Hoofdmenu openen

Wijzigingen

157 bytes verwijderd, 1 jaar geleden
k
[[Bestand:Track circuit.png|right|]]
 
Een '''spoorstroomloop''' is een [[stroomkring]] op een [[spoorweg]]. De spanning tussen de linker en rechter spoorstaaf wordt kortgesloten door de assen en wielen van een [[trein]], en op deze wijze kan worden gedetecteerd dat een spoor bezet is door een trein, of kunnen signalen naar de trein worden verzonden.
 
=== Spoorstroomlopen bij elektrische tractie ===
Bij spoorlijnen met elektrische tractie worden de spoorstaven ook gebruikt voor het geleiden van de [[retourstroom]]. Bij een [[elektrificatiesysteem]] op basis van [[gelijkstroom]] bestaan hiervoor twee systemen:<br />
* Enkelbenige spoorstroomloop: een van de spoorstaven van een spoor is voorzien van geïsoleerde lassen. Deze [[Rail (spoorwegen)|spoorstaaf]] wordt (elektrisch) uitsluitend door de spoorstroomloop gebruikt. De andere spoorstaaf heeft geen geïsoleerde lassen, zodat de retourstroom hier ongehinderd door kan vloeien (en vormt tevens het andere 'been' van de spoorstroomloop). Deze oplossing is eenvoudig (vooral handig bij [[Wissel (spoorweg)|wissels]]) en relatief goedkoop. Nadeel is dat de retourstroom (enkele duizenden ampères) slechts door een van de twee spoorstaven kan lopen. Enkelbenige spoorstroomlopen komen voornamelijk voor op [[emplacement|emplacementen]]en.
* Dubbelbenige spoorstroomloop: beide spoorstaven van een spoor zijn voorzien van geïsoleerde lassen. De retourstroom, die gelijkstroom is, kan deze lassen passeren dankzij [[railspoel|railspoelen]]en. De 75 &nbsp;Hz [[wisselstroom]] van de spoorstroomloop wordt door deze [[spoel]] tegengehouden. Voordeel is dat nu beide spoorstaven gebruikt worden voor de geleiding van de retourstroom. Dubbelbenige spoorstroomlopen komen voornamelijk voor op de [[vrije baan]].
 
=== Prikspanningspoorstroomloop (PSSSL) ===
[[Bestand:Prikspanningspoorstroomloop.jpg|thumb|PSSSL-kastje]]
Bij een spoorstroomloop helpt de [[retourstroom]] van elektrisch materieel mee bij een goede treindetectie. Niet-elektrisch materieel met een lage asdruk en goede loopeigenschappen kan echter detectieproblemen veroorzaken op sporen met een roestlaagje. Op de spoorstroomloop wordt dan een pulserende hogere spanning gezet (ongeveer zoals bij [[schrikdraad]]), die door het roestlaagje "heenprikt". Een prikspanningspoorstroomloop (PSSSL) wordt voornamelijk gebruikt bij [[spoorwegstation|stations]]. Het systeem is te herkennen aan witte, rechthoekige kastjes bij het spoor. PSSSL wordt ook vaak gebruikt om de spoorstroomloop op weinig bereden sporen te verbeteren (bijvoorbeeld [[emplacement|emplacementen]]en). Bij Nederlandse [[overweg]]en in PSSSL-gebieden stonden gele waarschuwingsbordjes met de tekst "Dierbegeleiders opgelet: spoor kan onder spanning staan". Inmiddels is PSSSL bij overwegen verwijderd om schrikreacties bij dieren te voorkomen.
 
=== Toonfrequente spoorstroomloop ===
Vroeger werden bij de spoorstroomloop altijd [[relais]] en geïsoleerde lassen toegepast. Dit klassieke systeem, naar de oorspronkelijke leverancier ook wel ''[[General Railway Signal Company|GRS]] spoorstroomloop'' genoemd wordt op een groot deel van het Nederlandse spoorwegnet toegepast. Inmiddels is er ook de geavanceerdere ''toonfrequente spoorstroomloop''(JADE/FTGS), die werkt met meerdere hogere frequenties. Voordelen van de toonfrekwente spoorstroomloop zijn dat er vrijwel geen geïsoleerde lassen nodig zijn en dat het geschikt is voor zowel een elektrificatiesysteem op basis van gelijkstroom als op basis van wisselstroom (werkt ook met het klassieke systeem). De toonfrequente spoorstroomloop(FTGS) wordt al jaren toegepast op het [[emplacement]] van [[station Venlo|Venlo]] en de spoorlijn naar [[Kaldenkirchen]]<ref name="prorail.nl">https://www.prorail.nl/sites/default/files/edms-3562568-v1-landelijk_overzicht_treindetectiesystemen_april_2014_v003.pdf</ref>, bij de [[Rotterdamse metro]], de [[Frankrijk|Franse]] [[Ligne à Grande Vitesse|TGV]]-lijnen. Ook wordt dit systeem toegepast op de [[Havenspoorlijn Rotterdam]] en de rest van de [[Betuweroute]]<ref>https://www. name="prorail.nl"/sites/default/files/edms-3562568-v1-landelijk_overzicht_treindetectiesystemen_april_2014_v003.pdf</ref>. Tussen [[Maasvlakte]] en [[Kijfhoek (rangeerterrein)|Kijfhoek]] moest het JADE door het ontbreken van [[ATB_Eerste_GeneratieATB Eerste Generatie|automatische treinbeïnvloeding]] (tijdelijk) worden vervangen door het vertrouwde GRS-systeem met relais. Inmiddels heeft de Havenspoorlijn een [[bovenleiding|bovenleidingspanning]]spanning van 25kV en wordt gebruikgemaakt van [[European Railway Traffic Management System|ERTMS]] level 1 en is eind november 2009 de reeds aanwezige JADE weer opnieuw aangesloten.
 
== Treinbeïnvloeding en cabinesignalering ==
Het [[Treinbeïnvloeding|treinbeïnvloedingssysteemtreinbeïnvloeding]]ssysteem [[ATB Eerste Generatie|ATB-EG]] gebruikt de spoorstroomloop om informatie van baan naar trein over te dragen door de stroom in een bepaald ritme kortstondig te onderbreken. Dit noemt men [[amplitudemodulatie]]. Door opneemspoelen aan de [[trein]] kan het ritme van de stroom omgezet worden in een maximaal toegestane rijsnelheid voor de trein. Dit systeem is bedacht door het Amerikaanse bedrijf General Railway Signal Company (GRS).
 
Bij de moderne ''toonfrequente spoorstroomloop'' wordt niet de stroom zelf kort onderbroken, maar worden voor de spoorstroomloop wisselstromen met verschillende frequenties toegepast. Dit noemt men [[frequentiemodulatie]]. Dit principe, waarmee veel meer informatie overgedragen kan worden, wordt onder meer toegepast bij het [[Spoorwegsein#Cabinesein|cabinesignaleringssysteem]] van de [[Rotterdamse metro]] en de [[Frankrijk|Franse]] [[Ligne à Grande Vitesse|hogesnelheidslijnen]].