Consumentenprijsindex: verschil tussen versies

69 bytes toegevoegd ,  1 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
De consumentenprijsindex heeft betrekking op goederen en diensten die in [[Nederland]] door een gemiddeld huishouden in een basisjaar voor consumptie zijn aangeschaft. Het pakket goederen en diensten wat gebruikt wordt voor het meten van de prijsontwikkeling wordt ook wel (boodschappen)mandje genoemd. Inhoud van dit mandje bestaat onder andere uit voedingsmiddelen, duurzame consumptiegoederen, huur, school en collegegeld, energiekosten, onroerendzaakbelasting en motorrijtuigenbelasting. Wat niet meetelt bij de berekening van de CPI zijn de inkomstenbelasting en sociale premies.
 
== CPI-waarden en daarvan afgeleide waarden ==
De CPI van een maand is het prijsniveau in die maand van het mandje ten opzichte van het gemiddelde prijsniveau in een bepaald jaar: het zogenoemde basisjaar. Tegenwoordig, in 2018, is dit 2015. Deze gemiddelde prijs in 2015 wordt op 100 gesteld. De korte aanduiding hiervan is "2015 = 100".<ref>https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83131ned/table</ref> Vaak wordt het gemiddelde bekeken van de CPI van 12 opeenvolgende maanden (niet noodzakelijk een kalenderjaar). Voor januari t/m december 2015 is dit uiteraard 100. De "jaarmutatie CPI" van een maand is de CPI van die maand gedeeld door de CPI van 12 maanden eerder. Dit geeft een factor (bijv. 1,014), waarbij een percentage stijging hoort (in dit geval 1,4%). Met de "jaarmutatie CPI" van een kalenderjaar wordt bedoeld de jaarmutatie CPI van de maand januari na dit kalenderjaar.
 
Dit alles kan ook worden toegepast op de "afgeleide" consumentenprijsindices. Daarbij is het effect van veranderingen in de tarieven van productgebonden belastingen (bijvoorbeeld BTW en accijns) en subsidies en van de consumptiegebonden belastingen uit de prijsontwikkeling verwijderd.
 
== Basisverlegging ==
De uitgaven van huishoudens kunnen in de loop van de tijd veranderen. Ook kan een verandering in het welvaartsniveau een ander aankooppatroon tot gevolg hebben. Wanneer het mandje van de CPI niet meer aansluit bij het bestedingspatroon van de consument, kiest het CBS een recenter basisjaar. Dat heet een basisverlegging.
 
70.060

bewerkingen