Februari: verschil tussen versies

Geen verandering in de grootte ,  3 jaar geleden
k
{Zie artikel} → {Zie ook}
k ({Zie artikel} → {Zie ook})
'''Februari''' is de tweede [[maand]] van het jaar in de [[gregoriaanse kalender]]. De maand heeft 28 dagen in gewone jaren, en 29 dagen in [[Schrikkeljaar|schrikkeljaren]]. Daarmee is februari de kortste maand van het jaar.
 
== Romeinse kalender: invoering van de maand februari ==
In de oudste versie van [[Romeinse kalender]], die tien maanden telde, kwamen de maanden [[januari]] en februari niet voor. Het jaar begon met [[maart]]. [[December]] was de laatste maand van het jaar en werd gevolgd door een periode die geen naam kende. In de zevende eeuw voor Christus werden aan de twee nieuwe maanden de namen januari en februari gegeven, waarbij februari in eerste instantie de nieuwe laatste maand van het jaar was. Dit zou volgens de overlevering zijn gebeurd tijdens de regering van koning [[Numa Pompilius]].<ref>{{en}}[http://www.webexhibits.org/calendars/calendar-roman.html ''Early Roman Calendar''], webexhibits.org</ref> De [[schrikkeldag]] verrekende men logischerwijze aan het einde van het jaar, dus aan het eind van februari. Later werd januari de eerste maand van het jaar en februari de tweede.<ref>Onze Taal, [https://onzetaal.nl/taaladvies/advies/namen-van-maanden Namen van maanden]</ref> De [[schrikkeldag]] bleef hierbij ten bate van de tweede maand.
 
== Naamsverklaringen ==
[[Bestand:Les Très Riches Heures du duc de Berry février.jpg|thumb|Februari, van ''[[Très Riches Heures du Duc de Berry]]'']]
De maand is genoemd naar de [[Romeinse god]] [[Februus]], de god van de purificatie/onderwereld. Bij de oude Romeinen was februari namelijk de maand van de grote reiniging en boetedoening (''de februa''). Zij vierden in deze maand hun [[Lupercalia]], reinigings- en vruchtbaarheidsfeesten ter ere van de wolfsgod [[Lupercus]].
 
In deze zelfde periode vierden de Germaanse stammen langs de Romeinse grenzen een ontuchtig vrouwen- en vruchtbaarheidsfeest. De Romeinen vonden dit heidense riten en duidden deze feesten aan met de naam [[Spurcalia]], naar het [[Latijn]]se woord ''spurcus'' dat smerig betekent.
 
=== Foutieve etymologie ===
De bijnaam sprokkelmaand voor februari heeft niets te maken met het huidige werkwoord [[sprokkelen]]. Het zou kunnen verwijzen naar de voornoemde oude Germaanse vruchtbaarheidsfeesten. De naam sprokkelmaand kan ook zijn afgeleid van het Oudnederlandse ''sporkelen'', dat ''springen'' betekent. Dit slaat op het feit dat het aantal dagen eens in de vier jaar een dag ''verspringt''. In veel Oudnederlandse teksten wordt ''sporcle'' gebruikt om de maand februari aan te duiden. Later dacht men dat dit woord een verbastering was van ''sprokkel''.
{{Zie ook|Zie ook [[Oudnederlandse maandnamen]].}}
 
== Andere namen ==
* Romeinse naam: ''Mensis Februaris''
* Joodse naam: ''Adar''
* Alternatieve namen in het Nederlands: ''sprokkelmaand, schrikkelmaand, kortemaand, slijkmaand, regenmaand'' (zie ook [[Oude Nederlandse maandnamen ]])
 
== Meteorologie ==
Op het [[noordelijk halfrond]] is februari de derde en laatste maand van de [[meteorologische winter]]. De gemiddelde temperatuur ligt over het geheel genomen in februari een fractie hoger dan in januari, al zijn veel kouderecords juist in februari gebroken. De eerste week van februari is vaak de koudste periode van het hele jaar.<ref>{{en}}[http://wxguys.ssec.wisc.edu/2011/01/22/what-is-the-coldest-time-of-the-year/ What is the Coldest Time of the Year?], wxguys.ssec.wisc.edu </ref>
 
Op het [[zuidelijk halfrond]] is februari de derde en laatste maand van de [[meteorologische zomer]].
 
=== Weerstatistieken Nederland en België ===
{{zieZie artikelook|Zie [[Weerstatistieken februari Nederland en België]].}}
 
== Varia ==
* [[Carnaval]] heeft geen vaste datum, maar valt meestal in februari (zie [[Carnaval#Datum van carnaval]]).
* De [[dierenriem|sterrenbeelden]] in februari zijn [[Waterman (astronomie)|Waterman]] en [[Vissen (sterrenbeeld)|Vissen]].
* Februari telt iedere keer als het jaartal deelbaar is door 4, 29 dagen in plaats van 28 dagen. Uitzondering is het als dat jaar een overgang naar de volgende eeuw is, zoals 1900. Op die uitzondering is er nog de uitzondering dat ieder eeuwjaar, deelbaar door 400, zoals het jaar 2000, wél weer een schrikkeljaar is.
* [[30 februari]] wordt aangeduid als een niet bestaande datum. Toch is deze datum in de geschiedenis drie keer voorgekomen.
 
 
 
{{Appendix|2=
| wikivoyage =
}}
 
 
[[Categorie:Februari| ]]
27.299

bewerkingen