Hoofdmenu openen

Wijzigingen

89 bytes toegevoegd, 6 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
| wapen=
}}
'''Tuindorp Buiksloot''' is een [[Tuindorp (wijk)|tuindorp]] in [[Amsterdam-Noord]] in de [[Nederland]]se [[provincie]] [[Noord-Holland]]. Het is aangelegd tussen 1930 en 1932 op het grondgebied van de voormalige gemeente [[Buiksloot]] om de woningnood in Amsterdam te bestrijden. Het gebied dat Tuindorp Buiksloot beslaat, wordt omsloten door de Waddendijk in het noorden, het Meerpad in het oosten, De [[Nieuwendammerdijk]] in het zuiden en de [[Leeuwarderweg (Amsterdam)|Leeuwarderweg]] in het westen. Centraal door de buurt loopt de Waddenweg. Door stadsdeel Noord wordt dit gebied aangeduid als buurtcombinatie N63. Het [[Volewijkspark]] maakte bij de aanleg deel uit van het tuindorp, als invulling van het groene ideaal van de ontwerpers. De nabijheid van het [[Vliegenbos]] hielp daar ook bij.
Het [[Volewijkspark]] maakte bij de aanleg deel uit van het tuindorp, als invulling van het groene ideaal van de ontwerpers. De nabijheid van het [[Vliegenbos]] hielp daar ook bij.
 
==Het ideaal van het tuindorp==
[[File:Waddenweg Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord 4.jpg|thumb|275px|left|Waddenweg260px|Zomer dwars doorin Tuindorp Buiksloot.]]
[[File:Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord 4.jpg|thumb|left|275px|Zomer in Tuindorp Buiksloot]]Tuindorp Buiksloot was het laatste tuindorp dat tussen de [[Eerste Wereldoorlog|Eerste]] en [[Tweede Wereldoorlog]] werd ontwikkeld in Amsterdam-Noord om een tegenwicht te bieden aan de verpauperde [[volksbuurt]]en in de binnenstad. Bovendien wilde men de groeiende groep arbeiders van de nieuwe industrieën en scheepsbouw aan de noordoevers van het [[IJ (water)|IJ]] dichtbij hun werk huisvesten, om te voorkomen dat een dure oeververbinding tussen de binnenstad en Amsterdam-Noord nodig zou worden. De tuindorpen in de [[Betondorp|Watergraafsmeer]], Buiksloot, de [[Tuindorp NieuwendamBuiksloterham|NieuwendamBuiksloterham]], Buiksloot, de [[Tuindorp BuiksloterhamNieuwendam|BuiksloterhamNieuwendam]] en bij [[Tuindorp Oostzaan|Oostzaan]] zijn te danken aan de vooruitstrevende wethouders [[Floor Wibaut]] en [[Salomon Rodrigues de Miranda|Monne de Miranda]], en de dadendrang van de directeur van de [[Gemeentelijke Woningdienst Amsterdam]], [[Arie Keppler]]. Zij hadden vergaande idealen voor een menswaardiger bestaan voor de arbeiders en hun gezinnen.
 
