Hoofdmenu openen

Wijzigingen

4 bytes verwijderd, 3 jaar geleden
k
Wikipedia:Wikiproject/SpellingCheck. Help mee!, replaced: bekend stond → bekendstond, nabij gelegen → nabijgelegen, één van → een van met AWB
 
== Geschiedenis ==
[[Bestand:Muralha Primitiva (Porto).svg|thumb| Romeinse muur rond Cale]]
[[Bestand:Vias romanas (Porto).svg|thumb| Romeinse wegen rond Portus Cale]]
[[Bestand:Muralhas Fernandinas.svg|thumb| Muralhas Fernandinas]]
=== Prehistorie en Romeinse Tijd ===
Archeologisch onderzoek gedurende de laatste twee decennia van de twintigste eeuw heeft aangetoond dat de ongeveer 75 meter hoge heuvel waarop nu de Sé (kathedraal) staat (morro da Pena Ventosa) continu bewoond is sinds het einde van de [[bronstijd]].<ref name="Historia">Portugese Wikipedia: [[:pt:História do Porto|História do Porto]] Artikel geraadpleegd december 2015</ref> Ten tijde van de verovering van het gebied door de [[Romeinse Rijk|Romeinen]] in 137 V.C. werd deze nederzetting '''Cale''' genoemd. In de derde eeuw werd rond deze nederzetting een muur gebouwd, die bekend stondbekendstond onder verschillende namen: '''Muralha Primitiva''', '''Cerca Velha''' of '''Muralha Românica''', en ook wel foutief als '''Muralha Sueva''' naar de latere overheersers. Met een omtrek van ongeveer 750 meter omvatte deze muur een gebied van ongeveer 4 ha.<ref>Portugese Wikipedia: [[:pt:Muralha Primitiva|Muralha Primitiva]] Artikel geraadpleegd december 2015</ref>
 
Er ontstond aan de rivieroever een tweede nederzetting, '''Portus Cale''' (Haven van Cale), later bekend als '''Portucale'''. Dit werd een belangrijke schakel in de wegen tussen de Romeinse provincies '''[[Hispania Lusitania]]''' ten zuiden van de Douro en '''[[Gallaecia]]''' ten noorden van deze rivier. Tegen het einde van de Romeinse overheersing was Portucale de naam waarmee de streek rond de stad werd aangeduid.<ref name="Historia" />
Met het verdwijnen van de Romeinse overheersing werd Gallaecia, en daarmee ook Porto het gebied van de [[Sueben]], die op hun beurt in 585 het onderspit dolven tegen de [[Visigoten]]. Beide [[Germanen|Germaanse]] volken gingen na enige tijd geheel op in de veel talrijker [[Vulgair Latijn]]s sprekende bevolking. Op munten uit de laatste decennia van de zesde- en eerste decennia van de zevende eeuw tijdens het bewind van de Visigotische koningen [[Leovigild]], [[Reccared I]], [[Liúva II]] en [[Sisebut]] komen de opschriften '''Portucal''' en '''Portocal''' voor.<ref name="Historia" />
 
In 716 werden de stad en omgeving ingenomen en vernield door de [[Moren]]. In 750 deed [[Alfons I van Asturië]] een poging het gebied te heroveren, maar in de erop volgende eeuw waren de stad en omgeving vrijwel ontvolkt. Het was [[Vímara Peres]] die in 868 het gebied in bezit bracht van koning [[Alfons III van Asturië]] en de herbevolking op gang bracht.<ref name="Historia" /> Hetzelfde jaar werd Vímara Peres de eerste graaf van Portucale.<ref>Uit het graafschap Portucale kwam in 1139 het koninkrijk Portugal voort, toen de toenmalige graaf Afonso Henriques zichzelf tot Koning [[Alfons I van Portugal]] verklaarde. Nadat in 1147 Lissabon was veroverd werd uiteindelijk in 1249 ook de Algarve ingenomen en had Portugal de grenzen die het tot op heden heeft. Vímara Peres was ook de stichter van een kleine gefortificeerde nederzetting '''Vimaranis''', het tegenwoordige '''[[Guimarães (Portugal)|Guimarães]]'''.</ref>
 
Ten tijde van de aanval van [[Abu Aamir Muhammad ibn Abdullah ibn Abi Aamir, al-Hajib al-Mansur|Almanzor]] op [[Santiago de Compostela]] in 997 kwam Portucale tijdelijk in bezit van de [[Saracenen]]. In 999 werd de stad veroverd door [[Dom Munio Viegas]]. In de erop volgende eeuw werd het gebied geregeld binnengevallen door de [[Normandiërs]].<ref name="Historia" />
 
=== Late Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd ===
In 1370 kwam een nieuwe ring van stadsmuren, de '''[[Muralhas Fernandinas]]''' gereed, ook wel de '''Cerca Nova''' of '''Muralha Gótica''' genoemd.<ref>Portugese Wikipedia: [[:pt:Muralhas Fernandinas do Porto|Muralhas Fernandinas do Porto]] Artikel geraadpleegd december 2015</ref> Hiermee kwam niet alleen het gebied dat in de dertiende en veertiende eeuw bebouwd werd, maar ook de benedenloop van de Rio da Vila<ref>Portugese Wikipedia: [[:pt:Rio da Vila|Rio da Vila]] Artikel geraadpleegd december 2015.<br>In later eeuwen is dit riviertje geheel overkluisd. In de benedenstad ligt het onder de huidige Avenida dos Aliados, Praça Almeida Garrtett, Rua Mousinha da Silveira, Rua de São João en Praça da Ribeira</ref>, een klein zijriviertje van de Douro binnen de stadsmuren te liggen. De nieuwe muren hadden een omtrek van ongeveer 2,6 &nbsp;km en omvatten een gebied van ongeveer 44 ha. In het laatste decennium van de veertiende eeuw werd op initiatief van koning Dom João I begonnen met de aanleg van de Rua Nova<ref>Tegenwoordig Rua do Infante D. Henrique</ref>, een van de eerste voorbeelden van stadsplanning. Het zou ongeveer een eeuw duren voordat de Rua Nova gereed was.
Aan het eind van de vijftiende eeuw was het '''Largo de São Domingos''' het centrale plein van de stad. In 1521 werd de Rua de Santa Catarina das Flores<ref>Tegenwoordig Rua das Flores</ref> aangelegd.<ref name="Historia" />
 
