Hoofdmenu openen

Wijzigingen

750 bytes toegevoegd, 3 jaar geleden
links naar hoofdartikelen erbij, stukje over 1867 vertaald van w:en Austrian Empire en laatste zin erbij mag verbeterd worden
{{Infobox historisch land
| Naam in Landstaal = Kaisertum Österreich
| Status =Land binnen het [[Heilige Roomse Rijk]] (1804-1806)<br>Onderdeel van [[Oostenrijk-Hongarije]] (1867-1918)
| Status =
| Voor1 = Habsburgse Monarchie
| Vlag_Voor1 = Flag of the Habsburg Monarchy.svg
| Vlag_Na1 = Flag_of_Austria-Hungary_1869-1918.svg
| Jaar van ontstaan = 1804
| Jaar van afloop = 1867/1918
| Vlag = [[Bestand:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|125px|Vlag van de Habsburgse monarchie en het Keizerrijk]]
| Vlagartikel = Vlag van Oostenrijk-Hongarije
 
=== Revoluties in 1848 ===
In het revolutiejaar [[1848]] brak de [[liberalisme|liberale]] [[Maartrevolutie]] uit in [[Wenen]], [[Praag]], [[Milaan (stad)|Milaan]] en vooral in [[Hongaarse Revolutie van 1848|Hongarije]]. Metternich werd op [[13 maart]] tot aftreden gedwongen en vluchtte naar [[Londen]]. In [[Lombardije]] onderdrukte veldmaarschalk [[Josef Radetzky von Radetz]] de Italiaanse opstand, en wist een [[Piëmont]]ese invasie af te slaan. De opstand in Praag en de [[Weense Oktoberopstand]] later dat jaar werden onderdrukt door veldmaarschalk [[Alfred I zu Windisch-Graetz]]. Naar aanleiding van die Oktoberopstand was keizer Ferdinand I naar Olmütz ([[Olomouc]]) gevlucht, alwaar hij op [[2 december]] 1848 afstand deed van de troon ten gunste van zijn 18-jarige neef [[Frans Jozef I van Oostenrijk|Frans Jozef]].
 
De opstand in Praag en de [[Weense Oktoberopstand]] later dat jaar werden onderdrukt door veldmaarschalk [[Alfred I zu Windisch-Graetz]].
Naar aanleiding van die Oktoberopstand was keizer Ferdinand I naar Olmütz ([[Olomouc]]) gevlucht, alwaar hij op [[2 december]] 1848 afstand deed van de troon ten gunste van zijn 18-jarige neef [[Frans Jozef I van Oostenrijk|Frans Jozef]].
In Hongarije hadden de revolutionairen de keizer al afgezet en [[Lajos Kossuth]] als president aangesteld.
Windisch-Graetz wist in [[1849]] met Russische hulp en met de inzet van een Kroatisch leger onder ban [[Josip Jelačić]] de Hongaarse revolutie te onderdrukken. Het is ironisch dat hetzelfde nationalisme dat het keizerrijk op barsten zette, het ook weer redde, want de Kroaten werden liever door de Oostenrijkers bestuurd dan door de Hongaren.
 
=== Risorgimento ===
In 1859 liet de nog onervaren keizer zich in een oorlog met Frankrijk slepen. Ten gevolge van de verloren slagen bij [[Slag bij Magenta|Magenta]] en [[Slag bij Solferino|Solferino]] gingen de Italiaanse gebieden met uitzondering van Venetië verloren aan Sardinië-Piëmont zodat tijdens de [[isorgimento]] de [[Risorgimento]] aan het [[Koninkrijk Italië (1861-1946)|Koninkrijk Italië]] werd.
 
Het keizerlijke [[absolutisme]] was hierdoor niet langer houdbaar, en op verzoek van de keizer werden nieuwe grondwetsvoorstellen gemaakt. Door tegenstellingen tussen liberalen, [[conservatisme|conservatieven]] en nationalisten kon geen compromis bereikt worden.
 
Voordat een beslissing genomen kon worden over de regeringscrisis, trad het Duitse vraagstuk op de voorgrond. Het conflict in de troonopvolging van [[Sleeswijk-Holstein]] leidde tot een escalatie van de spanningen tussen [[Pruisen]] en Oostenrijk.
 
Oostenrijk kreeg opnieuw harde klappen, nu door de Pruisische invasie in [[Bohemen]].tijdens de [[Duitse Oorlog|Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog]]. Bij de [[Slag bij Königgrätz]] (nu [[Hradec Králové]]) versloegen de Pruisen het Oostenrijkse leger. Hiermee verloor Oostenrijk zijn leidende positie in de [[Duitse Bond]] aan Pruisen. Doordat de Pruisen zich bij hun bezetting van Bohemen correct gedroegen tegenover de Tsjechen, werd hun nationaliteitsgevoel versterkt.
 
=== Ausgleich ===
In [[1867]] kregen de Hongaren alsnog hun zin en werd het keizerrijk onderdeel van de federatieve staat [[Oostenrijk-Hongarije]].die Deontstond Tsjechischeals wensgevolg omvan eenzelfdede regeling[[Ausgleich]],een voorcompromis Bohementussen ende [[MarkgraafschapOostenrijkers Moravië|Moravië]]en werdde nietHongaren. gehonoreerd, nietHierbij alleen omdatde inkeizer dievan gebiedenOostenrijk eenen grotede Duitsekoning minderheidvan woonde,Hongarije maarals ooktwee omdataparte destaten Oostenrijksewerden engezien Hongaarsedie leidersdie geenop machtvorm wildenvan afstaangelijke aanbasis eendeze derdefederatie rijksdeelvormden. De grens tussen de twee staten was de rivier de [[Leitha|
De Tsjechische wens om eenzelfde regeling voor Bohemen en [[Markgraafschap Moravië|Moravië]] werd niet gehonoreerd, niet alleen omdat in die gebieden een grote Duitse minderheid woonde, maar ook omdat de Oostenrijkse en Hongaarse leiders geen macht wilden afstaan aan een derde rijksdeel. In 1918 werd het keizerrijk na het verlies bij de [[Eerste Wereldoorlog]] opgeheven en werd het gebied verdeeld.
 
==Keizers van Oostenrijk==
24.350

bewerkingen