Accessoire: verschil tussen versies

5 bytes toegevoegd ,  5 jaar geleden
poets
(poets)
{{woordenboek}}
Een '''accessoire''' (uit het [[Frans]]: ''bijkomstig'') is een bijkomend, niet-noodzakelijk iets, dat behoort bij een wel noodzakelijk goed of zaak. Gebruik en [[connotatie]]s van de term zijn afhankelijk van de context. De bijvoeglijke of bijwoordelijke vorm is '''accessoir'''. Deze wordt (vrijwel) uitsluitend in jargon gebruikt. Men kan bijvoorbeeld spreken van een accessoir recht of een accessoire verbintenis.
 
== Uitspraak ==
De uitspraak van dit woord maakt de laatste jaren een opvallende en unieke verandering door. De -cc-, die in alle andere Nederlandse - en internationale - woorden als -ks- wordt uitgesproken, wordt nu steeds vaker als -ss- uitgesproken: van "aksesswaar" naar "asseswaar".<ref>Deze (later bijgewerkte) toevoeging over de uitspraak werd geplaatst in 2008, zie [http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Accessoire&diff=next&oldid=11521136 deze wijziging]</ref>
 
== Mode==
Zo wordtworden bij kleding [[versiersel]]en als [[halsketting|kettingen]] en [[Fibula (voorwerp)|broches]] tot de accessoires gerekend. Zij behoren tot de kleding, maar zijn vooral versierselen en luxeproducten. Ook [[Riem (kleding)|riemen]], [[handschoen|handschoenen]], [[snuifdoos|snuifdozen]], [[handtas|handtassen]], [[parasol|parasols]], [[haarband|haarbanden]] en [[waaier (ventilatie)|waaiers]] zijn accessoires. De term kan verwijzen naar een extraatje dat bij een specifiek kledingstuk of [[ensemble (kleding)|ensemble]] hoort, bijvoorbeeld een sjaaltje bij [[bedrijfskleding]], maar meestal duidt hij op producten die bij kleding in het algemeen horen en dus met allerlei kledingstukken gecombineerd kankunnen worden.
 
== Auto's en motorfietsen ==
Bij auto's en motorfietsen is het gebruik enigszins vergelijkbaar met dat in de mode. Men kan uiteenlopende handigheidjes en verfraaiingen kopen, maar veel vaker dan in de mode verwijst de term hier naar zaken die bij een bepaald product horen. Autofabrikanten en derden ontwikkelen accessoires die alleen voor een bepaald autotype bedoeld zijn, bijvoorbeeld [[Spoiler (auto-onderdeel)|spoilers]], en sommige [[imperiaal]]s. In de [[Topklasse (auto)|duurdere klasse]] worden zelfs koffersets aangeboden die op maat gemaakt zijn voor de [[kofferbak]] van een bepaald type auto. De term kan bij voertuigen ook verwijzen naar onderdelen die niet aanvullend zijn, maar de normale delen vervangen. Voorbeelden zijn getint glas in plaats van normaal glas en [[xenonlamp]]en in plaats van normale koplampen. Vaak worden accessoires aangeboden in accessoirepakketten, met een lagere prijs dan de afzonderlijke onderdelen. De aanwezigheid van dergelijke pakketten werd vaak kenbaar gemaakt met een toevoeging als L, GL of GLS achter de typenaam. Deze letters konden staan voor Luxe, Grand Luxe en Grand Luxe Special. Deze praktijk is in de [[2000-2009|jaren nul]] minder gebruikelijk geworden; de verhoogde [[Sociale status|status]] wordt nu vaak alleen uitgedrukt met speciale [[velg]]en, een afwijkende grille of andere uiterlijke details.
 
Vaak worden accessoires aangeboden in accessoirepakketten, met een lagere prijs dan de afzonderlijke onderdelen. De aanwezigheid van dergelijke pakketten werd vaak kenbaar gemaakt met een toevoeging als L, GL of GLS achter de typenaam. Deze letters konden staan voor Luxe, Grand Luxe en Grand Luxe Special. Deze praktijk is in de [[2000-2009|jaren nul]] minder gebruikelijk geworden; de verhoogde [[Sociale status|status]] wordt nu vaak alleen uitgedrukt met speciale [[velg]]en, een afwijkende grille of andere uiterlijke details.
==Andere voorbeelden==
 
== Andere voorbeelden ==
Ook op veel andere gebieden vindt men accessoires, zoals bijvoorbeeld in de [[Toilet|wc]]. Dingen als een [[planchet]] of een [[toiletrolhouder]] zijn hier niet beslist noodzakelijk, maar veraangenamen het "bezoek" wel.
 
== Vaktaal: juridisch en medisch ==
Het woord wordt in het Nederlands zelden [[bijvoeglijk naamwoord|bijvoeglijk]] of [[Bijwoordelijke bepaling|bijwoordelijk]] gebruikt, maar in bepaalde [[vaktaal]] komt het wel voor. Juristen spreken bijvoorbeeld van accessoir recht, accessoire verbintenissen en accessoire vorderingen. Een accessoir recht zoals [[erfdienstbaarheid]] heeft men in samenhang met een hoofdrecht. In het strafrecht zijn deelnemingsvormingen (medeplegen, doen plegen, uitlokken, medeplichtigheid) accessoir: er moet sprake zijn van een gronddelict.
 
17.850

bewerkingen