Experiment: verschil tussen versies

17 bytes verwijderd ,  9 jaar geleden
k
Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix
k (r2.6.5) (Robot: toegevoegd: vi:Thí nghiệm)
k (Linkfix ivm sjabloonnaamgeving / parameterfix)
[[Bestand:An Experiment on a Bird in an Air Pump by Joseph Wright of Derby, 1768.jpg|thumb|250px|Een experiment op een vogel in een luchtpomp]]
Een '''experiment''' of '''proef''' is een zorgvuldig opgezette en nauwkeurige observatie van een stukje werkelijkheid dat kan worden uitgevoerd om een [[wetenschappelijke methode|wetenschappelijke]] [[hypothese]] te testen. Volgens [[Karl Popper|Popper]] zou dit met een [[cruciale test]] moeten. Volgens de [[Duhem-Quinestelling]] is dit niet mogelijk.
 
== Algemeen ==
Experimenten kunnen zeer ingewikkeld zijn en bijzonder nauwkeurige apparatuur benodigen. Ze worden dan in een speciale experimenteeromgeving uitgevoerd, en zogenaamd [[laboratorium]]. Een relatief eenvoudige hypothese (bijvoorbeeld ''de zwaartekracht trekt alles naar beneden'') kan ook vaak door eenvoudige thuisexperimenten worden getest; het uitvoeren van zulke experimenten kan het inzicht in en begrip van natuurwetenschappelijke wetten vergroten.
Een experiment kan deel uitmaken van een [[wetenschappelijk onderzoek|onderzoek]]: een serie experimenten met een gemeenschappelijk doel.
 
In een experiment wordt nagegaan of wat er in theorie wordt verwacht, ook echt in de praktijk gebeurt. Als de theorie de praktijk niet kan verklaren, moet de theorie ofwel aangepast of helemaal vervangen worden.
 
In echte experimentele designs manipuleert de onderzoeker de [[onafhankelijke variabele]] onder meer door met experimentele en controlegroepen te werken waarbij de proefsubjecten via een toevalsverdeling (randomisering) in die groepen terechtkomen.
 
== Soorten experimenten ==
[[Bestand:ScienceOlympiad.jpg|thumb|right|Op de Nationale Wetenschap Olympiade in [[Houston]] (VS) in 2004 tonen scholieren hun kennis met enige experimenten]]
Vooral in de sociale wetenschappen en gedragswetenschappen wordt slechts zelden gebruik gemaakt van zuivere experimenten daar deze te veel tijd of geld kosten. Daarom zal men met zwakkere onderzoeksdesigns werken:
* [[zuiver experiment]]
* [[Experimentele archeologie]]
* [[Gedachte-experiment]]
 
{{bron|bronvermelding=
* {{aut|Baarda, D.B. & M.P.M. de Goede}} ('''2006''') ''Basisboek Methoden en Technieken, Handleiding voor het opzetten en uitvoeren van kwantitatief onderzoek''. Groningen/ Houten: Wolters-Noordhoff bv.
}}
 
== Externe links ==
* [http://www.proefjes.nl Proefjes.nl], website met eenvoudige experimenten
 
{{Appendix|2=
{{commonscat|Experiments}}
* {{aut|Baarda, D.B. & M.P.M. de Goede}} ('''2006''') ''Basisboek Methoden en Technieken, Handleiding voor het opzetten en uitvoeren van kwantitatief onderzoek''. Groningen/ Houten: Wolters-Noordhoff bv.
{{wikibooks|Magische wetenschap|Proefjesboek: Magische wetenschap}}
}}
{{commonscatCommonscat|Experiments}}
{{wikibooksWikibooks|Magische wetenschap|Proefjesboek: Magische wetenschap}}
{{woordenboek}}