Transvaalbuurt (Amsterdam): verschil tussen versies

54 bytes toegevoegd ,  5 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
{{Infobox wijk
| kaart=[[Bestand:Map NL - Amsterdam - Transvaalbuurt.png|220px260px]]
| naam=Transvaalbuurt
| gemeente=[[Gemeente Amsterdam|Amsterdam]]
| stadsdeel = [[Amsterdam-Oost|Oost]]
| postcode= 1091, 1092
| opp= 38 ha
| inwoners= 9248
 
== Oorsprong ==
[[Bestand:Schalk Burgerstraat.jpg|thumb{{largethumb}}|[[Sociale woningbouw]] in de Transvaalbuurt van architect [[Jan Gratama]].]]
Tot 1896 behoorde het gebied toe aan de gemeente [[Nieuwer Amstel]] en was het een smalle uitstulping op de rechter Amsteloever ingeklemd tussen de Amsterdamse Grensstraat en de gemeente [[Watergraafsmeer]]. In 1896 werd het noordelijk gedeelte van de gemeente Nieuwer Amstel, waar onder ook dit gebied, door Amsterdam geannexeerd.
 
De Transvaalbuurt was een stadsuitbreidingsstadsuitbreiding en de bouw begon in de jaren 1910 en 1920-'20. Architect [[Hendrik Petrus Berlage|Berlage]] ontwierp het stratenplan: kromme en rechte straten afgewisseld met pleinen en plantsoenen. Veel van de [[arbeiderswoning]]en werden gebouwd in de stijl van de [[Amsterdamse School (bouwstijl)|Amsterdamse School]]. Dit maakt dat dat deel van de buurt een eigen waarde heeft, met bijzondere hoekjes en mooie afwerkingen. Nadeel van deze bouw is dat een groot deel van de woningen relatief klein is.
 
Aan de basis van de Transvaalbuurt stonden enkele woningbouwverenigingen, die er huizenblokken met sociale huurwoningen bouwden: Het [[Bouwfonds Handwerkers Vriendenkring]], dat voornamelijk woningen bouwde voor joodse Amsterdammers uit gesaneerde krottenbuurten, de Amsterdamsche Coöperatieve Onderwijzers Bouwvereeniging, de katholieke woningbouwvereniging Het Oosten, de christelijke woningbouwvereniging [[Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium|Patrimonium]] en de [[Algemene Woningbouwvereniging]], die voortkwam uit de [[Sociaaldemocratie|sociaaldemocratische]] beweging. Ook de [[Gemeentelijke Woningdienst Amsterdam]] zette hier haar eerste schreden als woningbouwer.
 
== Naam ==
[[Bestand:Tugelablok Maritzstraat.jpg|thumb{{largethumb}}|[[Arbeiderswoning]]en van [[Bouwfonds Handwerkers Vriendenkring]] aan de Maritzstraat.]]
De naam Transvaalbuurt verwijst naar de namen van straten en pleinen die ontleend zijn aan (geografische) begrippen uit de vroegere Boerenrepublieken [[Zuid-Afrikaansche Republiek|Transvaal]] en [[Oranje Vrijstaat]] in [[Zuid-Afrika]]. Na de [[Tweede Boerenoorlog]] die door de Engelsen was gewonnen, vernoemden veel Nederlandse steden en dorpen straten naar namen van personen en andere begrippen uit de Boerenrepublieken. Jarenlang werd de wijk de ‘[[Afrikaner]]buurt’ genoemd. Rond 1912 veranderde de naam in Transvaalbuurt maar de wijk wordt anno 20132014 ook nog steeds vaak Afrikanerbuurt genoemd.
 
Het [[Krugerplein]] vormde het hart van de buurt, en ook centraal ligt de Transvaalstraat die zijn naam kreeg in [[1912]]. Voorts zijn er straten en pleinen vernoemd naar [[Marthinus Theunis Steyn|President Steyn]], [[Paul Kruger]] en [[Pretorius]]. Het Pretoriusplein werd decennia later hernoemd, naar de anti-apartheidsstrijder [[Steve Biko]].
 
== Geschiedenis ==
[[Bestand:Transvaalkade Amsterdam.jpg|thumb|left{{largethumb}}|Voor de nazi's was de Transvaalbuurt makkelijk af te sluiten als Jodenkwartier, zoals hier bij de Transvaalkade (kruising met Schalk Burgerstraat)]]
Voordat de Duitse bezetter de laatste bewoners in 1943 bij een razzia bijeen dreef en afvoerde naar [[vernietigingskamp]]en, waren de inwoners van deze buurt overwegend joods. Vijfenzeventig jaar later is de buurt een multiculturele buurt, met 50,3% niet-westerse allochtonen <ref name="os.amsterdam.nl"/>. Het is daarnaast een van de kinderrijkste buurten van de stad.
 
 
== Openbaar Vervoer ==
Korte tijd heeft de Transvaalbuurt een tramverbinding gehad. Van 1942 tot 1944 reed [[tramlijn 3 (Amsterdam)|tramlijn 3]] naar het Krugerplein. Na 1945 keerde de tram echter niet terug en werden de sporen (in 1953) opgebroken na slechts drie jaar ingebruikin gebruik te zijn geweest. In 1965 kreeg de wijk opnieuw een verbinding nu met [[buslijn 56 (Amsterdam)#Lijn 56 II|bus 5]], sinds 1978 lijn 56. In 1987 werd de lijn vervangen door [[Buslijn 37 (Amsterdam)#Huidige lijn 37|bus 37]] welke lijndie anno 20132014 nog steeds door de wijk rijdt.
 
{{Appendix||2=
23.262

bewerkingen