Transvaalbuurt (Amsterdam): verschil tussen versies

992 bytes toegevoegd ,  6 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
k (Robot: Verplaatsing van 2 interwikilinks. Deze staan nu op Wikidata onder d:q1911617)
| wapen=
}}
De '''Transvaalbuurt''' of '''Afrikanerbuurt''' is een [[buurt]] van het stadsdeel [[Amsterdam-Oost|Oost]] van de gemeente [[Gemeente Amsterdam|Amsterdam]], onderdeel van de stad [[Amsterdam]] in de [[Nederland]]se [[provincie]] [[Noord-Holland]]. De buurt ligt tussen de Transvaalkade in het zuiden, de [[Wibautstraat (straat)|Wibautstraat]] in het westen, de spoorlijn tussen [[Amstelstation]] en [[Muiderpoortstation]] in het noorden en de [[Linnaeusstraat]] in het oosten. De buurt heeft een oppervlakte van 38 hectare, telt 4517 woningen en heeft 9248 inwoners.<ref name="os.amsterdam.nl">http://www.os.amsterdam.nl/tabel/7017/</ref>
 
==Oorsprong==
[[Bestand:Schalk Burgerstraat.jpg|thumb|[[Sociale woningbouw]] in de Transvaalbuurt (Schalk Burgerstraat, poort naar Colensostraat) van architect [[Jan Gratama]], anno 2011 verhuurd door [[Ymere]]]]
Tot 1896 behoorde het gebied toe aan de gemeente [[Nieuwer Amstel]] en was het een smalle uitstulping op de rechter Amsteloever ingeklempt tussen de Amsterdamse Grensstraat en de gemeente [[Watergraafsmeer]]. In 1896 werd het noordelijk gedeelte van de gemeente Nieuwer Amstel, waar onder ook dit gebied, door Amsterdam geannexeerd.
De Transvaalbuurt is in de jaren '10 en '20 van de 20e eeuw gebouwd als stadsuitbreidingswijk. Architect [[Hendrik Petrus Berlage|Berlage]] ontwierp het stratenplan: kromme en rechte straten afgewisseld met pleinen en plantsoenen. Veel van de [[arbeiderswoning]]en werden gebouwd in de stijl van de [[Amsterdamse School (bouwstijl)|Amsterdamse School]]. Dit maakt dat dat deel van de buurt een eigen waarde heeft, met bijzondere hoekjes en mooie afwerkingen. Nadeel van deze bouw is dat een groot deel van de woningen relatief klein is.
 
De Transvaalbuurt iswas een stadsuitbreidings en begon in de jaren '10 en '20 van de [[20e eeuw gebouwd als stadsuitbreidingswijk]]. Architect [[Hendrik Petrus Berlage|Berlage]] ontwierp het stratenplan: kromme en rechte straten afgewisseld met pleinen en plantsoenen. Veel van de [[arbeiderswoning]]en werden gebouwd in de stijl van de [[Amsterdamse School (bouwstijl)|Amsterdamse School]]. Dit maakt dat dat deel van de buurt een eigen waarde heeft, met bijzondere hoekjes en mooie afwerkingen. Nadeel van deze bouw is dat een groot deel van de woningen relatief klein is.
 
