Chanoeka: verschil tussen versies

Geen verandering in de grootte ,  6 jaar geleden
taal
k (Wijzigingen door 213.127.199.170 (Overleg) hersteld tot de laatste versie door Look Sharp!)
(taal)
De volgende dag was dat kruikje opeens weer vol. De priesters begrepen er niets van. De volgende dag gebeurde hetzelfde en zo ging het acht dagen lang.
 
De hogepriester, priesters, MaccabeënMakkabeeën en het gewone volk vierden een groot feest en de hogepriester stelde dit feest in op dezelfde tijd van het jaar, de maand [[Kisleew|Kislev]], opdat de Joden deze wonderlijke gebeurtenis niet zouden vergeten.
Daarom vieren de Joden jaarlijks vanaf de 25e Kislev het feest van Chanoeka, dat 'Herinwijding' betekent.
 
 
== Bronnen ==
Het verhaal van Chanoeka staat opgetekend in de [[Talmoed]] (met name in tractaattraktaat Sjabbat) en de [[apocrief]]en ([[I Makkabeeën]] en [[II Makkabeeën]]). Een seculiere bron is [[Flavius Josephus]]: 'geschiedenis van de [[joden]]'.
 
=== Talmoed ===
De [[Talmoed]] verhaalt in [[Sjabbat (Talmoed)|tractaattraktaat Sjabbat]] 21a-24b<ref>{{en}}[http://www.come-and-hear.com/shabbath/shabbath_21.html Babylonian Talmud: Tractate Shabbath]</ref> dat MaccabeeënMakkabeeën de tempel binnen gingen, nadat zij de bezetters uit de tempel hadden verjaagd, om de afgodenbeelden te verwijderen en de tempel te herstellen. Zij ontdekten dat de meeste rituele voorwerpen ontwijd waren. Daarop zochten zij ritueel gezuiverde [[olijfolie]] om de menora aan te steken en de tempel te herstellen, maar vonden slechts genoeg olie voor een enkele dag. Zij staken dit evengoed aan, en gingen verder meer olijfolie te persen en zuiveren. Op een miraculeuze wijze zou deze kleine hoeveelheid olie acht dagen lang blijven branden, tot er nieuwe olie geperst en gezuiverd kon worden. Om deze reden steken joden een kaars extra aan, iedere nacht van het feest.
 
In de Talmoed worden twee gebruiken beschreven. Het was gebruikelijk om acht lampen op de eerste nacht van het feest te laten schijnen, en het aantal iedere volgende nacht met een te reduceren. Een ander gebruik was om op de eerste nacht met een brandende lamp te beginnen, en iedere nacht een extra aan te steken tot er acht brandden, op de achtste nacht. Het eerste gebruik werd door de volgers van [[Sjammai]] gevolgd, het laatste door die van [[Hillel]] en is tegenwoordig de algemeen geaccepteerde praktijk. De letters van het Hebreeuwse woord Chanoeka vormen daartoe een aanwijzing; Chet (achtste letter van het Hebreeuwse alfabet), Noen, Waw (oe-klank), Chaw (of Kaw), He: Chet Nerot OeKehilchat Hillel – acht lichten en volgens de regel van Hillel.
 
=== MaccabeeënMakkabeeën ===
Chanoeka was ingesteld door [[Judas Makkabeüs]] en zijn broers in het jaar 165 v.Chr., om jaarlijks met vreugde gevierd te worden ter gedenking van de toewijding aan het altaar in de [[Joodse tempel|tempel in Jeruzalem]]. (1 Macc. iv. 59). Na [[Jeruzalem]] en de tempel te hebben hersteld, gaf Judah het bevel de tempel te reinigen, een nieuw altaar in plaats van de verontreinigde te bouwen, en nieuwe heilige bekers te vervaardigen. Toen het vuur opnieuw op het altaar werd aangestoken, en de lampen op de kandelaar weer brandden, werd de toewijding aan het altaar gedurende acht dagen gevierd, onder het brengen van offers en het zingen van liederen. (1 Macc. iv. 36), wat enigszins lijkt op de feestelijkheden van [[Soekot]]. Ook in de huizen werden lichten aangestoken. Volgens [[Flavius Josephus|Josephus]] (''Joodse Oudheden'') werd het in de volksmond dan ook het feest van de lichten genoemd.
 
* [[166 v.Chr.]]: Mattathias sterft, en Judah volgt hem op als leider. Het joodse koninkrijk der ''[[Hasmoneeën]]'' begint; het duurt tot 63 v.Chr.
* [[165 v.Chr.]]: De joodse opstand tegen de [[Seleuciden|seleucidische]] monarchie is succesvol. De tempel wordt bevrijd, en opnieuw ingewijd (Chanoeka).
* [[142 v.Chr.]]: Vestiging van het tweede joodse regeringsverband. De seleucidenSeleuciden erkennen de joodse autonomie. Formeel houden de seleucidischeSeleucidische koningen de heerschappij, die door de joden erkend wordt. Dit luidde een periode van grote geografische uitbreiding, groei van de bevolking en religieuze, culturele en sociale ontwikkeling in.
* [[139 v.Chr.]]: De [[Romeinse senaat]] erkent joodse autonomie.
* [[130 v.Chr.]]: Antiochus VII belegert [[Jeruzalem]], maar trekt zich terug.
* [[96 v.Chr.]]: Een burgeroorlog begint, die acht jaar zal duren.
* [[83 v.Chr.]]: Consolidatie van het koninkrijk in het gebied ten oosten van de rivier de [[Jordaan (rivier)|Jordaan]].
* [[63 v.Chr.]]: Het Hasmonese joodse koninkrijk komt tot een einde vanwege rivaliteit tussen de broers Aristobulus II en Hyrcanus II, die beiden een beroep doen op Rome om hen te helpen en de machtsstrijd in hun voordeel te doen beslissen. Rome valt het land binnen, en neemt de macht over in het gehele land. Er vindt een massamoord plaats op twaalfduizend joden wanneer de Romeinen Jeruzalem binnentrekken. De tempelpriesters worden bij het altaar gedood. Rome annexeert Judea. De tempel wordt verwoest. Hieraan herinnert de vasten- en rouwdag [[Tisja Beav]]. De overwinning en de herinwijding van de tempel worden hiermee door een onderlinge strijd om het koningsschapkoningschap uiteindelijk teniet gedaantenietgedaan. Die strijd werd gevoerd door de afstammelingen van de MaccabëenMakkabeeën, die, omdat zij priesters waren, eigenlijk geen recht op het koningschap hadden, maar zich na hun overwinning en de herinwijding het koningschap ten onrechte toe hadden geëigend.
 
== Toekomstige data ==