Willem Nicolaas Rose: verschil tussen versies

7 bytes verwijderd ,  4 jaar geleden
k
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix
k (Eclecticistisch → eclectisch)
k (Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix)
| geboren = [[Cirebon|Cheribon]], [[8 januari]] [[1801]] — [[Den Haag]], [[9 oktober]] [[1877]]
| overleden = [[Rotterdam]], [[8 augustus]] [[1878]]
| huidige functie = '''1839-1855''', Stadsarchitect R'dam<br />'''1858-1867''', Rijksbouwmeester
| sinds =
| partij =
 
== Levensloop ==
Rose was lid van de familie [[Rose (geslacht)|Rose]] en een zoon van mr. Simon Hendrik Rose (1769-1823), resident te [[Cheribon (residentie)|Cheribon]], lid van de raad van Utrecht en Johanna Senn van Basel (1775-1850).
 
Rose kreeg zijn opleiding bij de [[Artillerie- en Genieschool]] in Delft.<ref name="StA 2015">[http://www.stadsarchief.rotterdam.nl/willem-nicolaas-rose-1801-1877 Willem Nicolaas Rose (1801-1877)] op stadsarchief.rotterdam.nl, 2015.</ref> Tot 1839 was Rose nog [[luitenant]] der genie (op dat moment gelegerd te [[Maastricht]]) maar had zich op het gebied van de bouwkunst al een grote naam verworven. Voor 1839 gaf hij ook korte tijd les aan de [[Koninklijke Militaire Academie]].<ref>[[Harry Lintsen]]. "[http://www.dbnl.org/tekst/lint011gesc05_01/lint011gesc05_01_0003.php 3 Gescheiden paden 1813-1842]," in: ''Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel V. Techniek, beroep en praktijk.'' Walburg Pers, Zutphen 1994. p. 59</ref>
 
Rose werd in 1839 aangesteld als stadsarchitect van de Rotterdam als opvolger van [[Pieter Adams]], en dient in deze functie tot 1855. In de laatste jaren had hij bij het gemeentebestuur gepleit voor de oprichting van een [[Gemeentewerken Rotterdam|Dienst Gemeentewerken]], en in 1854 nam de stad dit voorstel over. In 1855 ging deze dienst van start met de voormalig stadsarchitect van Purmerend, [[Willem Anthony Scholten|W.A. Scholten]], aan het roer. Van 1855 tot 1877 bleef Rose betrokken als ingenieur-adviseur van de Gemeente Rotterdam, en van 1858 tot 1867 was hij tevens [[Rijksbouwmeester]].
 
In 1878 werd door B&W Rotterdam de Rosestraat naar hem vernoemd. Meer dan eeuw later, in 1996, volgden de Rosebrug, Rosetunnel en Rosepark.
 
=== Personalia ===
Rose trouwde in 1824 jkvr. Johanna Maria van Alphen (1799-1866), dochter van jhr. [[Daniël François van Alphen]] (1774-1840), uit welk huwelijk zes kinderen werden geboren.<ref name="StA 2015" /> Mogelijk was Rose via zijn moeder verwant aan de Duitse architect [[Karl Friedrich Schinkel]] en niet uitgesloten is dat Rose en Schinkel elkaar persoonlijk kenden.
 
== Werk ==
[[AfbeeldingBestand:Waterproject 1854.jpg|thumb|right|Waterproject 1854 - in oranje de nieuwe singels]]
In een tijd waarin men voor waterbouwkunde en voor burgerlijke bouwkunde nog aangewezen was op praktijkscholing en tekenscholen, boden alleen de Marine en de Genie opleidingen [[Vesting (verdedigingswerk)|('vestingbouwkunde')]] die als academisch kunnen worden beschouwd. Dankzij de gedegen militaire opleiding en een even gedegen praktijkervaring bij het leger, kon hij zich ontwikkelen tot een naar toenmalige begrippen zeer gedegen en ervaren ingenieur. Het is daarom niet verbazingwekkend dat de stad [[gemeente Rotterdam | Rotterdam]], geconfronteerd met de noodzaak tot grootschalige uitbreiding van zowel het woongebied als het havengebied, het oog liet vallen op Rose. heeft grote invloed gehad op de ontwikkeling van Rotterdam vanaf [[1839]].
 