==Aanleg==
[[Bestand:Uilenburgstraat Amsterdam 1925.jpg|thumb|260px|Krotten in de Amsterdamse [[Jodenbuurt (Amsterdam)|Jodenbuurt]] anno 1925.]]
[[Bestand:Uilenburgstraat Amsterdam 1925.jpg|thumb|250px|Krotten in de Amsterdamse Jodenbuurt anno 1925]]De aanleg en bouw van tuindorpen gebeurde onder regie van de [[Amsterdam (gemeente)|gemeente Amsterdam]], na de annexatie van de buurgemeenten [[Sloten (Amsterdam)|Sloten]], [[Buiksloot]], [[Nieuwendam]], [[Ransdorp]], Buiksloot, [[Watergraafsmeer]] en delen van [[Nieuwer-Amstel]] op 1 januari 1921. In deze periode heerste grote woningnood, terwijl tegelijkertijd op grote schaal woningen in de Amsterdamse binnenstad onbewoonbaar moesten worden verklaard, zoals op [[Uilenburg (Amsterdam)|Uilenburg]], [[Rapenburg (Amsterdam)|Rapenburg]] en in de [[Jordaan (Amsterdam)|Jordaan]]. Hiervoor werden plannen ontwikkeld voor vervangende volkswoningbouw, waarvoor in de bestaande stad geen ruimte was. Om niet te veel spanningen met de Gemeentelijke Woningdienst te veroorzaken, had de in 1928 opgerichte sector Stadsontwikkeling van de Dienst Publieke Werken van de gemeente Amsterdam het [[Stedenbouwkunde|stedenbouwkundig]] plan van Tuindorp Buiksloot overgelaten aan de Woningdienst.
[[File:Waddenweg Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord.jpg|thumb|275px|left|Waddenweg dwars door Tuindorp Buiksloot]]
Tuindorp Buiksloot kreeg noord-zuid georiënteerde strokenbouw, waardoorheen de Waddenweg, toen nog het verlengde van de Adelaarsweg, was aangelegd. Twee parallelle straten aan weerszijden van deze weg ontsluiten het in tweeën gedeelde dorp. Men komt dan op een pleintje van waaruit men zich op zo'n helft kan oriënteren. De Waddenweg was namelijk vooral als doorgaande weg naar de Buikslotermeerpolder bedacht. Aan weerszijden van deze weg ligt een [[doodlopende weg|cul-de-sac]], de enige signatuur van de tuinstad van [[Ebenezer Howard]].
 
[[File:Waddenweg Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord.jpg|thumb|260px|left|Waddenweg dwars door Tuindorp Buiksloot.]]
==Blauwe Zand==
Tuindorp Buiksloot kreeg noord-zuid georiënteerde strokenbouw, waardoorheen de Waddenweg, toen nog het verlengde van de Adelaarsweg, was aangelegd. Twee parallelle straten aan weerszijden van deze weg ontsluiten het in tweeën gedeelde dorp. Men komt dan op een pleintje van waaruit men zich op zo'n helft kan oriënteren. De Waddenweg was namelijk vooral als doorgaande weg naar de Buikslotermeerpolder[[Buikslotermeer]]polder bedacht. Aan weerszijden van deze weg ligt een [[doodlopende weg|cul-de-sac]], de enige signatuur van de tuinstad van [[Ebenezer Howard]].
In [[1930]] werd begonnen met het [[opspuiten]] van een driehoekig terrein tussen de oude dorpen Buiksloot en Nieuwendam. Het slib was blauw van kleur. Zo werd het terrein bouwrijp gemaakt voor de bouw van 794 woningen, waarvan 10 winkelwoningen en 26 bejaardenwoningen. Alle woningen kregen minimaal een achtertuintje. De eerste paal ging op 8 september 1930 de grond in en de eerste bewoners kregen op 3 september 1931 de sleutel overhandigd. Tuindorp Buiksloot was gereed toen op 10 maart 1932 de laatste woning werd opgeleverd.
 
==Blauwe Zand==
In de volksmond werd het dorp Blauwe Zand genoemd. De officiële instanties namen de naam over.
In [[1930]] werd begonnen met het [[opspuiten]] van een driehoekig terrein tussen de oude dorpen Buiksloot en Nieuwendam. Het slib was blauw van kleur. Zo werd het terrein bouwrijp gemaakt voor de bouw van 794 woningen, waarvan 10 winkelwoningen en 26 bejaardenwoningen. Alle woningen kregen minimaal een achtertuintje. De eerste paal ging op 8 september 1930 de grond in en de eerste bewoners kregen op 3 september 1931 de sleutel overhandigd. Tuindorp Buiksloot was gereed toen op 10 maart 1932 de laatste woning werd opgeleverd. In de volksmond werd het dorp Blauwe Zand genoemd. De officiële instanties namen de naam over.
 
