Equinox: verschil tussen versies

857 bytes toegevoegd ,  7 jaar geleden
Zon en aarde staan ook dan niet stil. Trivia toevoegen
(vergissing gecorrigeerd)
(Zon en aarde staan ook dan niet stil. Trivia toevoegen)
{{zie artikel|Voor het gelijknamige bier, zie [[Equinox (bier)]]}}
{{Zijbalk zonnewende}}
Een '''equinox''' ([[Latijn]]: aequinoctium, ''gelijke nacht'') (ook: '''nachtevening''') is heteen tijdstip in het [[jaar]] waarop de [[zon]] loodrecht boven de [[evenaar]] staat, of anders bekeken, alsde tijd dat de zon inlangs één van de snijpunten van de [[ecliptica (astronomie)|ecliptica]] en [[hemelequator]] staatgaat. BijDe verbindingslijn aarde-zon passeert dan juist het vlak van de aardse evenaar (de ''evennachtslijn''), op weg van zuid naar noord, of andersom. Op het tijdstip van de equinox is de lengte van dag en nacht overal op [[aarde (planeet)|aarde]] ruwweg gelijk, namelijk een half etmaal — en komt de zon precies in het [[oost (windstreek)|oost]]en op. Een uitzondering hierop zijn de Noord- en Zuidpool. Daar komt de zon op bij de ene equinox en gaat hij onder bij de andere equinox. Een ander woord voor equinox is ''dag-'' of ''nachtevening''.
 
Er vindt op aarde tweemaal per jaar een equinox plaats, namelijk op of rond [[20 maart]] (Latijn: aequinoctium vernum) en op of rond [[23 september]] (Latijn: aequinoctium autumnale) . Omdat op het [[noordelijk halfrond]] deze equinoxen (of ''equinoctesaequinoctia'') respectievelijk aanduiden het begin van de [[lente]] en het begin van de [[herfst]] worden beide vaak onderscheiden als lente-equinox en herfstequinox. DezeDe namengenoemde zijndata echtergelden wel maar relatiefvoor de helft van de aarde: op het [[zuidelijk halfrond]] betekent de equinox van maart juist het begin van de herfst en de equinox van september het begin van de lente.
 
Diverse antieke en moderne bouwwerken zijn zo gemaakt dat de zon op de equinox op een speciale manier in of langs het gebouw schijnt, bijvoorbeeld door een deuropening, over een bepaald richtpunt. Voorbeeld van dergelijke gebouwen zijn [[Stonehenge]], de [[Piramide van Cheops]], [[El Castillo (bouwwerk)|El Castillo]], het [[Observatorium Robert Morris]] en het [[Pantheon (Rome)]]. De equinox is ook een belangrijke periode in de [[Wicca|Wicca-religie]].
 
==Trivia==
Het moment van wereldwijd ''evenwicht'' tussen dag- en nachtlengte valt samen met een maximale ''verandering per dag'' in daglengte tussen kortste en langste dag - en idem voor de groei respectievelijk het krimpen van de nachtlengte. Bijvoorbeeld: tussen 17 en 27 maart lengen de dagen in Vlieland met 42 minuten, in Brussel met 38 minuten. Per dag gemiddeld dus een groei van 4,2 resp. 3,8 minuten. In streken dichter bij de polen wordt het krimpen en rekken van dag en nacht, juist omstreeks de equinoxen, nog aanzienlijk spectaculairder.
 
==Zie ook==
*[[Lentepunt]] (lente-equinox)
*[[Herfstpunt]] (herfst-equinox)
*[[Dagduur|Daglengte]]
*[[Epoche (astronomie)|Epoche]]
*[[Astronomisch coördinatenstelsel]]
 
{{Navigatie zonnewendes en equinoxen}}
203

bewerkingen