Nolandiagram: verschil tussen versies

20 bytes verwijderd ,  2 jaar geleden
k
Fix parameters
(Eigenlijk zijn er drie grote bezwaren tegen dit diagram, niet twee.)
k (Fix parameters)
[[AfbeeldingBestand:Nolan-chart.svg|frame|150px|Nolandiagram]]
Het '''Nolandiagram''' is een [[politiek]] schema dat is opgesteld door de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[libertarisme|libertarische]] activist [[David Nolan]]. Het schema vervangt de gebruikelijke [[Politiek spectrum|links-rechts-indeling]] door één waarin de partijen ingedeeld worden naar de twee aspecten die Nolan onderscheidt in de libertarische definitie van [[politieke vrijheid]], economische en persoonlijke vrijheid.
 
Het Nolandiagram wordt op sommige Amerikaanse middelbare scholen onderwezen, maar vindt buiten libertarische kringen verder nauwelijks aftrek omdat het te partijdig is, omdat het vrijheid gelijkstelt met het libertarische ideaal van [[negatieve vrijheid]], en omdat het Nolan het onderscheid tussen "economische" en "persoonlijke" vrijheid nooit helder gedefinieerd heeft.<ref>{{Citeer boek|taal=en|auteurlink=|auteur=Brian Patrick Mitchell|titel=Eight Ways to Run the Country: A New and Revealing Look at Left and Right|uitgever=Greenwood Publishing Group|datum=2007|bladzijdespagina's=6-8|ISBN=|bezochtdatum=|URLdatum=}}</ref>
 
==Geschiedenis==
In tegenstelling tot het traditionele onderscheid tussen links en rechts en andere politieke [[taxonomie|taxonomieën]] heeft de Nolan Chart twee dimensies. De horizontale as geeft de economische vrijheid aan en de verticale as de persoonlijke vrijheid. Er zijn vier kwadranten die elk een deel van het politieke spectrum beschrijven.
 
In de linkerbovenhoek staat “traditioneel links”. Politici in dit kwadrant pleiten voor meer overheidsuitgaven op gebieden als de [[verzorgingsstaat]], [[gezondheidszorg]], [[onderwijs]] en [[kunst]] en voor meer barrières op het gebied van [[vrijhandel]] (Nolan noemt dit “weinig vrijheid op economisch gebied”); maar aan de andere kant voor een [[liberalisme|liberaal]] beleid op het gebied van [[abortus]] en [[homoseksualiteit]] (wat Nolan “veel vrijheid op persoonlijk gebied” noemt).
In de rechterbenedenhoek staat het tegenovergestelde, “traditioneel rechts”. Politici in dit kwadrant willen lagere belastingen, maar zijn wel voor overheidsbemoeienis als het gaat om persoonlijke zaken.
Rechtsboven staat Nolans eigen ideologie, het [[libertarisme]], die zowel voor economische als persoonlijke vrijheid pleit.
Linksonder staan de ideologieën die zowel weinig persoonlijke als weinig economische vrijheden voor staan, zoals het [[communisme]] en het [[fascisme]]. Nolan noemde dit zelf het “populisme”, maar later werden meer de termen [[Autoritarisme (politicologie)|autoritarisme]] en [[totalitarisme]] gebruikt.
 
== Noten ==
{{References}}
<references />{{commonscatCommonscat|Nolan charts}}
 
[[Categorie:Politicologie]]