Ierse Onafhankelijkheidsoorlog: verschil tussen versies

geen bewerkingssamenvatting
[[Bestand:Easter_Proclamation_of_1916.png|thumb|200px|Ierse proclamatie uit 1916.]]
De '''Ierse onafhankelijkheidsoorlog''' is de naam die in [[Ierland (land)|Ierland]] wordt gegeven aan de strijd tussen [[IRA]] en het [[Groot-Brittannië|Britse]] bestuur. De strijd begon na het bijeenroepen van de eerste [[Dáil Éireann|Dáil]] door de leden van [[Sinn Féin]] die waren gekozen tijdens de verkiezingen in 1918. Zij weigerden zitting te nemen in het [[Parlement van het Verenigd Koninkrijk|Britse parlement]] en kwamen samen in [[Dublin]] alwaar ze [[Ierse Onafhankelijkheidsverklaring|de republiek uitriepen]]. De strijd eindigde in december 1921 toen leidende Republikeinen een [[Anglo-Iers Verdrag|verdrag]] sloten met de Britse regering.
 
==Voorspel: de [[Paasopstand]]==
Na het uitbreken van de [[Eerste Wereldoorlog]] zagen de meest radicale elementen mogelijkheden tot het beginnen van een opstand. Toen die opstand kwam bleek die weliswaar militair een catastrofe, maar politiek een keerpunt.
 
Het anti-Britse sentiment werd nog versterkt in april 1918. De [[Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland|Britse]] regering kondigde toen aan dat de algemene dienstplicht ook zou gaan gelden in Ierland. Hoewel grote aantallen Ieren in het Britse leger meevochten was het land tot dan uitgezonderd van de dienstplicht. De oorlogssituatie in het voorjaar van 1918 was voor Londen reden daar op terug te komen. In de Britse propaganda was steeds benadrukt dat de oorlog werd gevoerd in het belang van de [[democratie]] en ter bescherming van kleinere landen, als [[België]]. Het verzet tegen de algemene dienstplicht in Ierland werd vooral aangewakkerd door de stelling dat de Ieren wel mochten vechten voor de vrijheid van België, terwijl die vrijheid hen zelf ontzegd werd.
 
Sinn Féin was de meest uitgesproken anti-Britse partij. Het verzet tegen de dienstplicht, dat ook gesteund werd door de Ierse [[bisschop]]pen, werd daardoor vooral gezien als een verdienste van Sinn Féin.
Anonieme gebruiker