Hoofdmenu openen

Wijzigingen

59 bytes verwijderd, 6 jaar geleden
k
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix
 
==Mossen==
[[Bestand:Thuidium tamariscinum 2005.03.31 12.06.31.jpg|thumb|200px|right|Drievoudig vertakt [[Thujamos]].]]
Hoewel bij [[mossen]] de plant niet de [[sporofyt]] maar de [[gametofyt]] is, onderscheidt men hier ook [[stengel]]s, takken en [[blad]]en.
 
Bij [[slaapmos]]sen en [[veenmos]]sen is er een duidelijk onderscheid tussen stengel en tak. De takken kunnen nog verder vertakt zijn. Zo zijn [[glanzend etagemos]] en [[thujamos]] drievoudig vertakt.
 
Bij [[Dichotomie|dichotoom]] vertakte mossen, zoals de [[topkapselmos]]sen, is dit onderscheid niet zo duidelijk, omdat het hier om gelijkwaardige vertakking gaat.
{{Clearboth}}
 
==Bomen==
[[AfbeeldingBestand:Walnoottak.jpg|thumb|300px|tak van walnoot]]
 
Op de takken staan de [[blad]]-, [[Bloem (plant)|bloem]]- en eventueel gemengde (bladeren en bloemen in dezelfde knop) [[knop (plant)|knoppen]]. De knoppen kunnen tegenover elkaar, in kransen of verspreid staan. Aan het eind van de tak staat een eindknop. Officieel is een tak pas een tak als die drie jaar oud is. Daarvoor wordt het een twijg genoemd. Een twijg is dus een een- of tweejarige houtige [[stengel]]. Op een boom kunnen kortloten en langloten voorkomen. Een kortlot bestaat uit een aantal dicht op elkaar zittende [[knoop (plant)|knopen]]. Bij een kortlot lijkt het alsof de bladeren en/of bloemen in een bundeltje bij elkaar staan. Op de afbeelding staat zo'n nu drie jaar oud kortlot (het driejarige stukje tak) gevolgd door twee opeenvolgende jaren met langloten (de tweejarige en eenjarige stukjes). Bij een langlot zitten de knopen meer uit elkaar. Bomen met veel kortloten vormen meestal de meeste vruchten, doordat op de kortloten de meeste bloemknoppen zitten.
[[AfbeeldingBestand:Vlier_stengel_knoop.jpg|200px|right|thumb|twee stengelklieren op knoop bij vlier]][[AfbeeldingBestand:Vlier_stengel_lenticellen.jpg|200px|right|thumb|lenticellen op vlier]]
Bij houtachtige gewassen zijn de twijgen bedekt met een kurklaagje. Daarom zitten op het oppervlak van deze twijgen [[lenticellen]], vergelijkbaar met huidmondjes bij [[blad]]eren, waardoor gasuitwisseling door de kurklaag heen toch mogelijk is. Ook kunnen er klieren op de twijg voorkomen, zoals bij de [[vlier (plant)|vlier]].
 
===Hoofdtak===
De hoofdtak vormt de stam en groeit verticaal. Als de hoofdtak vertakt
ontstaat er een boom met meerdere hoofdtakken. Soms kan, als de hoofdtak afbreekt of de eindknop afsterft, een zijtak de functie van hoofdtak overnemen.
 
 
De takken kunnen afwisselend of in kransen op de stam staan ingeplant. Bij de bomen die bijvoorbeeld tot het geslacht [[Spar]] behoren staan de takken in kransen op de stam.
[[AfbeeldingBestand:Plakoksel.jpg|thumb|Plakoksel bij een [[Zoete kers]] (''Prunus avium''), waardoor de stam rondom de aanhechting is gaan rotten. Dit kan leiden tot verminderde vitaliteit van de boom.]]
 
De zijtakjes van de zijtakken kunnen ook weer op verschillende manieren staan ingeplant. Bij de spar staan ze twee aan twee op de zijtak.
====Plakoksel====
Soms staat een zijtak bijna evenwijdig tegen de stam, en kan er een zogenaamd plakoksel vormen. De schors van de stam wordt tegen de schors van de tak aangedrukt, wat niet vergroeit. Deze aanhechting kenmerkt zich verder door zgn. "olifantsoren", callusweefsel langs de niet-vergroeide spleet. Een tak met dergelijke aanhechting vormt een zwakke plek in een boom, en kan bij storm afscheuren. Ook leidt een dergelijke vergroeiing vaak tot rot, wat weer afbrekende takken en/of geheel afstervende bomen tot gevolg kan hebben.
[[ImageBestand:Bladlitteken van Juglans regia.jpg|thumb|bladlitteken op 1-jarige hoofdtak van de [[Walnoot (boom)|walnoot]] ]]
 
===Taksterfte===
Bij de groei van een boom kunnen de onderste takken afsterven door gebrek aan licht. Op de grens met de stam wordt dan een afscheidingslaag gevormd voor het tegengaan van het binnendringen van schimmels. Op den duur zal de dode tak afbreken.
 
===Wondheling===
 
===Merg===
[[AfbeeldingBestand:Walnoot_laddermerg_2-jarige_twijg.jpg|thumb|150px|laddermerg bij 2-jarige twijg van de Walnoot]]
[[AfbeeldingBestand:Forsythia_tak_lengtedoorsnede.jpg|thumb|100px|twijg van de Forsythia]]
Merg is een meestal wit gekleurd weefsel in het centrum van een twijg of tak. De vorm, kleur en dikte van het merg zijn belangrijke winterkenmerken voor het determineren van een boomsoort in de winter.
 
Een gevreesde aantasting door bacteriën is bacterievuur waar vooral de [[meidoorn]] vatbaar voor is, maar ook de [[peer (vrucht)|peer]] kan er door worden aangetast. De oude naam is dan ook perevuur.
 
{{Navigatie Bloemplanten fytografie bloemplanten}}
{{commonscatCommonscat|Branch}}
 
{{commonscat|Branch}}
 
[[Categorie:Boom (plant)| ]]