Hoofdmenu openen

Wijzigingen

257 bytes verwijderd, 4 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
{{Infobox historisch land
| Naam in Landstaal = Kaisertum Österreich
| Status =
| Voor1 = Habsburgse Monarchie
| Vlag_Voor1 = Flag of the Habsburg Monarchy.svg
| Voor2 = Heilige Roomse Rijk
| Vlag_Voor2 = Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg
| Voor3 =
| Vlag_Voor3 =
| Voor4 =
| Vlag_Voor4 =
| Voor5 =
| Vlag_Voor5 =
| Na1 = Oostenrijk-Hongarije
| Vlag_Na1 = Flag_of_Austria-Hungary_1869-1918.svg
| Jaar van ontstaan = 1804
| Jaar van afloop = 1867
| Vlag = [[Bestand:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|125px|Vlag van de Habsburgse monarchie en het Keizerrijk]]
| Vlagartikel = Vlag van Oostenrijk-Hongarije
| Wapen = [[Bestand:Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria (1815).svg|110px|Wapen van Oostenrijk]]
| Wapenartikel =
| Kaart = Austrian Empire (1815).svg
| Kaartjaar =
| Regeringsvorm = [[Monarchie]]
| Hoofdstad = [[Wenen]]
| Staatshoofd = [[Keizer]]
| Dynastie = [[Habsburg]]
| Ontstaan =
| Datum Ontstaan =
| Gebeurtenis1 =
| Datum Gebeurtenis1=
| Gebeurtenis2 =
| Datum Gebeurtenis2=
| Gebeurtenis3 =
| Datum Gebeurtenis3=
| Gebeurtenis4 =
| Datum Gebeurtenis4=
| Opheffing =
| Datum Opheffing =
| Oppervlakte = ± 650.000 km²
| Bevolking = ± 45.000.000
| Etniciteit =
| Munteenheid = [[Oostenrijks-Hongaarse gulden|Gulden]], [[Oostenrijkse kroon|Kroon]]
| Leus =
| Nationale feestdag=
| Volkslied = [[Kaiserhymne]]
| Talen = [[Duits]], [[Hongaars]], [[Tsjechisch]], [[Kroatisch]], [[Pools]], [[Oekraïens]], [[Slowaaks]], [[Italiaans (taal)|Italiaans]], [[Servisch]] en [[Sloveens]]
| Religie = [[Rooms-katholiek]], [[Protestants]], [[Oosters-Orthodoxe kerken|Orthodox]]
| Noten =
}}
 
 
== Geschiedenis ==
[[Bestand:DuitseBond1860namenpng.png|thumb|right|250px{{largethumb}}|De Duitse Bond in 1860 (gele grenzen) met een deel van Oostenrijk]]
Het keizerrijk ontstond doordat keizer Frans II een historische realiteit juridisch bevestigde. Het Heilige Roomse Rijk was de afgelopen 200 jaar een steeds losser verband geworden, terwijl daarbinnen gebieden als Pruisen en Oostenrijk zich steeds hechter organiseerden. Na zijn afstand van de Roomse-Duitse kroon ook niet meer de jure. Frans II regeerde dus verder als Frans I van Oostenrijk.
 
 
Desondanks verwierp Frans Jozef I twee ontwerpen voor een nieuwe grondwet. Hierdoor kon hij tot [[1859]] als een absoluut vorst regeren.
[[Bestand:Cisleithanien Transleithanien.png|thumb|300px|Oostenrijk met [[Cisleithanië]] (rood), [[Transleithanië]] (groen) en [[Bosnië en Herzegovina]] (geelgroen).]]
 
=== Risorgimento ===
 
=== Oostenrijks-Pruisische oorlog ===
[[Bestand:Cisleithanien Transleithanien.png|thumb|300px{{largethumb}}|Oostenrijk vanaf 1867 met [[Cisleithanië]] (rood), [[Transleithanië]] (groen) en vanaf 1908: [[Bosnië en Herzegovina]] (geelgroen).]]
Voordat een beslissing genomen kon worden over de regeringscrisis, trad het Duitse vraagstuk op de voorgrond. Het conflict in de troonopvolging van [[Sleeswijk-Holstein]] leidde tot een escalatie van de spanningen tussen [[Pruisen]] en Oostenrijk.
 
 
==Keizers van Oostenrijk==
[[Bestand:Austrian imperial crown dsc02787.jpg|thumb{{largethumb}}|De [[Rudolfinische keizerskroon]] van de keizers van Oostenrijk.]]
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! width = "80px" |
! width = "80px" | Periode
|-
| align="center"|[[Bestand:Franz I (II) half-length portrait in Austrian uniform.jpg|80px]]
| [[keizer Frans II|Frans]]
| [[1804]] - [[1835]]
|-
| align="center"|[[Bestand:Ferdinand I; Keizer van Oostenrijk.jpg|80px]]
| [[Ferdinand I van Oostenrijk|Ferdinand]]
| [[1835]] - [[1848]]
|-
| [[Transsylvanië|Grootvorstendom Zevenburgen]]
| [[Klausenburg]] (ho. [[Kolozsvár]], ro. [[Cluj-Napoca]])
| Hongaren, Roemenen, Duitsers ||
|-
| [[Koninkrijk Kroatië en Slavonië]] || [[Zagreb|Agram]] (kr.: [[Zagreb]])
| Kroaten ||
|-
| [[Koninkrijk Dalmatië]] || [[Zadar (plaats)|Zara]] (kr. [[Zadar (plaats)|Zadar]]?)
| Kroaten, Italianen ||
|-
| [[Koninkrijk Illyrië]] || [[Ljubljana|Laibach]] (sl. [[Ljubljana]])
| Duitsers, Slovenen, Kroaten, Italianen, Friaulers
| in 1850 gesplitst in [[Istrië]], [[Karinthië]], [[Krajina]], en [[Görz]] en [[Gradisca]]
|-
| [[Graafschap Görz en Gradisca]]
| [[Görz]] (it. [[Gorizia (stad)|Gorizia]], (sl. Gorica)
| Italianen, Friaulers, Slovenen, Duitsers
| vanaf 1850
 
==Kroonlanden==
De onderstaande gebieden vormden zogeheten [[Kroonland (Oostenrijk)|kroonlanden]]. Deze kroonlanden waren een soort deelstaten, bestuurd door een ''Landeshauptmann'' of ''Statthalter'' ([[gouverneur]]).
[[Bestand:Austria-Hungary map.svg|right|600px]]
'''[[Cisleithanië]]'''<br />
'''[[Transleithanië]]'''<br />
16. [[Koninkrijk Hongarije (1700-1919)|Hongarije]] met [[Vojvodina]] en [[Transsylvanië|Zevenburgen]]<br />
17. [[Koninkrijk Kroatië en Slavonië|Kroatië en Slavonië]]<br />
 
18. '''[[Bosnië en Herzegovina]]''' (ingelijfd in 1908)
 
22.478

bewerkingen