Bloeddruk: verschil tussen versies

14 bytes toegevoegd ,  5 jaar geleden
k
Invulling parameters sjabloon
k (Invulling parameters sjabloon)
{{Disclaimer medisch lemma}}
[[FileBestand:2111 Blood Pressure Graph.jpg|thumb|250px|Bloeddrukverloop in de tijd op één plaats]]
[[FileBestand:2109_Systemic_Blood_Pressure.jpg|thumb|250px|Het bloeddrukverloop als functie van de plaats in de bloedsomloop]]
[[Bestand:Sfigmomanometr elektroniczny.jpg|thumb|250px|Digitale bloeddrukmeter voor de bovenarm. De manchet is door een slang verbonden met het apparaat.]]
[[Bestand:BloodPressure.jpg|thumb|250px|Digitale bloeddrukmeter voor meting aan de pols. Het apparaat zit vast aan de manchet.]]
[[Bestand:Clinical Mercury Manometer.jpg|thumb|250px|Klassieke bloeddrukmeter met een kwikbuis.]]
[[Bestand:CM-3415.jpg|thumb|250px|Modernere versie, zonder kwik en met beter afleesbare schaal.]]
De '''bloeddruk''' of '''tensie''' is de vloeistof[[Druk (grootheid)|druk]] in het [[slagadersysteem]]. De bloeddruk wordt weergegeven door middel van twee kengetallen, de ''systolische druk'' of ''bovendruk'' en de ''diastolische druk'' of ''onderdruk'', gescheiden door een schuine streep, bijvoorbeeld RR (Riva-Rocci)<ref>Riva-Rocci of afgekort RR is de notatiewaarde voor bloeddruk zoals gemeten volgens de door [[Scipione Riva-Rocci]] uitgevonden bloeddrukmeetmethode.</ref> 120/80 mmHg. De getallen geven de druk aan in [[mm Hg|millimeters kwikdruk]] (symbool: mmHg; 760 mmHg = 1 bar), dat wil zeggen de druk uitgeoefend door een kolom kwik van 120 mm hoogte in de eerste waarde van het voorgaande voorbeeld. Een meer wetenschappelijke eenheid om bloeddruk in uit te drukken zou de [[pascal (eenheid)|kilopascal]] zijn, maar die wordt om historische redenen tot nu toe nauwelijks gebruikt.
In sommige landen is het gebruikelijk de bloeddruk in cm Hg aan te geven, dus met een nul minder.
 
* De ''[[Diastole (hart)|diastolische]] druk'' of '''onderdruk''' is het minimum van de druk die optreedt tussen twee samentrekkingen van het hart in, als de linkerhartkamer zich weer met bloed vult.
 
Samen geven de twee waarden een beeld van de gemiddelde arteriële druk, die kan worden geschat door de formule:
 
:P<sub>gemiddeld</sub> = P<sub>diastolisch</sub> + ((P<sub>systolisch</sub> - P<sub>diastolisch</sub>) / 3)
De regeling van de bloeddruk in het lichaam is een ingewikkeld proces met een aantal [[terugkoppeling]]ssystemen zoals het [[Bloeddrukregulatie|renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS)]] en met verschillende tijdschalen, van de slag-tot-slag regulatie in het hart tot de spanning in de arteriële vaatwand tot de regulatie van de hoeveelheid water en [[keukenzout|zout]] in het vaatstelsel door hormonen onder andere via de [[Nier (biologie)|nieren]].
 
Zowel een te lage als een te hoge bloeddruk kan tot gezondheidsproblemen leiden. Het eerste geval is zeldzaam, het tweede komt veel voor. Overigens is dit een sterk cultureel bepaald gegeven: in Duitsland worden zeer veel geneesmiddelen voorgeschreven tegen lage bloeddruk (''Kreislaufschwäche''), terwijl dit probleem in Engelstalige landen amper lijkt voor te komen.{{Bron?||2017|04|07}}
 
== Bloeddrukwaarden ==
Voor volwassenen:
* Minder dan RR 90/60 mm Hg: lage bloeddruk / [[hypotensie]]
* Rond de RR 120/80 mm Hg: optimale bloeddruk
* Minder dan RR 140/90 mm Hg: normale bloeddruk
* [[polsgolfanalyse]]
 
{{appendixAppendix}}
{{wiktWikt|bloeddruk}}
 
{{wikt|bloeddruk}}
 
[[Categorie:Fysiologie]]