Eerste Beeker Autobus Dienst: verschil tussen versies

119 bytes toegevoegd ,  7 jaar geleden
voetnoten geplaatst
(ik zie dat het toch kan, jij hebt immers een overzicht van de lijnen uit 1963 toegevoegd, dus het boek is dan ook zeker bronvermelding)
(voetnoten geplaatst)
Garage Cartigny uit [[Sittard]] begon in 1923 als eerste een busdienst in Beek. Ook Pierre Kerckhoffs begon in 1923 een busdienst in Beek, Beek-[[Ulestraten]]-[[Meerssen (plaats)|Meerssen]]-[[Maastricht]]. In 1925 waren er nog drie bedrijven bij gekomen, van Maessen, van Demandt en van garage Spronck, allen uit Maastricht. Zij reden allemaal op de lijn Sittard-Beek-Maastricht.
 
Vanwege de concurrentie verkocht Cartigny zijn bus aan Collard uit [[Elsloo (Limburg)|Elsloo]]. In 1926 legde de overheid de wildgroei in het openbaar vervoer aan banden. Voortaan waren vergunningen vereist. Garage Spronck haakte af. De overige vier bedrijven werden aangespoord tot samenwerking. Hieruit ontstonden twee bedrijven: ''Zuid-Limburgse Autobusdienst'' (ZLAD) van Demandt en Collard en ''Verenigde Autobusdienst-Central'' (VAD-Central) van Kerckhoffs en Maessen. De bedrijven gingen samenwerken en stelden vanaf 1930 een gezamenlijke dienstregeling op. Na het overlijden van Demandt ging de vergunning van ZLAD geheel naar Collard. De in 1937 opgerichte ''[[Commissie Vergunningen Personenvervoer]]'' (CVP) drong aan op volledige samenvoeging omwille van schaalvergroting. In 1938 gingen de twee bedrijven samen. De gekozen naam ''VADO'' kon niet worden gebruikt omdat deze al in gebruik was bij een andere busondernemer. Daarom werd een nieuwe naam gekozen. Op 1 mei 1938 ging dit nieuwe bedrijf verder als '''Eerste Beeker Autobus Dienst''' (EBAD). De drie families kregen allemaal een gelijk aandeel in het nieuwe bedrijf. In 1939 werden twee lijnen overgenomen.<ref name="bosman">Bosman, Ferry (1995) ''Ieder reisdoel heeft zijn bushalte. 75 jaar streekvervoergeschiedenis in Midden- en Zuid-Limburg.'' Heerlen: NV Verenigd Streekvervoer Limburg.</ref>
 
==Oorlogsjaren==
Aan het begin van de Tweede Oorlog had EBAD vijf lijnen: Sittard-Beek-Maastricht, Maastricht-[[Borgharen]]-[[Itteren]], Maastricht-Geulle, Sittard-[[Geleen]]-[[Stein (gemeente)|Stein]] en Sittard-Geleen-[[Hoensbroek]]. EBAD had twintig bussen om deze lijndiensten te rijden. De bezetter vorderde vrijwel onmiddellijk de helft van de bussen. Wegens gebrek aan diesel reden de resterende bussen op gas. De lijn Sittard-Hoensbroek werd gestaakt en moest EBAD deze bovendien op last van CVP aan LTM overdraden omdat deze in het gebied in LTM liep. Daarvoor moest LTM haar buslijn Sittard-Geleen-[[Lindenheuvel]] afstaan aan EBAD. Tegen het einde van de oorlog werden de laatste rijvaardige bussen door terugtrekkende Duitse soldaten gevorderd.<ref name="bosman"/>
 