Aan de basis van de Transvaalbuurt stonden enkele woningbouwverenigingen, die er huizenblokken met sociale huurwoningen bouwden: Het [[Bouwfonds Handwerkers Vriendenkring]], dat voornamelijk woningen bouwde voor joodse Amsterdammers uit gesaneerde krottenbuurten, de Amsterdamsche Coöperatieve Onderwijzers Bouwvereeniging, de katholieke woningbouwvereniging Het Oosten, de christelijke woningbouwvereniging [[Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium|Patrimonium]] en de [[Algemene Woningbouwvereniging]], die voortkwam uit de [[Sociaaldemocratie|sociaaldemocratische]] beweging. Ook de [[Gemeentelijke Woningdienst Amsterdam]] zette hier de eerste schreden als woningbouwer.
==Naam==
[[Bestand:Tugelablok Maritzstraat.jpg|thumb|[[Arbeiderswoning]]en van [[Bouwfonds Handwerkers Vriendenkring]] aan de Maritzstraat]]
De naam Transvaalbuurt verwijst naar de namen van straten en pleinen die ontleend zijn aan (geografische) begrippen uit de vroegere [[Zuid-Afrikaansche Republiek|Transvaal]] in [[Zuid-Afrika]]. Na de [[Tweede Boerenoorlog]] die door de Engelsen was gewonnen, vernoemden veel Nederlandse steden en dorpen straten naar namen van personen en andere begrippen uit de Transvaal. Jarenlang werd de wijk de ‘[[Afrikaner]]buurt’ genoemd. Rond 1912 veranderde de naam in Transvaalbuurt naar wordt desondanks tot de dag van vandaag ook nog Afrikanerbuurt genoemd.
 
Het [[Krugerplein]] vormde het hart van de buurt, en ook centraal ligt de Transvaalstraat die zijn naam kreeg in [[1912]]. Voorts zijn er straten en pleinen vernoemd naar [[Marthinus Theunis Steyn|President Steyn]], [[Paul Kruger]] en [[Pretorius]]. Het Pretoriusplein werd decennia later hernoemd, naar de antiapartheidsstrijder [[Steve Biko]].
 
==Statistiek==
 
== Wijkaanpak ==
Een aantal jaar geleden was de Transvaalbuurt sociaal economisch een van de zwakste Nederlandse woonwijken. De [[Vogelaarwijk]] kende een relatief hoog werkloosheidscijfer en veel van de bewoners trokken snel de buurt uit, waardoor de gemiddelde woonduur in de buurt laag was. Sinds 2006 werken de woningcorporaties [[Eigen Haard (woningbouwvereniging)|Eigen Haard]], [[Ymere]], [[Rochdale (woningcorporatie)|Rochdale]] en [[Stadgenoot]] samen met [[Amsterdam-Oost|Stadsdeel Amsterdam Oost]], de [[Politie Amsterdam-Amstelland|politie]], welzijnsorganisatie Dynamo, bewoners en ondernemers samen in de wijkaanpak ‘[http://www.transvaalsteedsbeter.nl Transvaalbuurt steeds beter]’ om de veiligheid te verbeteren, de openbare ruimte op orde te krijgen en de lokale economie te stimuleren. De Transvaalbuurt is inmiddels zienderogen vooruit gegaan en bewoners zijn steeds meer te spreken over hun woonomgeving. In 2011 gaven ze hun buurt een 6,9 terwijl dat tien jaar eerder nog een krappe onvoldoende was. De cijfers komen uit het tweejaarlijkse onderzoek Wonen in Amsterdam 2011 ([http://www.amsterdam.nl/@502041/pagina/ WiA]). In 2012 werd de Transvaalbuurt genomineerd voor de [http://www.guldenfeniks.nl/prijsuitreikingen/prijsuitreiking_2012/ Gulden Feniks], een prestigieuze prijs die zich exclusief richt op het hergebruik van de bestaande gebouwde voorraad.
 
== Openbaar Vervoer ==
Korte tijd heeft de Transvaalbuurt een tramverbinding gehad. Van 1942 tot 1944 reed [[tramlijn 3 (Amsterdam)|tramlijn 3]] naar het Krugerplein. Na 1945 keerde de tram echter niet terug en werden de sporen opgebroken na slechts drie jaar ingebruik te zijn geweest. In 1965 kreeg de wijk opnieuw een verbinding nu met [[buslijn 55 (Amsterdam)#Buslijn 5|buslijn 5]], sinds 1978 lijn 56. In 1987 werd de lijn vervangen door [[Buslijn 37 (Amsterdam)#Buslijn 37 II|bus 37]] welke lijn vandaag de dag nog steeds door de wijk rijdt.
 
{{commonscat|Transvaalbuurt (Amsterdam)}}
19.317

bewerkingen