 
=== Burgeroorlog en het beleg van Porto ===
[[Bestand:Carta topografica das Linhas do Porto.jpg|thumb| Beleg van Porto]]
Van 1828 t/m 1834 woedde in Portugal een burgeroorlog tussen de absolutistische gezinde [[Michaël I van Portugal|Michaël I]] en zijn aanhangers en de liberaal gezinde [[Peter I van Brazilië|Peter IV]] en zijn aanhangers. Uiteindelijk werd de strijd in 1834 beslist in het voordeel van de liberalen, maar in 1832 was het land vrijwel geheel in handen van de absolutisten. Porto was echter in handen van de liberalen en werd van juli 1832 tot augustus 1833 belegerd door het leger van Michaël I. De stad werd zwaar beschadigd door beschietingen door het absolutistische leger, o.a. uitgevoerd vanaf het hoog gelegen Serra do Pilar aan de overzijde van de rivier. De bevolking leed zwaar door honger en cholera en typhus epidemieën, maar de stad hield stand en werd uiteindelijk ontzet door het liberale leger aangevoerd door [[João Carlos de Saldanha Oliveira e Daun|Saldanha]].<ref>Portugese Wikipedia: [[:pt:Cerco do Porto|Cerco do Porto]] Artikel geraadpleegd december 2015</ref>
 
== Verkeer en vervoer ==
De stadsbussen in Porto worden geëxploiteerd door stadsvervoerbedrijf STCP. [[Metro do Porto|Metro do Porto SA]] exploiteert sinds 2002 een gelijknamig [[sneltram]]net.
De [[luchthaven Francisco Sá Carneiro]] ligt ongeveer 12 &nbsp;km buiten het centrum. Hij is rond 2004-2005 ingrijpend gemoderniseerd en uitgebreid. De luchthavencode is OPO.
 
Porto heeft drie treinstations. Midden in het centrum is [[Station São Bento]], in het oosten van de stad is het [[station Campanhã]] en in het noordoosten het [[station Contumil]].<br>
 
== Universiteiten en Hogescholen ==
[[Bestand:Reitoria Universidade (Porto).JPG|thumb| Universiteit van Porto, hoofdgebouw op Carmo ]]
Porto heeft een aantal universiteiten en hogescholen waarvan de [[Universidade do Porto]] de grootste is. Het grote aantal onderwijsinstellingen zorgt er ook voor dat er een rijk studentenleven is. Jaarlijks is in de eerste week van mei het grootste studentenfeest van Portugal, en een van de grootste ter wereld: de [[Queima das Fitas]]. Dit feest duurt een week en wordt georganiseerd wordt door de [[Federação Académica do Porto]], een federatie van 27 studentenverenigingen met in totaal ongeveer 70.000 studenten.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Federação Académica do Porto|Federação Académica do Porto]] en [[:pt:Semana Académica|Semana Académica]] beide geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>
* [[Universidade do Porto]]
== Moderne Architectuur ==
[[Bestand:Bairro Bouca 1 (Porto).jpg|thumb|1975-1977: Casas sociais SAAL, Bouça II, Porto.]]
Porto bracht een aantal bekende architecten voort. De stad is ééneen van de belangrijkste steden van Europa op het gebied van moderne architectuur. Dit is met name te danken aan de Portugese architecten [[Álvaro Siza]], [[Eduardo Souto de Moura]] en [[Fernando Távora]], die allen les gaven op de universiteit van Porto. Álvaro Siza ontwierp zelf het faculteitsgebouw. De school voor architectuur van Porto staat bekend als een innovatieve school, maar met veel respect voor context en traditie.
 
Voorbeelden van moderne architectuur in Porto:
* Trindade metrostation, [[Eduardo Souto de Moura]].
* [[Casa da Música]], [[Rem Koolhaas]].
In het nabij gelegennabijgelegen '''Leça da Palmeira''', deel van de gemeente [[Matosinhos]], staan aan het strand twee bouwwerken van Álvaro Siza: [[Matosinhos#Architectuur| het theehuis van Boa Nova (Casa de Chá da Boa Nova) en de zwembaden aan zee van Leça da Palmeira (Piscinas de Marés de Leça da Palmeira)]].
 
== Voetbal ==
{{Tabel weergemiddelden
|locatie=Porto
|bron=[http://www.worldmeteo.info/nl/europa/portugal/porto/weer-100130/ Weer Porto - Worldmeteo]
 
| jan_gem_ns=164
| nov_gem_ns=149
| dec_gem_ns=163
| jaar_gem_ns=100.7
 
| jan_gem_min=5.7 | jan_gem_max=13.4
* [[Rosa Mota]] (29 juni 1958), langeafstandsloopster
* [[André Villas-Boas]] (17 oktober 1977), voetbalcoach
* [[Tiago_MonteiroTiago Monteiro|Tiago Vagaroso da Costa Monteiro]] (24 juli 1976) Formule 1-coureur
* [[João Mário]] (19 januari 1993), voetballer
* [[Tiago Ferreira]] (10 juli 1993), voetballer
114.967

bewerkingen