==Wederopbouw==
Ebatours verzorgde met 18 touringcarvergunningen o.a. een uitgebreid reisprogramma met reizen naar Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Frankrijk, Italië en Hongarije. Hiervoor werden toeristen opgehaald uit alle grote plaatsen ten zuiden van de lijn
IJmuiden-Apeldoorn terwijl ook een servicelijn vanuit Hasselt en Genk in België werd onderhouden. Ebatours beheerde ook twee eigen hotels, nl. in Westendorf (Oostenrijk) en Alpnach (Zwitserland) en 5 reisbureaus in Beek, Sittard, Brunssum (Afcent-terrein), Heerlen en in Maastricht. De vestiging in Maastricht voerde de naam Aviatours en verzorgde ook vliegreizen.
Gedurende één seizoen werd zelfs met een eigen DC-7C gevlogen naar Spanje.<ref name="bosman"/>
 
==Einde van EBAD==
Door de teruggang in reizigers besloot de opvolger van CVP, de CVV (''Commissie Vervoervergunningen'') in 1970 de vervoerder ''[[Vaassen's Autobus Dienst en Autohandel|VADAH]]'' uit [[Echt (Limburg)|Echt]] op te splitsen. De lijnen ten zuiden van Echt gingen naar EBAD, de lijnen ten noorden naar NAO. EBAD nam tien personeelsleden, zes bussen en de lijnen Echt-[[Susteren]]-Sittard-Maastricht en Sittard-Susteren-[[Maaseik]] over.
 
In 1974 werd het ''Managementteam Exploitatieve Samenwerking Openbaar-vervoerbedrijven'' (MT-ESO) en de ''NV ESO'' opgericht om het overleg en de samenwerking tussen streekvervoerders te vergroten. Onder invloed van ESO werd de samenwerking tussen de Limburgse streekvervoerders vergroot. In 1977 begon EBAD onderhandelingen met NAO over overname van de EBAD aandelen. NAO nam de aandelen van EBAD later in dat jaar over en besloot te gaan fuseren met LTM. Het nieuwe samenwerkingsverband tussen EBAD, NAO en LTM kreeg de naam ''Verenigd Streekvervoer Limburg'' (VSL). Hiermee kwam een einde aan EBAD.<ref name="bosman"/> VSL nam geleidelijk de laatste particuliere vervoerders in Midden- en Zuid-Limburg over en fuseerde uiteindelijk in 1995 met Zuidooster tot de huidige [[Hermes (vervoerbedrijf)|Hermes Groep]], welke tot 10 december 2006 het hele streekvervoer in Limburg verzorgde, met uitzondering van de stadsdienst in [[Maastricht]] en streekvervoer in het [[Heuvelland (streek)|Heuvelland]].
 
Ebatours heeft nog enkele jaren geprobeerd zelfstandig te blijven voortbestaan o.a. door te gaan rijden voor de [[Oad Reizen|Oad]], maar kon de concurrentiestrijd niet aan en is aan een [[faillissement]] ten onder gegaan.
 
==Lijnennet==
Het lijnennet van de EBAD is door de jaren heen uiteraard af en toe gewijzigd. In 1963 bestond het net uit de volgende lijnen<ref name="verhoef">Verhoef, Hans (2013) ''Met de bus mee. Het streekvervoer in Nederland van toen naar nu. Deel: Van de Marne naar de Meuse in 1963'' Alkmaar: Uitgeverij De Alk. ISBN 978906013378</ref>:
* 1: [[Station Maastricht|Maastricht]] - [[Rothem]] - [[Meerssen]] - [[Geverik]] - [[Beek (Limburg)|Beek]] - [[Geleen]] - [[Station Sittard|Sittard]] (halfuursdienst)
* 2: Sittard - Geleen - [[Lindenheuvel]] - [[Urmond]] - [[Berg aan de Maas|Berg]]
 
{{Appendix|2=
<references/>
* Bosman, Ferry (1995) ''Ieder reisdoel heeft zijn bushalte. 75 jaar streekvervoergeschiedenis in Midden- en Zuid-Limburg.'' Heerlen: NV Verenigd Streekvervoer Limburg.
* Verhoef, Hans (2013) ''Met de bus mee. Het streekvervoer in Nederland van toen naar nu. Deel: Van de Marne naar de Meuse in 1963'' Alkmaar: Uitgeverij De Alk. ISBN 978906013378
}}
 
6.090

bewerkingen