Evenaar: verschil tussen versies

3.037 bytes verwijderd ,  5 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
(Versie 42721501 van 92.111.222.90 (overleg) ongedaan gemaakt - bron)
Labels: Misbruikfilter: Experimenteren Misbruikfilter: Leeghalen
ndo''.
{{Zie artikel|Dit artikel gaat over de aardrijkskundige evenaar. Zie [[Evenaar (musical)]] voor informatie over de musical van Jos Brink.}}
[[Bestand:Grosskreis.jpg|right|thumb|250px|Een bol waarop de evenaar blauw is gekleurd. Deze deelt de bol in twee gelijke helften en kruist de meridianen (geel) onder een hoek van 90°. Net zoals alle andere doorgetrokken lijnen is de evenaar een [[grootcirkel]].]]
[[Bestand:Equator monument.jpg|250px|thumb|Het evenaarmonument in [[Pontianak (stad)|Pontianak]], [[Indonesië]] (2006).]]
 
De '''evenaar''', '''evennachtslijn''' of '''equator''' is een denkbeeldige [[lijn (meetkunde)|lijn]] op het [[aarde (planeet)|aardoppervlak]] in de vorm van een [[grootcirkel]] midden tussen de [[geografische pool|polen]]. De evenaar verdeelt de aarde in een [[noordelijk halfrond]] en een [[zuidelijk halfrond]]. De hemelevenaar verdeelt de sterrenhemel in een noordelijke en zuidelijke sterrenhemel.
 
De evenaar dient als referentie ([[0 (getal)|nul]] graden [[breedtegraad|NB/ZB]]) voor het aangeven van de geografische breedte van een positie. De polen liggen daarbij op 90° NB/ZB. De evenaar is 40 076,592 km lang.
 
De [[snelheid]] ten gevolge van de draaiing van de aarde is op de evenaar het grootst en bedraagt ongeveer 1670 kilometer per uur. Op de pool is deze snelheid het laagst, namelijk gelijk aan nul. (Iemand die op de pool staat, draait alleen maar om zijn of haar eigen [[aardas|as]]). Het waait echter niet harder op de evenaar dan elders, omdat de [[aardatmosfeer|atmosfeer]] van de aarde net zo hard meedraait.
 
Op de evenaar staat de [[zon]] tweemaal per jaar precies recht boven de grond (in het [[zenit (astronomie)|zenit]]). Dat geldt overigens voor het gehele gebied tussen de beide [[keerkring]]en. Daarom is het op de evenaar meestal erg heet en zijn er geen [[seizoen]]en zoals die in gematigde gebieden als Nederland en België worden gekend. Wel kent men er vaak een natte en een droge tijd. De [[zonkracht]] is op de evenaar gemiddeld het grootst.
 
Een andere bijzonderheid is dat de [[dag]] en de [[nacht]] rond de evenaar vrijwel even lang zijn. De [[ster (hemellichaam)|sterren]] aan de hemel beschrijven allemaal een halve cirkel, net als de zon. De [[Poolster]], die in noordelijke gebieden vrijwel stil staat doordat de aardas er doorheen wijst, is op en ten zuiden van de evenaar niet te zien.
 
De ligging van de evenaar werd bepaald in de 18e eeuw door een Franse expeditie onder leiding van [[Charles Marie de La Condamine]]. Met zijn expeditie wilde hij bewijzen dat de aarde aan de polen is afgeplat. De locatie die hij aanwees als de evenaar ligt echter enkele honderden meters naast de werkelijke helft van de aarde, een fout die door de [[Ecuador]]aanse overheid is vereeuwigd in het monument ''Mitad del Mundo''.
 
== Landen op de evenaar ==
** [[Ilhéu das Rolas]]
* [[Gabon]]
* [[Congo-Brazzaville]]B
* [[Congo-Kinshasa]]
* [[Oeganda]]
* [[Kenia]]
* [[Somalië]]
* [[Maldiven]]
* [[Indonesië]]
** [[Pini]] - een klein eiland bij Sumatra
** [[Sumatra]]
** [[Lingga-archipel|Lingga]]
** [[Borneo]] - [[Kalimantan]]
** [[Celebes]] (Sulawesi)
** [[Halmahera]] - met een paar kleine eilanden ten oosten
** Enkele kleine eilandjes nabij [[Waigeo]]
Anonieme gebruiker