==Gemeentewoningen==
De verhuur van de eerste woningen was begonnen in juni 1931. De huren lagen tussen de fl. 3,25 en de fl. 6,50 per week. Daarvoor had men een woonkamer, keuken en twee tot vijf slaapkamers. Toch hadden bijna alle eengezinswoningen een klein vloeroppervlak; bijna alle huizen waren kleiner dan 70 vierkante meter. De hoogte van de huur was afhankelijk van de hoogte van het inkomen. De woningen op de mooiste plekken, waartoe de Waddendijk en Waddenweg werden gerekend, waren duurder dan de huurhuizen die meer naar het midden waren gelegen. Van het Rijk kwam circa 70 cent subsidie per woning per week.
 
[[File:Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord 8.jpg|thumb|260px|left|Kinderen kunnen veilig op straat spelen]]
 
[[File:Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord 8.jpg|thumb|275px|left|Kinderen kunnen veilig op straat spelen]]Naar Tuindorp Buiksloot verhuisden vooral grote gezinnen uit de binnenstad van Amsterdam. Een groot deel kwam uit de [[Jordaan (Amsterdam)|Jordaan]], waar veel krotten onbewoonbaar werden verklaard. Het nieuwe dorp telde ongeveer 40004.000 inwoners en er heerste een gezellige sfeer. Men was behulpzaam naar elkaar en zeer solidair. Sommige Amsterdammers hadden wel wat tijd nodig om te wennen aan de rust en stilte, maar over het algemeen was men erg blij met de ruime en lichte huizen in straten waar de vele kinderen veilig buiten konden spelen.
 
Tuindorp Buiksloot kwam tot stand tijdens de grote [[Laagconjunctuur|economische depressie]] van de jaren dertig. Driekwart van de [[kostwinner]]s was in die jaren werkloos en afhankelijk van de [[Sociale zekerheid|steun]].
 
==Rood dorp==
[[File:Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord 9.jpg|thumb|260px|Hoekschewaardplein in een rood dorp.]]
[[File:Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord 9.jpg|thumb|275px|Hoekschewaardplein in een rood dorp]]Het Blauwe Zand was een rood dorp. Bij de verkiezingen van 1934 voor de [[gemeenteraad]] stemde 79% van de bewoners op de [[Communistische Partij van Nederland|Communistische Partij Holland (CPH)]] of de [[Sociaal Democratische Arbeiders Partij]]. Samen trokken deze groepen ten strijde tegen de [[Fascisme|fascisten]] van de [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]], die fel werden gehaat. Dat escaleerde in 1937, toen NSB-partijleider [[Anton Mussert]] een partijlid in Tuindorp Buiksloot bezocht. Bij het verlaten van diens huis werd Mussert belaagd, er ontstond een schermutseling en Mussert vluchtte per auto de buurt uit. De rechtbank wees enkele tuindorpers als schuldigen aan en veroordeelde deze, terwijl Mussert volgens justitie weinig blaam trof.
 
==Van Blauwe Zand tot Tuindorp Buiksloot==
[[File:Tuindorp Buiksloot Amsterdam-Noord 10.jpg|thumb|275px260px|left|Strijdbare bewoners in Tuindorp Buiksloot.]]De strijdbaarheid van de bewoners leidde tot meerdere incidenten, en langzamerhand kregen zij een roemruchte reputatie. Hoewel niet terecht, had een deel van de bewoners daar toch last van, bijvoorbeeld bij de zoektocht naar werk. In 1937 vroegen zij aan de Gemeentelijke Woningdienst om de naam van het dorp te veranderen van Blauwe Zand naar Tuindorp Buiksloot.
De strijdbaarheid van de bewoners leidde tot meerdere incidenten, en langzamerhand kregen zij een roemruchte reputatie. Hoewel niet terecht, had een deel van de bewoners daar toch last van, bijvoorbeeld bij de zoektocht naar werk. In 1937 vroegen zij aan de Gemeentelijke Woningdienst om de naam van het dorp te veranderen van Blauwe Zand naar Tuindorp Buiksloot.
 
