Speciale trekkingsrechten: verschil tussen versies

5 bytes verwijderd ,  1 jaar geleden
k
-/- spaties voor ref (verzoek op WP:VPB)
k (-/- spaties voor ref (verzoek op WP:VPB))
'''Speciale trekkingsrechten''' ([[ISO 4217]] valutacode '''XDR''', Engels ''Special Drawing Rights'' of '''SDR''') zijn certificaten die binnen het [[systeem van Bretton Woods]] in principe inwisselbaar waren tegen goud en die in internationaal verband als betaalmiddel golden.
 
== Functie ==
Het nut van speciale trekkingsrechten bestond erin, een gemeenschappelijke basis van betaling te hebben, onafhankelijk van schommelingen van een munt ten opzichte van een andere en zonder een land te bevoordelen door de munt van een land tot internationale standaard te verheffen. Speciale trekkingsrechten waren ook eenvoudiger te verhandelen dan tastbaar [[goud]].
 
In sommige verdragen worden monetaire waarden uitgedrukt in SDR's. Zo is de aansprakelijkheid van uitbaters van [[kerncentrale]]s volgens de Conventie van Parijs beperkt tot 150 miljoen SDR's.<ref>{{Citeer web |url=http://www.oecd-nea.org/law/paris-convention.html |titel=Paris Convention on Nuclear Third Party Liability |auteur= |uitgever=[[Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling|NEA/OESO]] |datum=7 november 2014 |bezochtdatum=6 september 2016 }}</ref>
 
== Valuta samenstelling ==
Sinds 1 december 2015 zijn de speciale trekkingsrechten gebaseerd op de [[Amerikaanse dollar]], de [[euro]], de Chinese [[Renminbi|yuan]], de Japanse [[yen]] en het Britse [[pond sterling]].
 
=== Herziening ===
Iedere vijf jaar bekijkt het [[Internationaal Monetair Fonds]] (IMF) of de samenstelling van het mandje valuta in de SDR de economische en financiële verhoudingen in de wereld reflecteert.<ref name=IMFSDR>{{en}} IMF [http://www.imf.org/external/np/pp/eng/2015/071615.pdf Review of the Method of the Valuation of the SDR, 3 augustus 2015], geraadpleegd op 6 augustus 2015</ref>
 
Om opgenomen te worden in de SDR moet een valuta aan twee belangrijke criteria voldoen:
Bij de laatste herziening in 2010 voldeed de [[Volksrepubliek China]] al duidelijk aan het eerste criterium. Het land stond op de derde plaats wat internationale handel betreft, na de Eurolanden, de Verenigde Staten, maar voor het [[Verenigd Koninkrijk]] en [[Japan]]. China had in de periode 2005-2009 een aandeel van 8,1%.<ref name=IMFSDR/> Vijf jaar later is het aandeel gegroeid naar 11% en het verschil met de twee leidende economische blokken is verkleind, maar vergroot ten opzichte van Japan en het Verenigd Koninkrijk.<ref name=IMFSDR/> Met betrekking tot het tweede criterium scoorde China slechter. De [[renminbi]] werd nauwelijks aangehouden in de officiële reserves. Zo'n 64% van de internationale valutareserve werd in dollars aangehouden, voor 3,9% in ponden en voor de renminbi was dit minder dan 1%.<ref name=IMFSDR/> Verder stonden er weinig internationale obligaties uit in deze valuta en was de internationale handel ook beperkt.<ref name=IMFSDR/>
 
Vanaf het voorjaar van 2015 kwam de discussie over de herziening weer op gang. Op 30 november 2015 besloot de executive board van het IMF om de yuan vanaf 1 oktober 2016 in het mandje van valuta op te nemen: de yuan werd als in voldoende mate "freely useable" beschouwd.<ref>{{en}} Bloomberg [http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-11-30/imf-backs-yuan-in-reserve-currency-club-after-rejection-in-2010 IMF Approves Reserve-Currency Status for China's Yuan, 30 november 2015]</ref> <ref>{{de}} Spiegel [http://www.spiegel.de/wirtschaft/soziales/iwf-will-yuan-zur-fuenften-weltwaehrung-machen-a-1065193.html Chinas Aufstieg: IWF wertet Yuan zur fünften Weltwährung auf, 30 november 2015]</ref> Op 1 oktober 2016 kreeg de renminbi in de SDR een gewicht van 10,9%.<ref name=NRCIMFYUAN>NRC Handelsblad [http://www.nrc.nl/next/2015/12/01/chinese-munt-mag-eindelijk-meedoen-met-de-grote-jo-1563089 Chinese munt mag eindelijk meedoen met de grote jongens, 1 december 2015], geraadpleegd op 3 december 2015</ref> De belangrijkste munt blijft de dollar met 41,7% en de euro met bijna 31%. De [[Japanse yen|yen]] en het Britse pond volgen met elk ruim 8%.<ref name=NRCIMFYUAN/>
 
==Waarde==