=== Het Waterproject ===
{{Zie hoofdartikel|Waterproject}}
In 1842 kwam Rose met een plan om een einde te maken aan de steeds terugkerende [[cholera]]-epidemieën als gevolg van de onvoldoende hygiënische omstandigheden in het overbevolkte Rotterdam. Het zeer ambitieuze [[Waterproject (Rotterdam)|Waterproject]] voorzag in het scheiden van de [[Schie]] en de [[Rotte (rivier)|Rotte]] van de stadswateren, het slaan van drinkputten, de aanleg van nieuwe singels, die regelmatig met vers water zouden worden doorgespoeld, en het verplaatsten van de slachterijen naar een terrein aan de rand van de stad. Pas in [[1862]] werd begonnen met de aanleg van de singels. Deze werden voltooid door een latere opvolger van Rose, [[G.J. de Jongh]].
 
=== Instorten Boompjeskade ===
[[FileBestand:Maquette constructie kademuur, 1880-1920.jpg|thumb|Constructie kademuur, 1880-1920]]
Een dieptepunt in de carrière van Rose vormde het instorten van de [[Boompjes|Boompjeskade]]. Rose dacht de stad veel geld te kunnen besparen door rivierkades te funderen met [[rijshout]] en steen. Hij verwachtte wel enige verzakkingen maar dacht dat de kosten van herstel bij lange na niet zouden opwegen tegen de kosten van een fundering met [[Heipaal|heipalen]]. Dat dit een misrekening was bleek in de nacht van 9 op 10 juli 1854 toen een deel van de kade instortte en met de rivier werd meegenomen. Rose werd uiteraard verantwoordelijk gehouden.
 
Behalve het tehuis [[Bronbeek]] in [[Arnhem]] en het voormalige [[Ministerie van Koloniën (Nederland)|ministerie van Koloniën]] bij het [[Binnenhof (Den Haag)|Binnenhof]] in [[Den Haag]] in [[Eclecticisme|eclectische]] stijl zijn er weinig belangrijke (en uitgevoerde) ontwerpen van Rose die nu nog bestaan. Zijn Hoge Raad der Nederlanden aan het Plein moest plaatsmaken voor de uitbreiding van de Tweede Kamer. Zijn Magazijn van Geneesmiddelen (Gebouw B van het huidige Ministerie van Defensie tussen Plein en Kalvermarkt) is door latere aanpassingen zwaar verminkt. Veel van zijn werk als stadsbouwmeester van Rotterdam is tijdens het [[bombardement op Rotterdam]] verloren gegaan.
 
== Trivia ==
Minder bekend is dat Rose overtuigd aanhanger van het [[spiritisme]] was. Hij genoot in die kringen bekendheid als [[Medium (esoterie)|medium]] en trad op in seances van ex-dominee en spiritist F.S.W. Roorda van Eysinga (1827-1897) in Den Haag. In diens ''Spiritistisch tijdschrift'' (onregelmatig verschenen tussen de jaren 1872 en 1881) deelde Roorda de via Rose uit het hiernamaals ontvangen berichten mede<ref>zie: Jansen, D., Op zoek naar nieuwe zekerheid – negentiende-eeuwse protestanten en het spiritisme. Dissertatie, Rijksuniversiteit Groningen, 1994.</ref>.
 
 
== Externe links ==
* [http://www.stadsarchief.rotterdam.nl/willem-nicolaas-rose-1801-1877 Willem Nicolaas Rose (1801-1877)], Stadsarchief Rotterdam
 
{{commonscatCommonscat}}
{{Appendix}}