Mathias Soiron: verschil tussen versies

992 bytes toegevoegd ,  7 jaar geleden
Afbeeldingen toegevoegd; tekstaanvullingen
k (Link naar doorverwijspagina gerepareerd (Houthem naar Houthem (Nederland)), met behulp van pop-ups)
(Afbeeldingen toegevoegd; tekstaanvullingen)
[[File:Maastricht - rijksmonument 27014 - Grote Gracht 82 20100718.jpg|thumb|250px|''Huis Soiron'', [[Maastricht]]]]
[[File:Maastricht - rijksmonument 28035 - Withuishof - Bergerstraat 2-4 20100828.jpg|thumb|250px|''Withuishof'', [[Amby]]]]
'''Mathias Soiron''' ([[Maastricht]], [[29 januari]], [[1748]] – Maastricht, [[1 april]] [[1834]]) was een Maastrichts [[architect]], [[tuinarchitect]], [[binnenhuisarchitect|decorateur]] en [[meubelontwerper]]. Samen met de [[Aken (stad)|Aken]]se bouwmeester [[Jakob Couven]] en de stucwerker [[Petrus Nicolaas Gagini]], was hij een veelgevraagd ontwerper, die vooral geïnspireerd werd door de in zijn tijd populaire [[Lodewijk XVI-stijl]] en, iets later, het [[Neoclassicisme]].
 
Mathias Soiron was een telg uit een geslacht van bouwmeesters, [[steenhouwer]]s, [[timmerman|meestertimmerlieden]] en [[schrijnwerker]], dat actief was in [[Luik (stad)|Luik]], Maastricht, [[Hasselt (België)|Hasselt]] en [[Venlo (stad)|Venlo]]. Mathias was de zoon van de architect [[Matheius Soiron]], die samen met zijn broer [[François Soiron]] het imposante ''Schloss Wickrath'' nabij [[Mönchengladbach]] bouwde. Mathias ontving waarschijnlijk een deel van zijn opleiding tijdens de bouw van dit kasteel, die van 1746 tot 1772 duurde. Enkele tekeningen van Mathias van kasteel Wickrath zijn bewaard gebleven. Zijn jongere broer Joannes Ludovicus (Jean Louis) werd bouwmeester in Venlo. Twee andere broers, Andreas en Wilhelmus, werden [[seculiere kanunnik|kanunnik]] bij het [[Sint-Servaasbasiliek (Maastricht)|Sint-Servaaskapittel]], een eervolle en lucratieve positie in die tijd.
 
In zijn jonge jaren volgde Mathias Soiron tekenlessen bij de Maastrichtse schilder Bijlevelt. Het is niet bekend wanneer precies Mathias stadsbouwmeester werd in Maastricht. Eén van de opdrachten die hij als stadsbouwmeester kreeg, was in 1788 de verbouwing van de leegstaande Jezuïetenkerk tot [[schouwburg]], de huidige [[Bonbonnière]]. Een jaar eerder maakte hij het ontwerp voor het militaire wachthuis aan de Graanmarkt, naast de [[Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming (Maastricht)|Onze Lieve Vrouwe Basiliek]]. Een ander belangrijk gebouw van zijn hand is het voormalige kanunnikenhuis aan de Grote Gracht, dat hij bouwde voor zijn broers Andreas en Wilhelmus. Tegenwoordig staat dit gebouw bekend als het ''Huis Soiron'' en wordt het gebruikt door de [[Universiteit Maastricht]].
 
Als aannemer leverde Soiron regelmatig bijdragen aan het in stand houden c.q. repareren en onderhouden van de [[vestingwerk]]en in en rond Maastricht. Verder ontwierp hij een aantal kerken, o.a. de Sint-Martinuskerk in [[Itteren]], de Sint Laurentiuskerk in [[Bemelen]], de Sint Merarduskerk (met pastorie) in het Belgische [[Vreren]] en de [[Sint-Jan de Doperkerk (Mechelen)|Sint Johannes de Doper kerk]] in [[Mechelen (stad)|Mechelen]].
 
Bij zijn interieurontwerpen werkte hij vaak samen met de Zwitsers-Italiaanse stucwerker [[Petrus Nicolaas Gagini ]]. Verder ontwierp hij meubels voor diverse Maastrichtse huizen, waaronder stoelen, tafels en kasten maar ook [[commode]]s, schrijftafels, speeltafels, [[biljarttafelsecretaire]]s, [[secretaire]]sstoelen, staande klokken en [[hemelbed]]den. Soiron ontwierp zelf meubels, maar tekende ook meubels van andere ontwerpers na. Tevens maakte hij verschillende ontwerpen voor tuinen en parken met alles wat daarin thuishoorde, zoals [[prieel|prieeltjes]], hekwerken, beelden, sokkels, vazen en tuinstoelentuinmeubilair. Opvallend is de verschuiving van Soiron's voorkeur (of die van zijn opdrachtgevers) rond 1800 van de formele Franse tuin naar de Engelse landschapstuin.
 
