Schroef van Archimedes: verschil tussen versies

59 bytes toegevoegd ,  5 jaar geleden
lf->Tjasker. Nadere uitleg verschil met vijzel.
k (Wijzigingen door 84.192.237.211 (Overleg) hersteld tot de laatste versie door ARVER)
(lf->Tjasker. Nadere uitleg verschil met vijzel.)
De '''schroef van Archimedes''' (ook wel '''waterschroef''' ofwel vijzelpomp genoemd) is een uitvinding van [[Archimedes]] waarmee vloeistoffen, slurries of poeders kunnen worden getransporteerd. In een buis is een spiraalvormige schroef concentrisch in [[Lager (mechanica)|lagers]] opgehangen. De verplaatsing is het gevolg van de draaiende beweging van de spiraalvormige schroef binnenin de buis. Het transport gebeurt meestal opwaarts, maar ook toepassingen voor horizontaal transport bestaan.
 
De schroef heeft een speciale vorm, zodat het water in een ronde omgang van de schroef niet kan teruglopen naar beneden. Deze vorm, in combinatie met de schuine stand van de schroef, zorgt ervoor dat het water in losse pakketjes omhoog wordt getransporteerd. Door het gewicht van het water in de buis kan de molen niet lang zijn en heeft deze daardoor een kleine opvoerhoogte, dit in tegenstelling tot een [[vijzel (waterschroef)|vijzel]]. Een vijzel heeft geen buis, maar alleen aan de onderkant een ronde opvoergang.
 
Op de tekening is een handbediende tonmolen te zien. Bij een [[Tjasker (windmolen)|tjasker]] (een eenvoudige [[poldermolen]]) is op de plek van de slinger een wiekenkruis aangebracht.
 
Grotere [[poldermolen]]s en veel [[gemaal (kunstwerk)|poldergemalen]] hebben als wateropvoerwerktuig een grotere aangepaste variant van de schroef van Archimedes, een zogenaamde [[vijzel (waterschroef)|vijzel]], waarbij alleen de spiraalvormige schroef ronddraait in een halfcirkelvormige, stilstaande kuip, de vijzelkom.
67.670

bewerkingen