Nonius: verschil tussen versies

11 bytes verwijderd ,  8 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
(wat een gedoe)
[[Bestand:Vernier0.0-1.0.gif|thumb|300px|Vernier-schaalverdeling (0,0 tot 1,0 in stapjes van 0,1) -. Opgelet: hier 19/20-verdeling]]
De '''nonius''' is een secundaire [[schaal (verhouding)|schaal]], met afwijkende lengte en afwijkende maatindeling, die kan worden verschoven ten opzichte van een vaste primaire schaal.
 
Men denkt vaak dat het woord ''nonius'' is afgeleid van het [[Latijn]]se woord voor negende (''nonus''). Dat is echter onjuist, hoewel het getal 9, afzonderlijk of als cijfer in de getallen 19, 39 en 99, in verband met de nonius langs metrische schaalverdelingen, een belangrijke rol speelt. De ten opzichte van een vaste primaire schaal verschuifbare secundaire schaal met bijzondere lengte en indeling is echter genoemd naar de Portugese wiskundige [[Pedro Nunes Salaciense]] ([[1502]] - [[1578]]). De gelatiniseerde naam van deze wiskundige, tevens geograaf, filosoof en cosmoloog, is Petrus Nonius.
 
Nonius was weliswaar de bedenker van het nonius-principe, maar [[Pierre Vernier]], wiskundige en landmeter uit [[Franche-Comté]] ([[1584]] - [[1638]]), is de uitvinder van de praktische uitvoering ervan. Deze uitvoering zien we met name op schuifmaten. In het Engels wordt een schuifmaat daarom ''vernier caliper'' genoemd.
 
[[Categorie:Meetinstrument]]
500.865

bewerkingen