IJzertijd: verschil tussen versies

66 bytes verwijderd ,  2 jaar geleden
bondiger
(bondiger)
Wereldwijd is er geen eenduidige ijzertijd vast te stellen. De exacte periode waarin mensen ijzer begonnen te gebruiken was afhankelijk van hun cultuur en geografische locatie. In de praktijk wordt de term gebruikt voor de relevante periodes in Europa en West-Azië, waarbij een groot gedeelte van West-Azië zich al in de historische tijd bevond. Ook voor China wordt de term wenig gebruikt. Afrika ten zuiden van de Sahara ging haar eigen ontwikkeling door die nog weinig onderzocht is, en ook in [[Precolumbiaanse periode|Precolumbiaans Amerika]] werd weliswaar plaatselijk ijzer geproduceerd maar van een ijzertijd kan men daar niet spreken.
 
== Algemeen ==
In [[Griekenland]], de [[Levant]] en [[India]] begon de ijzertijd het vroegst, rond 1200 v.Chr.
De overgang van de bronstijd naar de ijzertijd in het oostelijke [[Middellandse Zee]]-bekken ging gepaard gegaan met [[Ondergang van het internationale systeem aan het einde van de Late Bronstijd|grote politieke verschuivingen]].
 
In Midden-Europa wordt het begin van de ijzertijd gedateerd op circa 800 v.Chr. en de overgang, onder zogenaamde [[Thraco-Cimmerisch]]e invloeden uit de oostelijke steppen, van de late bronstijd-[[urnenveldencultuur]] naar de [[Hallstattcultuur]].
* slingerkogels
* ijzerwinning uit de natuur ([[klappersteen|klapperstenen]] uit de Veluwe, [[moerasijzererts]] in het noorden, [[ijzeroer]] uit Brabant en Oost-Nederland)
 
Via handel kwamen er nog andere voorwerpen naar Nederland. Opvallend zijn de zogenaamde bronzen ''situlae'' (emmers) die in Centraal-Europa werden gemaakt om wijn te mengen met water (een typisch Romeins/Grieks gebruik). Er zijn in Nederland negen exemplaren gevonden.
 
Omdat ijzer veel sneller [[corrosie|corrodeert]] dan brons of koper, zijn veel ijzeren voorwerpen die niet toevallig onder zeer gunstige omstandigheden in de bodem lagen nagenoeg volledig vergaan.
 
Via handel kwamen er nog andere voorwerpen naar Nederland. Opvallend zijn de zogenaamde bronzen ''situlae'' (emmers) die in Centraal-Europa werden gemaakt om wijn te mengen met water (een typisch Romeins/Grieks gebruik). Er zijn in Nederland negen exemplaren gevonden. Een [[Vorstengraf (Oss)|vorstengraf bij Oss]] (ongeveer [[500 v.Chr.]]) bevatte bijzondere [[grafgift]]en en is een van de grootste dat ooit in West-Europa is gevonden (52 meter doorsnede).
==Bijzondere archeologische vondsten==
 
{{Appendix}}|2=
Een [[Vorstengraf (Oss)|vorstengraf bij Oss]] (ongeveer [[500 v.Chr.]]) bevatte bijzondere [[grafgift]]en en is een van de grootste dat ooit in West-Europa is gevonden (52 meter doorsnede).
 
== Externe links ==
* [http://legia-forum.org/een-woordje-over-de-ijzertijd-in-vlaanderen/ De ijzertijd in Vlaanderen - een beknopt overzicht]
* [https://web.archive.org/web/20051203054025/http://home.versatel.nl/postbus/index.html De brons- en ijzertijd in Nederland]
{{References}}}}
 
{{Appendix}}
{{Commonscat|Iron Age}}
 
65.664

bewerkingen