Arbeidsloon (Nederland): verschil tussen versies

8.119 bytes toegevoegd ,  3 jaar geleden
(#Nederland)
==Loon als arbeidsvoorwaarde==
#DOORVERWIJZING[[Arbeidsloon#Nederland]]
Loon is een noodzakelijke voorwaarde voor het bestaan van een [[arbeidsovereenkomst (Nederland)|arbeidsovereenkomst]]. Het is een primaire [[arbeidsvoorwaarde]].
 
Volgens het [[Burgerlijk Wetboek (Nederland)|Burgerlijk Wetboek]] is loon de tegenprestatie waarop de werknemer recht heeft voor arbeid die de [[werknemer]] ten behoeve van zijn [[werkgever]] verricht (artikel 7:610 [[Burgerlijk Wetboek (Nederland)|BW]]). Als loon in [[geld]] betaald wordt, wordt het vaak ''salaris'' genoemd (maar ook bijvoorbeeld een jubileumuitkering is een geldelijke vorm van loon). Loon behoeft echter niet alleen in de vorm van geld verstrekt te worden. Ook de verstrekking van kost en inwoning, onderricht en de verstrekking van woonruimte kunnen loon zijn. In artikel 7:617 van het Burgerlijk Wetboek is geregeld wat loon kan zijn. Naast loon in geld is dit:
*Effecten, (vakantie)bonnen, vorderingen en andere aanspraken en bewijsstukken.
*Verzorgen van diensten of voorzieningen door de werkgever of te betalen door de werkgever, waaronder ook kost en inwoning vallen en het geven van onderricht.
*Gebruik van een woning (en de betaling van vaste lasten als verlichting en verwarming).
*Verstrekken van goederen die geschikt zijn voor persoonlijk gebruik van de medewerker en zijn huisgenoten. Dit zijn bijvoorbeeld een (lease)auto, fiets, computer en telefoon die voor het werk gebruikt worden, en maaltijden (bijvoorbeeld bij overwerk).
Dit betekent ook dat bijvoorbeeld onkostenvergoedingen in civielrechtelijke zin geen loon zijn (deze zijn immers geen tegenprestatie voor de arbeid). Een [[fooi]] is eveneens geen loon, want deze wordt niet door een werkgever maar door een derde betaald. Ook alcoholhoudende dranken zijn geen loon, dat wil zeggen dat deze geen tegenprestatie mogen zijn voor de arbeid. Een werkgever mag de werknemer wel bijvoorbeeld een fles wijn geven, maar dat mag dan geen tegenprestatie zijn voor de arbeid van de werknemer. Als de werkgever de werknemer 'betaalt' met iets dat civielrechtelijk geen loon is, dan is de werkgever alsnog het loon in geld verschuldigd. Als de werkgever op een niet-toegestane manier 'betaalt', kan de werknemer binnen zes maanden alsnog het geldelijke loon eisen van de werkgever.
 
In economische zin is loon niet hetzelfde als [[inkomen]]. Loon is puur de tegenprestatie voor arbeid en is daarmee een vorm van inkomen. Inkomen is een veel breder begrip dan loon. Ook bijvoorbeeld huur- en renteopbrengsten zijn vormen van inkomen.
 
==De hoogte van het loon==
Werkgever en werknemer zijn in beginsel vrij om de hoogte van het loon te onderhandelen. Veelal zal een werknemer solliciteren vanuit een bestaande baan. Het nieuwe loon zal dan iets boven het bestaande loon moeten liggen om de overgang voor de werknemer ook financieel aantrekkelijk te maken. In de praktijk wordt iemand aangenomen voor een bepaalde functie, een functie die in de [[Collectieve arbeidsovereenkomst|CAO]] genoemd wordt en waarvoor salarisschalen bestaan. De werkgever, vertegenwoordigt door de personeelsfunctionaris, zal niet snel afwijken van de bestaande in de CAO vastgelegde salarisschalen. Dat zijn in de praktijk de maxima. Bij de overheid geldt dit nog iets meer dan in het particuliere bedrijfsleven.
 
In Nederland heeft men een [[minimumloon]] dat geregeld wordt volgens de [[Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag]]. Deze wet bepaalt dat er een minimum geldt voor het loon. Soms is een minimumregeling neergelegd in de CAO. De werkgever kan dan naar boven afwijken. Voor loon dat niet in geld verstrekt wordt, verwijzen cao's vaak naar lagere "regelgeving". Veelal wordt bepaald dat de werkgever hierover met zijn [[Ondernemingsraad (Nederland)|ondernemingsraad]] afspraken moet maken.
 
