Asharisme: verschil tussen versies

2.809 bytes toegevoegd ,  2 jaar geleden
Wetenschappelijke bronnen toegevoegd, allerlei onjuistheden gecorrigeerd en een logische opbouw gemaakt.
k (+context in inleiding)
(Wetenschappelijke bronnen toegevoegd, allerlei onjuistheden gecorrigeerd en een logische opbouw gemaakt.)
Het '''Asharisme''' is een theologische school binnen het [[Soennisme]], genoemd naar de theoloog Abu al-Hassan al-Ash'ari (260-324H, 873-935 n. Chr.).<ref name=":0">{{Citeer boek|taal=|auteurlink=|auteur=|medeauteurs=Gibb, H. A. R. (Hamilton Alexander Rosskeen), 1895-1971., Bearman, P. J. (Peri J.)|url=https://www.worldcat.org/oclc/399624|titel=The Encyclopaedia of Islam.|uitgever=Brill|plaats=Leiden|datum=1960-2009|pagina's=694-695|ISBN=9004081143}}</ref> Volgelingen van deze theologische school worden Asharieten (''Ash'ariyyah'' of ''Asha'ira)'' genoemd. De oprichter keerde zich, rond het jaar (300H, 912 n. Chr.) af van de op dat moment theologisch dominante groep binnen de islam (waartoe hij ook behoorde), het [[Moetazilisme]] (een strikt rationele theologische school). Hij beargumenteerde op basis van dezelfde rationele bewijsvoering, in combinatie met de [[Koran]] en [[Soenna]], een terugkeer naar de orthodox traditionele [[Soennisme|soennitische islam]] (''Ahl al-Soenna)''. Hij manifesteerde zichzelf als de verdediger van de Soenna en werd door de ''ahl al-Hadith'' en het merdendeel van de soennieten geaccepteerd. Kritiek kreeg hij met name van bepaalde [[Hanbalieten]], vanwege zijn rationele methodologie, en uiteraard van de [[Moetazilisme|Moetazilieten]].<ref name=":0" />
Het '''Asharisme''' is een denkrichting in de Islam die zich eind 9e eeuw afsplitste van het ''[[moetazilisme]]''. De asharieten oordeelden dat mensen niet door de rede tot correcte (morele) oordelen kunnen komen, maar alleen door de openbaring uit de heilige geschriften ([[Koran]] en [[Ahadith]]) en waren aanhangers van de leer van de [[predestinatie]]. De stichter die zijn naam aan deze denkrichting heeft gegeven was ''Abu ’al Hassan al-Ashari'' (874-935), die tot zijn 40ste een moetaziliet was en later een van de grootste bestrijders van het ''moetazilisme''. De invloedrijkste proponent van de asharieten was de bekende schriftgeleerde [[al-Ghazali]].
 
Het Asharisme werd vervolgens de meest dominante theologische school binnen het Soennisme waarbij zij rede (rationeel redeneren) combineerden met de twee authentieke bronnen van de Soennitische Islam.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Citeer boek|taal=|auteurlink=|auteur=Armstrong, Karen, 1944-|medeauteurs=|url=https://www.worldcat.org/oclc/192072846|titel=Islam : a short history|uitgever=Phoenix|plaats=London|datum=2002|pagina's=164|ISBN=9781842125830}}</ref> De invloedrijkste proponenten van de Asharieten, na de grondlegger, zijn de bekende theologen en schriftgeleerden:
De asharieten wezen de [[Aristoteles|aristotelische]] filosofie af maar stonden een beperkt gebruik van logica en dialectiek toe ten behoeve van de afleiding van de [[sharia]] uit de heilige geschriften [[Koran]] en [[Ahadith]].
# Imam [[al-Ghazali]] (d. 1111 n. Chr.)<ref name=":1" />
# Imam al-Baqillani (d. 406H, 1015 n. Chr.)<ref name=":0" />
# Imam al-Djuwaini (d. 478H, 1085 n. Chr.)<ref name=":0" />
# Imam Fakhr al-Razi (d.606H, 1210 n. Chr.)<ref name=":0" />
# Socioloog, anthropoloog, historicus en islamitisch geleerde [[Ibn Khaldun|Ibn Kaldun]] (1332-1406 n. Chr)
De Asharieten wezen de [[Aristoteles|aristotelische]] filosofie af maar stonden een beperkt gebruik van logica en dialectiek toe ten behoeve van de afleiding van de [[sharia]] uit de heilige geschriften [[Koran]] en [[Ahadith]] en de rede. Deze twee bronnen (de rede en de geopenbaarde geschriften) kunnen volgens de Asharieten onmogelijk tegenstrijdig zijn omdat beide afkomstig zijn van dezelfde bron, namelijk God. De Asharieten bouwden, naast de Koran en de Soenna, verder ook voort op de leer van de ''idjma'', het principe dat op een eenmaal bereikte consensus niet kan worden teruggekomen.<ref name=":0" />
 
