Stadswandelpark]]. De sterrenwacht is ontstaan uit een initiatief van de [[EWSK|Eindhovense Weer- en Sterrenkundige Kring]] (EWSK) en is mogelijk gemaakt door een schenking van [[Anton Philips]] (Bestuursvoorzitter van Philips)<ref>Eindhovensche en Meierijsche Courant, vrijdag 7 januari 1938</ref>, naar wie het observatorium is vernoemd.
 
De sterrenwacht wordt beheerd door de Stichting Dr. A.F.Philips Observatorium. Het bestuur van de stichting is geformeerd uit bestuursleden van de EWSK. Het gebouw is eigendom van de gemeente Eindhoven.
De eerste steen van de Sterrenwacht is op 28 november [[1936]] gelegd door Prins [[Bernhard van Lippe-Biesterfeld|Bernhard]], in het bijzijn van Prinses [[Juliana der Nederlanden|Juliana]]. Deze steenlegging was een onderdeel van een intocht in Eindhoven, waarbij ook het [[Radiomonument]] door Prinses Juliana werd onthuld<ref>Eindhovensche en Meierijsche Courant, maandag 30 november 1936</ref>. De Sterrenwacht is officieel geopend op 8 januari [[1938]]<ref name="Hemel">Hemel en Dampkring, 36e jaargang, februari 1938</ref> door de toenmalige Minister van onderwijs, kunsten en wetenschappen prof. dr. [[Jan Rudolph Slotemaker de Bruine|J.R. Slotemaker de Bruïne]]<ref name="Coolen"/>. Voorafgaande aan deze plechtige opening vond een bijeenkomst plaats in het Sint Joris College in Eindhoven. Hierbij werd achtereenvolgens het woord gevoerd door onder anderen prof. dr. J.R. Slotemaker de Bruïne, Anton Verdijk (burgemeester van Eindhoven), prof. dr. [[Jan Hendrik Oort|J.H. Oort]], prof. dr. [[Gilles Holst|G. Holst]] (directeur van het [[Philips Natuurkundig Laboratorium|Laboratorium der Philips Fabrieken]]), dr. [[Jan van der Bilt|J. van der Bilt]] (voorzitter van de [[Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde]]) en dr. J.C.A.M. Bongenaar (leraar van het St Joris College<ref>http://www.ihesm.com/eindhoven1934/rochus/</ref>).
 
In [[1980]] is groot onderhoud gepleegd aan gebouw en telescoop. Hierbij is de telescoop gedemonteerd en de koepel van het gebouw verwijderd <ref name="Logboeken">Dit blijkt uit aantekeningen in de logboeken van de Sterrenwacht en uit foto's van de renovatie.</ref>. In [[1981]] is de telescoop voorzien van een nieuwe hoofdspiegel en vangspiegel. In [[1983]] is de zoeker voorzien van een nieuw 10cm10&nbsp;cm f10 [[Objectief (optica)|objectief]]. In [[1987]] en in [[1995]] is een nieuwe focusseerinrichting geplaatst. In [[2014]] is de koepel van een nieuwe isolatielaag en nieuw koperbeslag voorzien<ref>https://www.youtube.com/watch?v=yiBrZkQm0CY Reportage van Studio040 over de renovatie van het koepeldak</ref>.
 
In [[1989]] is [[Frits Philips]], zoon van Anton Philips, te gast geweest.
De Sterrenwacht beschikt over een [[Newtontelescoop|Newton spiegeltelescoop]] en een 60mm SolarMax [[Balmerreeks|Hα]] zonnetelescoop.
 
De Newtontelescoop heeft een hoofdspiegel met een diameter van 40cm40&nbsp;cm en een brandpuntsafstand van omstreeks 3200mm. Hij heeft dus een openingsverhouding van F/8, hetgeen voor een telescoop van dit type en omvang zeer groot is. De kijker staat op een Duitse equatoriale [[Montering (telescoop)|montering]]. De kijkerbuis heeft een diameter van 55cm55&nbsp;cm en een lengte van 350cm350&nbsp;cm.
 
De telescoop is door EWSK lid Ir. Herre Rinia ontworpen, en onder leiding van Ir. M. Wildeboer en Ir. de Vries gebouwd in de Philips fabrieken en is sinds de opening van de Sterrenwacht in gebruik. Bij het toetsen van het ontwerp waren Prof. [[Ejnar Hertzsprung|E. Hertzsprung]] en Prof. [[Anton Pannekoek|A. Pannekoek]] betrokken<ref name="Hemel"/>.
 
Ook de eerste hoofdspiegel, met een diameter van 30cm30&nbsp;cm, is door de leden zelf geslepen en gepolijst. Deze eerste 30cm30&nbsp;cm spiegel was slechts tijdelijk en is later vervangen door een 40cm40&nbsp;cm spiegel. In [[1981]] is de optiek nogmaals vervangen. Om zo weinig mogelijk last te hebben van doorbuiging en trillingen is de constructie van de kijker en de montering zeer zwaar uitgevoerd.
 
Het bovenste deel van de kijkerbuis, met daarin vangspiegel en oculairhouder, is draaibaar om het oculair in alle standen van de kijker bereikbaar te maken. Dit is noodzakelijk bij parallactisch opgestelde Newton telescopen.