Hoofdmenu openen

Wijzigingen

3.354 bytes verwijderd ,  3 jaar geleden
→‎Idioom: Was allemaal wel heel erg uitgebreid en willekeurig. In een algemeen artikel als dit volstaan hooguit een of enkele voorbeelden
 
=== Idioom ===
[[Lexicografie|Lexicografische]] kenmerken van het Nederlands in Nederland maken dat [[Vlamingen]] en ook [[Surinamers]] de [[Nederlanders]] soms totaal niet verstaan. Veel woorden waarvan de Nederlander zich dat niet bewust is, blijken typisch Nederlands-Nederlands. Desondanks worden deze woorden officieel tot het standaardnederlandsStandaardnederlands gerekend. Dit geldt ookmet name voor talloze,woorden heelmet dagelijkseeen uitdrukkingen.[[Jiddisch]]e Onderstaandeherkomst lijsten isvoor zekertalloze, nietheel compleet:dagelijkse uitdrukkingen.
* [[achenebbisj]] ([[Jiddisch]] [[leenwoord]])
* bonafide ([[Latijn|Latijns]] leenwoord)
* brak (in de betekenis van ''zich niet goed voelend; moe, afgepeigerd'' - ook in Nederland niet overal gebezigd)
* de kat op het spek binden
* die houden we erin (''dat is een succes'', [[cabaret (kleinkunst)|cabaret]]grap)
* doenlijk ([[Belgisch-Nederlands]]: doenbaar)
* [[dubbeltje]] (10 cent, dubbele [[stuiver]])
* enig (in: "wat enig zeg!")
* [[geintje]] (Jiddisch leenwoord)
* gaaf (in de betekenis van ''erg goed'')
* goochem (Jiddisch leenwoord)
* gozer (Jiddisch leenwoord)
* hartstikke
* joh!
* jokken (Latijn ''jocus'', studententaal)
* jus d'orange ([[Frans]] leenwoord)
* kappen (in de betekenis: ''ophouden'', ''stoppen'')
* [[koopgoot]]
* [[magnetron (oven)|magnetron]]
* makkie
* malafide (Latijns leenwoord)
* [[mazzel]] (Jiddisch leenwoord)
* mokken (werkwoord)
* mosterd na de maaltijd
* naar (in de betekenis: ''onaangenaam, erg'')
* nieuwsgierig aagje (17e-eeuws kluchtspel ''Kluchtigh Avontuurtje van 't Nieuwsgierigh Aeghje van Enckhuysen'')<ref>[http://www.onzetaal.nl/advies/aagje.php Onze Taal] Nieuwsgierig Aagje</ref>
* nou (in plaats van ''nu''; als uitroep)
* patat (in de betekenis: ''frieten'')
* piepelen
* [[pinnen]], [[pinpas]], [[pinautomaat]]
* plan de campagne ([[Frans]] leenwoord)
* poep (in de betekenis: ''feces'')
* poepen (in de betekenis: ''ontlasten'')
* schobberdebonk
* schoon (in de betekenis: ''proper'')
* [[slijterij]]
* sneu ([[Gronings]])
* [[tosti]] ([[Italiaans (taal)|Italiaans]] leenwoord)
* verpieteren
* werk ze!
* wezen (in plaats van ''zijn'' - "dat zou mooi wezen!")
* zeiken
* zo kan 'ie wel weer
* zootje ("het is hier een zootje")
 
Sommige verschillen tussen Noord en Zuid kunnen leiden tot hilarische misverstanden. Zo betekent ''poepen'' in het Nederlandse Nederlands: een grote boodschap doen, terwijl het in Vlaanderen een plat woord is om ''seks hebben'' te beschrijven. Het volgende versje, dat weleens voorkomt in woordenboeken voor heel jonge kinderen, waarin het Nederlands-Nederlands als norm geldt, kan in Vlaanderen voor flink wat opschudding zorgen:
:''Winnie zit op de wc.''
:''Haar billetjes zijn bloot.''
:''En weet je wat ze roept?''
:''Mama, ik heb gepoept!''
 
Met het woord ''doorgaan'' ontstaan ook zeer gemakkelijk misverstanden. Als een Nederlander op een feestje zegt: "ik ga door", zal een Vlaming dit interpreteren als: "hij gaat weg". In Vlaanderen betekent ''doorgaan'' namelijk ''weggaan''.
 
Ook de indeling van de dag is een bron van miscommunicatie. Onder ''middag'' verstaat de Nederlander de periode van 12 uur tot 18 uur, terwijl voor de Vlaming de middag slechts duurt tot 13 à 14 uur, de tijd daarna tot 18 uur heet in Vlaanderen namiddag. In Nederland verstaat men onder ''ochtend'' de periode vanaf circa 6 uur tot 12 uur, in Vlaanderen duurt de ochtend maar tot 9 uur à half 10, de uren tussen de ochtend en de middag worden in Vlaanderen aangeduid met ''voormiddag''. Het gebruik van de woorden ''ochtend'' en ''middag'' kan zodoende ernstige gevolgen hebben als een Nederlander en een Vlaming afspreken.
 
Ook ''chance hebben'' verschilt van betekenis. Als een Vlaming zegt: "ik heb chance gehad met die prof", wil dat zeggen: "met die professor heb ik geluk gehad" (op dat examen). Een Nederlander zou echter verstaan: "die prof leek wel iets voor mij te voelen".
 
== Toekomst ==