Door de asharietenAsharieten en met name door ''[[al-Ghazali]]'' (1058-1111) kregen vanaf eind 10e/begin 11e eeuw de theologische [[Soennisme|soennieten]] de overhand op de meer verlichterationeel filosofische stromingen. Al-Ghazali bestreed de `heidense` (Griekse) filosofen, in zijn bekende werk “''Tahaafoet al-Falasifa''” (de verwarring der filosofen, Latijn: ''Destructio Philosophorum''). Volgens al-Ghazali zijn er geen natuurwetten, omdat de natuurislamitische eenfilosofen uitdrukking(zoals is[[Al-Farabi]] vanen de wil van God[[Avicenna]]), endie duszich door hembaseerden op elk`heidense` ogenblikGriekse anders kan worden geordend. Het is dus zinloos om naar natuurwetten te zoeken, alle intellectuele inspanningen kunnen beter ten dienste staan van het afleiden van de goddelijke regelgevingfilosofen (uit Koran[[Aristoteles]] en Hadith[[Plato]]) voor de mens. Al-Ghazali wordt daarom wel het ''Zegel der filosofen'' genoemd (afsluiting van de filosofie).<ref name=":0" />
 
Enkele islamitische geleerden, onder wie [[Ahmad ibn Tajmijja]] en [[Mohammed ibn Abdul-Wahhab]], hadden openlijk kritiek op de Asharieten. Deze kritiek was met name gericht op de omgang van de Asharieten met enkele 'eigenschappen' van God. De Asharieten waren strikte tegenstanders van het letterlijk interpreteren van eigenschappen van God (bv. 'de hand van God'), genoemd in de Koran en Soenna, die zouden kunnen leiden tot [[antropomorfisme]] (het toeschrijven van menselijke eigenschappen aan God). De eerder genoemde tegenstanders stonden echter op een letterlijke lezing van deze eigenschappen, dit conflict tussen Asharieten en tegenstanders bestaat vandaag de dag nog steeds o.a. met het [[salafisme]]/ [[wahabisme]] en sommige [[hanbalieten]].<ref name=":0" /> Asharieten hebben echter twee manieren waarmee ze omgaan met deze ambiguie teksten, ofwel ze laten deze gaan zoals ze zijn gekomen waarbij ze noch letterlijk noch figuurlijk worden geïnterpreteerd, dit is de manier van de grondlegger Abu Hassan al-Ash'ari. De latere geleerden van de Asharieten stonden een figuurlijke interpretatie toe, zoals het interpreteren van 'de hand van God' als 'Kracht', dit was de manier van o.a. al-Djuwaini en al-Baghdadi.<ref name=":0" />
De asharieten bouwden ook voort op de leer van de ''idjma'', het principe dat op een eenmaal bereikte consensus niet kan worden teruggekomen. Zij stelden dat op alle vragen van plichtenleer (en dus van recht in de religieuze betekenis) reeds een antwoord in consensus was gevonden, zodat er géén ruimte meer is voor verdere interpretatie (''idjtihad'').
 
Een andere soennitische theologische school vertoont vele overeenkomsten met de Asharieten, namelijk de Maturidieten, genoemd naar de grondlegger Abu al-Mansur al-Maturidi (d. 944 n. Chr.)<ref>{{Citeer web|url=http://bunyaminduran.com.tr/artikelen/1-artikelen-in-nederlands/105-de-islamitische-kalaam-.html|titel=De Islamitische Kalaam|bezochtdatum=2018-01-02|auteur=Prof. Dr. Bunyamin Duran|werk=bunyaminduran.com.tr|taal=en-gb}}</ref>, samen met het Atharisme (of [[Hanbalieten]]) vormen deze drie samen de soennitische theologische stromingen.
Andere invloedrijke schriftgeleerden van hoofdzakelijk asharitische denkrichting waren ''[[Fakhr al-Din Razi]]'' (1149-1209 wiskundige, fysicus, arts, wijsgeer) en de geleerde en socioloog-historicus ''[[Ibn Khaldun]]'' (1332-1406).
 
Enkele islamitische geleerden, onder wie [[Ahmad ibn Tajmijja]] en [[Mohammed ibn Abdul-Wahhab]], hadden openlijk kritiek op deze stroming.
 
== Zie ook ==
21

bewerkingen