Motoreiwit: verschil tussen versies

16 bytes toegevoegd ,  9 jaar geleden
Nog te veel Engelse begrippen over
k (Robot: Verplaatsing van 1 interwikilinks. Deze staan nu op Wikidata onder d:q2383767)
(Nog te veel Engelse begrippen over)
[[afbeelding:Kinesin cartoon.png|thumb|Kinesine op een microtubulus]]
 
Een '''motoreiwit''' is een eiwit dat [[Adenosinetrifosfaat|ATP]] gebruikt om zich over een filament van het [[cytoskelet]] van een [[Cel (biologie)|cel]] te bewegen. Ze zijn onder meer belangrijk in het transport van [[Vesikel (cel)|vesikels]] en [[organel]]len, het samentrekken van de [[Spier (anatomie)|spieren]], het scheiden van de [[Chromosoom|chromosomen]] tijdens de [[mitose]] en het bewegen van [[Trilhaar|cilia]]. Daarnaast spelen motoreiwitten een rol in het positioneren van bijvoorbeeld het [[Golgigolgi-apparaat]] en het [[centrosoom]]. Motoreiwitten kunnen zich alleen bewegen over [[Microtubulus|microtubuli]] en [[actine]]filamenten; niet over intermediate filaments.
 
Motoreiwitten zijn op te delen in drie categorieën: [[myosine]], [[kinesine]] en [[dyneinedyneïne]]. Myosine en kinesine behoren tot dezelfde eiwitfamilie, terwijl dyneines tot de AAA+ ATPasefamilie behoort.
 
==Myosine==
Kinesines bewegen zich over microtubuli. Kinesines hebben een kop, die aan microtubuli vindt, en vaak ook een staartdomein. De meeste kinesines zijn dimeren, maar sommige kinesines, zoals kinesine-3, komt voor als monomeer. De meeste kinesines lopen richting van het plus-einde van de microtubulus, alhoewel er uitzonderingen bekend zijn. In mensen komen zo'n 45 verschillende kinesines voor.
 
==DyneineDyneïne==
DyneinesDyneïnes bewegen zich ook over microtubuli. Ze vormen vaak een complex om zo [[Vesikel (cel)|vesikels]] te transporteren. DyneinesDyneïnes hebben een ring van zes AAA-domeinen, die samen een hexamerische ring vormen. Aan de N-terminus zit een staartdomein, dat via het linkerdomein verbonden is aan de hexamerische ring. Ook heeft een dyneine een staafdomein met daaraan een microtubuli bindingsdomein. Deze onderdelen vormen samen de 'heavy chain', die samen met een andere heavy chain een dimeer vormt. DyneinesDyneïnes lopen in principe richting het min-einde van de microtubulus, alhoewel ze zo nu en dan ook een stap richting het plus-einde zetten.
 
Aan het staartdomein bindt een intermediate chain, die vervolgens weer kunnen binden aan een light chain. Deze light chain bindt vervolgens aan het te transporteren organel.
 
DyneinesDyneïnes zijn onder te verdelen in twee categorieën: cytoplasmatisch dyneinedyneïne en axonemaal dyneinedyneïne. Er zijn twee soorten cytoplasmatisch dyneinedyneïne: dyneinedyneïne 1 en dyneinedyneïne 2. DyneineDyneïne 1 loopt in principe richting het min-einde van de microtubulus, alhoewel ze zo nu en dan ook een stap richting het plus-einde zetten. DyneineDyneïne 1 is verantwoordelijk voor het intercellulaire transport. DyneineDyneïne 2 is bidirectioneel en verzorgt het transport in de [[Trilhaar|cilia]].
Axonemaal dyneine bevindt zich aan het axoneem oftewel de kern van cilia en flagellen. Hierin zijn opnieuw twee categorieën te onderscheiden: inner-arm en outer-arm axonemaal dyneinedyneïne. Of een dyneinedyneïne behoort tot de inner-arm- of outer-arm categoriearmcategorie hangt af van de plek waarop het zich bevindt.
 
[[Categorie:Proteïne]]
28.404

bewerkingen