Kater (alcohol): verschil tussen versies

4.958 bytes verwijderd ,  4 jaar geleden
[[Bestand:Uetersen Alsen Achenbecher 1870.jpg|thumb|Uitbeelding van een kater op een asbak van rond 1870]]
"Een '''kater''' hebben" is een Nederlands-Duitse uitdrukking en betekent lijden aan de kwaal die ontstaat na het nuttigen van te veel [[alcoholische drank]].
 
==Oorzaak==
Een kater heeft verschillende oorzaken, die gerelateerd zijn aan de vele effecten van alcohol op het menselijk lichaam. De belangrijkste zijn onder andere uitdroging, een verlaging van de [[bloedglucosespiegel]] en de vele effecten op het [[zenuwstelsel]].
 
===Dehydraterend effect van alcohol===
Ten eerste heeft alcohol een [[Dehydratie (geneeskunde)|dehydraterend]] effect. De aanmaak van [[antidiuretisch hormoon]] wordt tegengewerkt, waardoor de productie van [[urine]] toeneemt. Daardoor raakt het lichaam uitgedroogd, wat typische verschijnselen als [[hoofdpijn]] (door verlaagde vloeistofdruk in de hersenen), droge mond en [[lethargie]] tot gevolg heeft, de zogenaamde [[nadorst]].
 
Daarom wordt steeds aangeraden veel water te drinken na consumptie van alcohol. Bovendien heeft alcohol ook invloed op het [[maagslijmvlies]], wat [[misselijkheid]] kan veroorzaken.
 
===Afbraak van alcohol in de lever===
Ten tweede draagt de afbraak van alcohol (die voornamelijk in de [[lever]] plaatsvindt) in belangrijke mate bij tot een kater. In eerste instantie wordt alcohol door [[alcoholdehydrogenase]] (ADH) omgezet tot [[aceetaldehyde]] (ethanal) met vorming van [[NADH]]. Vervolgens zal aceetaldehyde door [[aldehydedehydrogenase]] (ALDH) omgezet worden tot [[azijnzuur]], wederom met vorming van NADH. Zo zal de afbraak van 1 molecuul [[ethanol]] leiden tot de productie van 2 moleculen NADH. Zowel de vorming van aceetaldehyde als de vorming van NADH dragen bij tot de verschijnselen van een kater.
 
Aceetaldehyde is een reactief molecuul en licht [[vergif|toxisch]]. Bij overmatige alcoholconsumptie zal het teveel aan dit molecuul aanleiding kunnen geven tot misselijkheid en [[braken (lichaamsfunctie)|braken]]. De werking van [[disulfiram]] tegen [[alcoholisme]] (Antabus) is hierop gebaseerd. Dit middel onderdrukt de werking van ALDH. Aceetaldehyde zal dus opgehoopt worden en dezelfde verschijnselen als een kater veroorzaken.
 
Een verhoogde NADH concentratie zal een verschuiving in [[stofwisseling|metabole reacties]] teweegbrengen. Dit molecuul zal de [[gluconeogenese]] in de lever vertragen (wat [[hypoglykemie]] veroorzaakt) en de [[vetzuur]]synthese stimuleren (wat kan leiden tot [[leververvetting]]). Bovendien wordt het teveel aan NADH opgevangen door de omzetting van [[pyruvaat]] (het eindproduct van de [[glycolyse]]) tot [[melkzuur]] door het [[enzym]] [[lactaatdehydrogenase]]. Omdat pyruvaat hierdoor minder beschikbaar wordt voor de gluconeogenese, zal de lever minder [[glucose]] kunnen leveren aan de [[weefsel (biologie)|weefsels]] en aan de [[hersenen]]. Dit geeft aanleiding tot [[vermoeidheid]], zwakte, humeurstoornissen, verzwakte aandacht en concentratie. Verder kan de vorming van melkzuur aanleiding geven tot verzuring ([[acidose|lactaatacidose]]). Bovendien is bij de afbraak van ethanol [[vitamine B1]] ([[thiamine]]) nodig als coenzym. Bijgevolg kan overmatige consumptie leiden tot een tekort aan dit vitamine.
 
Ten slotte kan alcohol ook geoxideerd worden door microsomaal-ethanol oxiderende systemen (MEOS). Deze oxidatieweg is afhankelijk van [[cytochroom P450]] in het [[endoplasmatisch reticulum]] van levercellen, waarbij achtereenvolgens aceetaldehyde en azijnzuur wordt gevormd, met verbruik van [[NADPH]]. Het oxidatiesysteem is induceerbaar door alcohol en ontwikkelt zich daarom vooral bij langdurig alcoholgebruik. Dit verklaart waarom alcoholverslaafden in staat zijn alcohol sneller af te breken.
 
===Alcohol als vasodilator===
Tijdens het drinken kunnen de bloedvaten in het gezicht onder invloed van alcohol verwijden ([[vasodilatatie]]), wat zichtbaar is door het rood worden van de wangen. Nadien zullen de bloedvaten terug vernauwen, met hoofdpijn en vermoeidheid tot gevolg. Ook zal de drinker gevoeliger zijn aan [[hypothermie]] tijdens de alcoholconsumptie. Verwijde bloedvaten zorgen ervoor dat het bloed dichter bij het huidoppervlak komt en dus sneller afkoelt, terwijl de warmtegevoelige zenuwen in de huid geen koudegevoel zullen opwekken.
 
===Effecten op het zenuwstelsel===
Er zijn heel wat effecten die alcohol kan hebben op het [[centraal zenuwstelsel]], vooral via het gevormde aceetaldehyde. Het snelst beïnvloed zijn de frontale gebieden van de [[hersenschors]]. Hier spelen zich de psychische processen af en vinden de verstandelijke overwegingen plaats, die de handelingen en de [[emotie]]s van de mens beheersen. Remmingen, die bijgebracht zijn door opvoeding en beschaving, worden door alcohol min of meer tenietgedaan. De zelfbeheersing verdwijnt en zal plaatsmaken voor [[euforie]], vrolijkheid, verhoogde spraakzaamheid en luidruchtigheid. In een verder stadium wordt de gehele [[hersenschors|cortex]] beïnvloed en verdwijnen controlefuncties. Dit kan evolueren tot een [[roes (bewustzijn)|roestoestand]] en in een vergevorderd stadium tot een schemertoestand met een verminderd pijngevoel, [[bewusteloosheid]] en uiteindelijk [[coma (geneeskunde)|coma]].
 
== Bestrijding van een kater ==
Anonieme gebruiker