Latijns-Amerikaanse literatuur: verschil tussen versies

linkfix, sp
(Versie 48654115 van 81.83.27.225 (overleg) ongedaan gemaakt.)
(linkfix, sp)
De 19e eeuw was een periode waarin romans in de [[romantiek (stroming)|romantische]] of [[naturalisme (literatuur)|naturalistische]] traditie trachtten in te spelen op een gevoel van nationale trots. Ze concentreerden zich vooral op wat toen als een belangrijke kwestie werd ervaren: de grens tussen beschaving en barbarij. Veel van de thema's in de 19e-eeuwse romantische Latijns-Amerikaanse literatuur hadden te maken met het contrast tussen de cultuur van de inheemse bevolking en de kolonisators, en het moeilijke assimilatieproces. Auteurs die deze thematiek behandelden waren onder meer de Argentijnse [[Domingo Faustino Sarmiento]] met zijn ''[[Facundo]]'' (1845), de Colombiaan [[Jorge Isaacs]] met ''[[María (roman)|María]]'', de Ecuadoraan [[Juan León Mera]] met ''[[Cumandá (roman)|Cumandá]]'' (1879) en de Braziliaan [[Euclides da Cunha (schrijver)|Euclides da Cunha]] met ''[[Os Sertões]]'' (1902). Deze werken vormen nog steeds de grondslag en nationale [[Literaire canon|canon]] van Spaanssprekende landen, die ook in hun schoolcurricula zijn terug te vinden. Zo zijn Jorge Isaacs en Euclides da Cunha nog steeds bekend in heel Latijns-Amerika en worden zij ook nu nog op school gelezen door kinderen.
 
Een andere exponent van de 19e-eeuwse Latijns-Amerikaanse literatuur is [[José Hernández (schrijver)|José Hernández]] met zijn episch gedicht ''[[Martín Fierro]]'' (1872). Het verhaal van een arme [[gaucho]] die wordt opgeroepen om te gaan vechten aan de "frontier" tegen de indianen is een voorbeeld van de "[[gauchesque]]", een Argentijns [[poëzie]]genre dat het leven van de gaucho's als thema kiest. In de 19e eeuw groeide ook in Latijns-Amerika de populariteit van de romantische poëzie.
 
Het naturalisme kreeg in Spaanstalig Amerika voet aan de grond in de jaren 1880. In 1880 had de Franse romancier [[Émile Zola]] "Le roman experimental" gepubliceerd, een manifest voor het literaire naturalisme dat hij reeds tijdens de jaren 1870 had uitgeoefend. Zola ijverde voor een meer wetenschappelijke aanpak van het metier van romanschrijver. In Spaanstalige katholieke landen gaf dit aanleiding tot ''"de brandende kwestie"'', zo genoemd nadat gravin [[Emilia Pardo Bazán]] een reeks essays met de titel ''La cuestión palpitante'' had gewijd aan het debat over de verspreiding van het Franse naturalisme. Lezers in Spaanstalige landen verwachtten van literatuur toen vaak een ethisch uitgangspunt en advies, en de Franse naturalisten schilderden de mens op zijn lelijkst af.
==Prijzen==
=== Cervantesprijs ===
De [[Cervantesprijs]] van Spanje wordt algemeen beschouwd als de belangrijkste literaire prijs van het Spaanse taalgebied. Latijns-Amerikaanse auteurs die deze prestigieuze prijs hebben gewonnen zijn onder meer: [[Juan Gelman]] (Argentinië), [[Sergio Pitol]] (Mexico), [[Gonzalo Rojas]] (Chili), [[Álvaro Mutis]] (Colombia), [[Jorge Edwards]] (Chili), [[Guillermo Cabrera Infante]] (Cuba), [[Mario Vargas Llosa]] (Peru), [[Dulce María Loynaz]] (Cuba), [[Adolfo Bioy Casares]] (Argentinië), [[Augusto Roa Bastos]] (Paraguay), [[Carlos Fuentes]] (Mexico), [[Ernesto SabatoSábato]] (Argentinië), [[Octavio Paz]] (Mexico), [[Juan Carlos Onetti]] (Uruguay) , [[Jorge Luis Borges]] (Argentinië) en [[Alejo Carpentier]] (Cuba).
 
=== Nobelprijs voor Literatuur ===
 
=== Neustadt Internationale Prijs voor Literatuur ===
De [[Neustadt Internationale Prijs voor Literatuur]], misschien wel de belangrijkste internationale literaire onderscheiding na de Nobelprijs, telt verscheidene Latijns-Amerikaanse auteurs onder de begunstigden. Zij zijn onder andere: [[Claribel Alegría]] (Nicaragua), [[Álvaro Mutis]] (Colombia), [[João Cabral de Melo Neto]] (Brazilië ), [[Octavio Paz]] (Mexico), en [[Gabriel García Márquez]] (Colombia). Kandidaten voor de prijs omvatten: [[Mario Vargas Llosa]] (Peru), [[Marjorie Agosin]] (Chili), [[Eduardo Galeano]] (Uruguay), [[Homero Aridjis]] (Mexico), [[Luis Fernando Verissimo]] (Brazilië), [[Augusto Monterroso]] (Guatemala), [[Ernesto Cardenal]] (Nicaragua), [[Carlos Fuentes]] (Mexico), [[Jorge Luis Borges]] (Argentinië), [[Jorge Amado]] (Brazilië), [[Ernesto SabatoSábato]] (Argentinië), [[Carlos Drummond de Andrade]] (Brazilië), en [[Pablo Neruda]] (Chili).
 
=== Jeruzalemprijs ===
Een andere belangrijke internationale literaire prijs is de [[Jeruzalemprijs]], waarvan de winnaars zijn: [[Mario Vargas Llosa]] (Peru), [[Ernesto SabatoSábato]] (Argentinië), [[Octavio Paz]] (Mexico), en [[Jorge Luis Borges]] (Argentinië),
 
=== Romulo Gallegosprijs ===