Poriënvolume: verschil tussen versies

139 bytes toegevoegd ,  4 jaar geleden
k
taal/linken
k (DEFAULTSORT met een spatie op de eerste positie)
k (taal/linken)
[[Bestand:PF-curve klei.jpg|270px|thumb|[[pF-waarde|pF-curve]] van klei met poriënvolume van 57%]]
[[Bestand:PF-curve zand.jpg|270px|thumb|[[pF-waarde|pF-curve]] van zand met poriënvolume van 26%]]
Het '''poriënvolume''' is een begrip uit de [[bodemkunde]] en is het geheel aan met lucht of water gevulde ruimten tussen de vaste gronddeeltjes van de [[bodem]]. Het poriënvolume van de Nederlandse gronden is gemiddeld 40 - 60 % van het grondvolume. Bij de beste [[kwelder]]klei in de [[Dollard]] kan dit oplopen tot 75%. Bij een met water verzadigde grond zijn alle poriën met [[bodemvocht|water]] gevuld.
 
De poriën zijn belangrijk voor de water- en luchthuishouding van de bodem.
 
== Poriën==
Er worden primaire poriën en secundaire poriën onderscheiden. Het volume aan primaire poriën hangt af van de [[bodemtextuur|korrelgrootteverdeling]] en van de aard van en het gehalte aan [[humus]]. Het volume aan secundaire poriën hangt af van de [[bodemstructuur]], van de chemische eigenschappen van de [[mineraal materiaal|mineralen]], van de invloed van de [[groei (fysiologie)|plantengroei]], zo vormen [[Wortelwortel (plant)|wortels]] wortelkanaaltjes en die van [[bodemfauna|dieren]], zoals [[regenwormen]].
 
Daarnaast wordt er een indeling gemaakt naar poriëngrootte:
*Fijne
 
Ook is er een onderscheid tussen [[capillair]]e poriën, poriëngroottemet een [[diameter|grootte]] van meer dan 30 [[µm]] en niet-capillaire poriën, poriëngrootte minder dan 30 [[µm]].
 
=== Primaire poriën en secundaire poriën ===
'''Primaire poriën''' zijn de poriën tussen de afzonderlijke gronddeeltjes. De grootte van deze poriën is afhankelijk van de grondsoort:
* in [[zandgrond]] komen overwegend grote poriën voor,
* in [[leemgrond]] zijn dit overwegend middelgrote poriën en
* in [[kleigrond]] zijn dit overwegend fijne poriën.
Met het afnemen van de poriëngrootteporiën-grootte neemt het poriënvolumeporiën-volume toe, omdat kleine gronddeeltjes minder dicht tegen elkaar liggen dan grote gronddeeltjes.
 
'''SecundaireporiënSecundaire poriën''' (macroporiën) zijn de door de bodemstructuur beïnvloede grote poriën. Tussen de [[aggregaat (mineralogie)|aggregaten]] en bioporiënbio-poriën, dus niet tussen de afzonderlijke grondkorrels, zijn ze groter dan 50 µm.<br />
Aggregaten en bioporiënbio-poriën vormen zich door:
* zuiver [[natuurkunde|fysisch]], door zowel het herhaaldelijk nat en droog worden als door wisselende bodemvochtigheid[[bodemvocht]]igheid, dat bij toenemend kleigehalte met opzwelling en krimping gepaard gaat.
* chemisch, door het omhullende [[ijzeroxide]] of dedoor samengeklitte koolhydraten
* biologisch, door verklevende slijmstoffen uit de darm van bijvoorbeeld [[regenwormen]] of door vrijkomende slijmstoffen bij de [[biologische afbraak|afbraak]] van wortels en [[schimmeldraad|schimmeldraden]].
* wortelgroei en gangen van regenwormen.
De verdeling van secundaire poriën is vaak onregelmatig verdeeld (''[[anisotroop]]''). Ze zijn vooral belangrijk bijvoor de water- en luchthuishouding bijin fijnkorrelige bodems.
 
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
6.072

bewerkingen