Hoofdmenu openen

Wijzigingen

101 bytes toegevoegd ,  4 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
{{Zie artikel|Voor het album van Michael Huygen, zie [[Sonar (album)]].}}
[[Bestand:Sonar Principle EN.svg|thumb|250px|principe van actieve sonar]]
'''Sonar''' ('''so'''und '''na'''vigation and '''r'''anging) is een techniek die gebruikmaakt van [[geluid]] gebruikt om onder water te [[navigatie|navigeren]] of om andere voorwerpen te detecteren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen actieve en passieve sonar.
 
== Actieve sonar ==
ActieveBij actieve sonar verstuurtzenst het sonarapparaat een geluidspuls uit, die men ook ''ping'' noemt, om nadien naar de weerkaatsing ervan te luisteren. Om deDe afstand tot een object tewordt meten,bepaald meet menuit de tijd die verstrijkt tussen de emissie en de ontvangst van de puls. Om de grootte van het gedetecteerde voorwerp te bepalen gebruikt men meerdere [[hydrofoon]]s en meet men de respectieve ontvangsttijdontvangsttijden.
 
'''ASDIC''' (Allied Submarine Detection Investigation Committee) was de naam van de eerste actieve sonartechnologie.
 
De puls kan een constante of een wisselende [[frequentie]] hebben, wat een typisch piepend, snerpend geluid veroorzaakt (chirp). Als dehet sonarsonarapparaat een ''chirp'' verstuurt kan de ontvanger dezelfde informatie vergaren als bij het versturen van een veel kortere puls van dezelfde kracht. In het algemeen gebruikengebruikt actieve sonarapparatuur voor lange-afstandssonars afstand lagere frequenties. De laagste creëren een ''BAH-WONG''-geluid.
 
De meest gebruikte kleine sonarssonarapparaten zien eruit als een waterdichte kniplampzaklamp. Men houdt ze onder water, drukt op een knop en leest de gemeten afstand af. Een variant is de ''viszoeker'' die de mogelijkheid biedt scholen vis op te sporen.
Sommige sonarssonarapparaten bieden dezelfde mogelijkheden als de sonarssonaraparaten ontwikkeld voor militaire doeleinden, en kunnen driedimensionale beelden tonen. Ze zijn niet ontworpen voor onopgemerkt gebruik; het gebruik van actieve sonar levert niet alleen de positie van de tegenpartij, maar stelt deze tegenpartij tegelijk in staat de positie waarte bepalen vanwaar het sonarsignaal vandaan kwam te bepalen.
 
WanneerHet menbepalen sonar gebruikt omvan de diepte van een water temet meten noemteen mensonarapparaat ditheet [[echolood|echopeiling]].
 
=== Sonar en zeedieren ===
Sommige zeedieren zoals [[walvissen]] en [[dolfijnen]] gebruiken ''echosystemen'', vergelijkbaar met actieve sonar, om zowel om hun jagers als om hun prooien op te sporen. Men vreest dat sonar deze dieren in verwarring brengt, waardoor ze zich onvoldoende kunnen oriënteren in die mate dat ze hun voedsel of hun partners niet meer vinden.
 
Krachtige sonarssonarapparatuur kunnenkan zeebewoners verwonden. In [[2000]] deed de [[US Navy]] een test op de [[Bahama's]] waarbij ze een krachtige zender een geluidpuls met een frequentiebereik tussen 3000 en 7000 [[Hertz (eenheid)|hertz]] lieten versturen. Het resultaat hiervan was dat 16 walvissen strandden waarvan er 7 dood waren. De Navy bekende schuld in een artikel dat op [[1 januari]] [[2002]] gepubliceerd werd in de krant [[The Boston Globe]]. Bij aangespoelde dieren zijn in enkele gevallen bloeduitstortingen in het binnenoor vastgesteld.
 
Minder krachtige sonarssonarapparaten kunnen zeedieren daarentegen beschermen omdat ze voorkomen dat deze in aanvaring komen met schepen.
 
== Passieve sonar ==
Passieve sonarssonarapparaten luisteren alleen maar. Toepassingen zijn bijvoorbeeld het opsporen van onderzeeboten, het tellen van zeedieren en het meten van regenval.
 
Sonar wordt beïnvloed door waterlagen met verschillende temperaturen. De zeewatertemperatuur varieert als functie van de diepte en ergens tussen een diepte van 30 en 100 m bevindt zich een betrekkelijk scherpe scheiding tussen warm en koud water., Ditde heet eenzogeheten [[thermocline]]. Geluid heeft de neiging tegen de thermocline terug gekaatst te kaatsenworden, behalve als het erg luid is. Thermocline is niet aanwezig in minder diepe kustwateren.
 
De hydrofoons worden meestal op afstand voortgesleept om geluidshinder te vermijden. Op die manier wordt het ook mogelijk de hydrofoons boven of onder de thermocline te positioneren.
24.345

bewerkingen