Koningsgoed: verschil tussen versies

14 bytes toegevoegd ,  5 jaar geleden
interne link
k (Versie 42363377 van Taekele (overleg) ongedaan gemaakt.)
(interne link)
 
== Ontstaansgeschiedenis ==
In het Karolingische rijk was het [[feodale stelsel]] van groot belang en landbouw was daarin de belangrijkste economische drager. In dit stelsel kwamen domaniale goederen (koningsgoederen of domeinhoven) voor, die door een elitegroep ([[ministerialen]] of [[Koningsvrijen|homines Franci]]) werden beheerd. Men kreeg een domeinhof met de bijbehorende horige boeren, als men zich trouw aan de koning had betoond. Dit systeem bleef bestaan tot in de 13e eeuw. In het [[hofstelsel]] werd dit hofland of domeinland niet uitgegeven, maar hoorde bij een [[Curtis (middeleeuws grootgrondbezit)|curtis]], [[wik]], of predium, een centrale hof, dat door een [[villicus]], een [[hofmeier]] namens de koning, werd beheerd. De homines Franci worden in de negende eeuw beschreven als militaire kolonisten, die door de Frankische koningen op het koningsland werden geplaatst met als opdracht dit land te ontginnen, te bebouwen en te verdedigen.
De castella met de daarbij behorende militaire territoria werden over het algemeen, na aftocht van de Romeinen, tot koningsgoed van de Frankische koningen. De [[Castellum |castella]] en andere koningsgoederen vormden de belangrijkste materiële infrastructuur van de koninklijke huishouding in het [[Heilige Roomse Rijk]]. In een agrarische maatschappij moest de koning steeds onderweg zijn om zijn gezag daadwerkelijk te effectueren. De meeste [[Palts (verblijfplaats)|paltsen]] ("villa regia" of "curtis regia"), hoven en andere centra binnen het koningsgoed lagen aan de grote, onder koninklijke bescherming staande, doorgaande land- en waterwegen van interregionaal belang en op de raakpunten van verschillende landschapstypen. Het is de vraag of de rechten die zijn afgeleid uit de koninklijke rechten, kunnen worden opgevat als "allodiaal" goed dat nooit tot het domein heeft behoord.
Door schenking en overdracht kwamen koningsgoederen in de loop van de tijd in handen van instellingen die een verlengstuk waren van het rijksgezag. Rijkssteden zijn meestal op koningsgoed ontstaan. Ze stonden ze niet onder een andere vorst, maar direct onder de keizer: ze waren [[Rijksvrijheid|"rijksonmiddellijk"]].
13.720

bewerkingen