Het loon (in geld) hoeft niet een van tevoren vastgesteld bedrag te zijn. Loon kan bijvoorbeeld ook een winstaandeel of [[provisie]] zijn. Bij een winstaandeel is de hoogte van een deel van het loon (de winstuitkering) afhankelijk van de [[winst (onderneming)|winst]] die de werkgever maakt. Bij provisie is (een deel van) het loon afhankelijk van de productiviteit van de medewerker; de medewerker krijgt dan een percentage van elk product dat hij verkoopt (bijvoorbeeld een makelaar of vertegenwoordiger).
 
De [[Wet normering topinkomens]] legt beperkingen op aan de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector.
 
==Het recht op loon==
De werknemer heeft recht op loon zoals dat in zijn arbeidsovereenkomst (of eventueel de toepasselijke cao) vastgelegd is. Zoals gezegd is loon de tegenprestatie voor de door de werknemer verrichte arbeid. Dit betekent dat in beginsel geen loon verschuldigd is wanneer de werknemer de arbeid niet verricht. Dit is met name van toepassing wanneer het gaat om loon in geld. Loon dat bestaat in het gebruik van een (dienst)woning of auto zal veelal ook verschuldigd zijn als de werknemer niet werkt.
 
In een aantal gevallen is de werkgever toch loon (in geld) verschuldigd, ook al werkt de werknemer niet. Dat is met name het geval wanneer de werknemer [[vakantie (arbeidsvoorwaarde)|vakantiedagen]] opneemt of (gedurende een bepaalde periode) [[arbeidsongeschiktheid|ziek]] is. Tijdens ziekte is de werkgever verplicht om twee jaar lang 70% van het salaris (met een [[maximum dagloon|maximum]]) door te betalen. Ook als de werknemer niet kan werken door een omstandigheid die in de risicosfeer van de werkgever ligt, zal het loon in het algemeen doorbetaald moeten worden. De werknemer moet dan wel bereid zijn te werken.
 
Een 'gewone' [[staking]] (dat wil zeggen, een georganiseerde staking als middel om kracht bij te zetten aan de wensen van de werknemers met betrekking tot lonen en andere arbeidsvoorwaarden) ligt in de risicosfeer van de werknemer. Dat betekent dat de werkgever niet het loon hoeft door te betalen. Let wel: de werkgever hoeft geen loon door te betalen aan de stakers, maar ook niet aan de werkwillige werknemers!
 
In de [[Wet arbeid en zorg]] wordt een aantal verlofsoorten aangegeven waar de werknemer recht op heeft, en waarbij de werkgever verplicht is het loon door te betalen. Zie bijvoorbeeld het artikel over [[calamiteitenverlof]].
 
Als een werknemer het werk ''slecht'' verricht is de werkgever toch het volledige loon verschuldigd.
 
==Het uniforme loonbegrip==
Het begrip "loon" is in Nederland ook een wettelijke, fiscale term die gedefinieerd is in de [[Wet op de loonbelasting 1964]].
 
Daarnaast is het een begrip in de [[Wet inkomstenbelasting 2001]] (Afdeling 3.3. Belastbaar loon), in [[box 1]]. Voor de duiding van het loonbegrip wordt deels verwezen naar de definitie in Wet op de loonbelasting.
 
Voor de [[Volksverzekering#Premie volksverzekeringen (PVV)|premies volksverzekeringen]] geldt dezelfde [[Heffingsgrondslag|grondslag]] als voor de loonbelasting. Sinds 2013 geldt, zoals bepaald in de ''Wet van 6 juni 2011 tot wijziging van een aantal wetten ter uniformering van het loonbegrip ('''Wet uniformering loonbegrip''')'', afgekort '''ULB''', of soms '''WUL'''<ref>Wet uniformering loonbegrip: Staatsbladen: [https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2011-288.html][https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2012-45.html]; [http://wetten.overheid.nl/BWBR0030105 wetten.nl]</ref>, dezelfde grondslag ook voor de premies en uitkeringen van de [[werknemersverzekeringen]] en voor de [[Zorgverzekeringswet#Premie|inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet]], dus voor alle zogenoemde [[loonheffingen]].<ref>[http://download.belastingdienst.nl/belastingdienst/docs/nieuwsbrief_loonheffingen_2013_lh2091t36fd.pdf Nieuwsbrief Loonheffingen 2013, Uitgave 5] Belastingdienst, 22 februari 2013</ref>
 
Dit uniforme loonbegrip verschilt nog wel van het loonbedrag vermeld in de arbeidsovereenkomst. Om het te bepalen wordt bijvoorbeeld bijgeteld:
*voordelen die de werkgever een werknemer verstrekt buiten het [[civielrecht]]elijk loon, bijvoorbeeld het [[Privégebruik auto|privégebruik van de auto van de zaak]]
en wordt afgetrokken:
*de ingehouden [[pensioenpremie]]
 
{{DEFAULTSORT:Arbeidsloon}}
[[Categorie:Inkomen]]
[[Categorie:Arbeidseconomie]]
[[Categorie:Humanresourcemanagement]]
68.936

bewerkingen