==Gemeentewoningen nu van woningcorporatie==
In 1965 werd de Gemeentelijke Woningdienst omgedoopt in Gemeentelijke Dienst Volkshuisvesting, waar de bouw en het beheer van de gemeentewoningen in handen kwam van het dienstonderdeel [[Gemeentelijk Woningbedrijf Amsterdam]]. Het Gemeentelijk Woningbedrijf werd in 1994 geprivatiseerd in de [[Stichting]] Het [[Woningbedrijf Amsterdam]]. In het eerste decennium van de 21e eeuw fuseerde deze stichting met woningcorporaties in Almere, Amsterdam, Haarlem en Haarlemmermeer tot de huidige Stichting [[Ymere]]. De laatste fusie van Ymere dateert van 2011, toen [[Goed Wonen|Woningstichting Goed Wonen Koedijk Sint-Pancras]] opging in Ymere, met 10501.050 woningen in [[Alkmaar (Nederland)|Alkmaar]], [[Langedijk]] en [[Heerhugowaard]].
 
==Huur en koop==
De wijk telt inmiddels 931 woningen, doordat er meer dan 100 woningen werden bijgebouwd in de [[jaren tachtig]] en negentig van de twintigste eeuw. De meeste woningen worden tegenwoordig nog steeds verhuurd als sociale-huurwoningen en soms als vrije-sector huurwoningen door [[Ymere]].<ref>[http://www.ymere.nl/ymere/index.asp?id=2215&gemeenteid=4&wijkid=3&buurtid=97 Wijkinformatie Ymere/ Centraal Bureau voor de Statistiek]</ref> Sinds het eerste decennium van de 21ste eeuw wordt een deel van de woningen in Tuindorp Buiksloot verkocht aan huurders en andere particulieren. Tegenwoordig wonen er minder mensen dan in de [[jaren dertig]]; anno 2011 nog geen 2.000. Er zijn relatief veel ouderen en weinig jongeren. De meeste bewoners zijn van autochtone herkomst. Het inwonertal is in de afgelopen tien jaar gedaald. Het aantal inwoners zal volgens prognoses verder afnemen tot rond de 1.700 in 2020 en 1.630 in 2030. Dit komt voornamelijk door vergrijzing van de bevolking in Tuindorp Buiksloot.
 
Tegenwoordig wonen er minder mensen dan in de jaren 30; anno 2011 nog geen 2.000. Er zijn relatief veel ouderen en weinig jongeren. De meeste bewoners zijn van autochtone herkomst. Het inwonertal is in de afgelopen tien jaar gedaald. Het aantal inwoners zal volgens prognoses verder afnemen tot rond de 1.700 in 2020 en 1.630 in 2030. Dit komt voornamelijk door vergrijzing van de bevolking in Tuindorp Buiksloot.
Op het gebied van werk en inkomen laat de wijk nog geen zorgeloos beeld zien. Het besteedbaar jaarinkomen is laag, desalniettemin groeien in de wijk relatief weinig kinderen op in een minimahuishouden. Er is ook weinig werkloosheid. Weinig jongeren in Tuindorp Buiksloot hebben een startkwalificatie, maar de Cito-score is wel bovengemiddeld. De netheid van de buurt en de tevredenheid ermee zijn lager dan gemiddeld in Noord.<ref>[http://www.noord.amsterdam.nl/SDANInternet/Documenten/Over%20het%20stadsdeel/feiten%20en%20cijfers/N63%20De%20Staat%20van%20Tuindorp%20Buiksloot%202010.pdf Factsheet Stadsdeel Amsterdam-Noord]</ref>
 
22.167

bewerkingen