Geelzucht: verschil tussen versies

1.077 bytes toegevoegd ,  6 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
k (Wijzigingen door 213.10.247.35 (Overleg) hersteld tot de laatste versie door 82.95.236.142)
{{Disclaimer medisch lemma}}
{{Infobox aandoening
'''Geelzucht''' of '''icterus''' is het [[symptoom]] dat de patiënt geel ziet. Dit is meestal het best te zien aan het oogwit. Dit verschijnsel kan vele oorzaken hebben; een indeling van mogelijk oorzaken met korte bespreking volgt hieronder.
| naam = Geelzucht
| latijn = Icterus
| Latijn1 = Morbus arcuatus<ref name="Pinkhof1935">Pinkhof, H. (1935). ''Vertalend en verklarend woordenboek van uitheemsche geneeskundige termen.'' (2de druk). Haarlem: De Erven F. Bohn.</ref><br />
Morbus arquatus<ref name="Pinkhof1935"/>
| Oudgrieks1 = Ἵκτερος<ref name="Liddell & Scott">Liddell, H.G. & Scott, R. (1940). ''A Greek-English Lexicon. revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of. Roderick McKenzie.'' Oxford: Clarendon Press.</ref>
| Nederlands1 =
| afbeelding =
| caption =
| DiseasesDB =
| ICD10 =
| ICD9 =
| ICDO =
| DSMIV =
| OMIM =
| MedlinePlus =
| eMedicineSubj =
| eMedicineTopic =
| NHG =
}}
'''Geelzucht'''<ref name="Pinkhof2012">Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). ''Pinkhof Geneeskundig woordenboek'' (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.</ref> of '''icterus'''<ref name="Pinkhof2012"/> is het [[symptoom]] dat de patiënt geel ziet. Dit is meestal het best te zien aan het oogwit. Dit verschijnsel kan vele oorzaken hebben; een indeling van mogelijk oorzaken met korte bespreking volgt hieronder.
 
[[Bestand:Jaundice eye.jpg|thumb|280px|Patiënt met geelzucht veroorzaakt door [[hepatitis A]]]]
 
== Categorieën oorzaken ==
# pre-hepatischprehepatisch: ('voor de lever'): met de lever is niets mis maar er is een zodanig verhoogde afbraak van hemoglobine dat er veel aanbod is waardoor de patiënt (meestal niet erg) geel ziet. Bij bepaalde vormen van bloedarmoede door versterkte bloedafbraak, bij een aantal erfelijk bepaalde condities waarbij de verwerkingscapaciteit van de lever verminderd is ([[syndroom van Gilbert]], [[syndroom van Crigler-Najjar]])
# hepatisch ('door de lever'): de lever is zelf door ziekte aangetast (bijvoorbeeld [[hepatitis]], [[cirrose]]) en kan minder aanbod aan en/of laat verwerkte producten teruglekken naar het bloed in plaats van naar de gal.
# post-hepatischposthepatisch ('na de lever'): de gal-afvoerwegen (waaronder de [[ductus choledochus]]) zijn in of na de lever verstopt, meestal door een galsteen, soms door een tumor, waardoor er veel oplosbare bilirubine zijn weg terug vindt naar het bloed. De ontlasting zal dan licht tot wit zijn, de urine juist zeer donker, bruin.
# andere oorzaken: bijvoorbeeld het eten door de patiënt van ongewoon veel gele kleurstoffen bijvoorbeeld caroteen in wortelen of bruiningstabletten.
 
 
Hierdoor zien de meeste pasgeborenen in de eerste week na de geboorte iets geel. Dit is meestal normaal. Bij ernstige geelzucht, of geelzucht die meer dan een week duurt, moeten echter een aantal potentieel gevaarlijke en behandelbare aandoeningen worden uitgesloten. Tenslotte kan de geelzucht zo ernstig zijn (geval 3) dat de kleurstof zelf in de hersenen neerslaat en tot neurologische schade leidt ([[kernicterus]]). Dit kan in lichte gevallen worden bestreden met [[lichttherapie]]: met blauw licht wordt de kleurstof in de huid in een goed oplosbare vorm omgezet; in ernstige gevallen kan een [[wisseltransfusie]] nodig zijn.
 
{{Appendix|Literatuurverwijzingen}}
 
[[Categorie:Symptoom]]
28.087

bewerkingen