Van Soiron zijn een aantaltwaalftal tekenalbums bewaard gebleven die zich in het [[Regionaal Historisch Centrum Limburg]] bevinden. Deze geven een overzicht van zijn ontwerpen voor verschillende historische huizen in Maastricht. Van de 26 'folianten' die Soiron aan het eind van zijn leven liet inbinden, waren er 14 gewijd aan de meubelkunst.
 
Soiron was gehuwd met Sophia Elisabeth L'Herminotte, een telg uit een geslacht van bekende zilversmeden. Op latere leeftijd bewoonden de Soirons het landgoed [[Sint Antoniusbank]] in Bemelen, dat Sophia van haar vader Gerard L'Herminotte geërfd had. Het echtpaar Soiron is begraven tegen de westelijke muur van de kerk van Bemelen, waar zoon François pastoor was. Het graf heeft een zerk waarop een kruis staat, geflankeerd door een [[doodshoofd]] met beenderen en een [[zandloper]].
* Huis Boschstraat 66, Maastricht (Mathias' woonhuis)
<gallery>
File:Slenaken-Dorpsstraat 12 (03)ZutendaalPastorie01.JPGjpg|Pastorie SlenakenZutendaal
File:Maastricht - rijksmonument 28052 - Wiegershof 1 20100906.jpg|Wiegershof, Itteren
File:Gulpen-Kasteel Neubourg (2).JPG|Voorburcht kasteel Neubourg, Gulpen
===Overige bouwwerken===
* 1777: Voormalig gouvernementsgebouw, Bouillonstraat, Maastricht – verdieping toegevoegd (afgebroken)
* 1784: Triomfboof voor [[primus]] Gilissen (niet uitgevoerd?)
* 1787: Graanmarkt 4, Maastricht – wachthuis bij de voormalige O.L. Vrouwepoort
* 1788-89: Jezuïetenkerk (Bonbonnière) in Maastricht – verbouwing tot schouwburg
<gallery>
File:Philippus van Gulpen - Vm Gouvernement 1850.jpg|Vm. Gouvernement, Maastricht
File:MathiasSoiron1784TriomfboogPrimusGilissen.jpg|Triomfboog (ontwerp)
File:Maastricht - rijksmonument 26967 - Graanmarkt 4 20100718.jpg|Militair wachthuis, Maastricht
File:VanGulpen1849CalvariënbergMaastrichtMSoiron.jpg|Gesticht Calvariënberg, Maastricht
</gallery>
 
* begin 19e eeuw: Interieur [[Kasteel Meerssenhoven]], Itteren (met [[Petrus Nicolaas Gagini|Gagini]]?)
* begin 19e eeuw: Interieur hoeve Rustenburg in [[Bunde (Limburg)|Bunde]]
* 1803: Interieur [[Kasteel Wolfrath]] in [[Holtum]] (met Gagini?)<ref>'Stucwerk uit 1627-1634 en 1803 kasteel Wolfrath Holtum, 2006', op: [http:///kunst_stucwerk_wolfrath.html www.rackhams.nl]</ref>
* [[Spaans Gouvernement]] en Papenstraat 2 te Maastricht – schouwen, trap
<gallery>
File:MeerssenhovenVestibule1953.jpg|Kasteel Meerssenhoven, vestibule
File:WLANL - Cumuluswiki - Luikse kamer Museum aan het Vrijthof.jpg|Spaans Gouvernement, Maastricht
File:MeerssenhovenVestibule1953.jpg|Kasteel Meerssenhoven, vestibule
File:KasteelWolfrath.jpg|Detail interieur Kasteel Wolfrath
File:MathiasSoiron Hemelbed.jpg|Ontwerp hemelbedbekroning
</gallery>
===Tuinen===
* 1776: [[Kasteel Borgharen]] – hekwerk voorplein
* 1801 of later1785(?): EngelseFranse tuin voor Lucas Nijpels op terreinmw. NieuweVandermaessen, BiesenCapucijnenstraat, Maastricht
* 1801 of later: Engelse tuin voor dhr. Nijpels, Nieuwe Biesen, Maastricht
* 1806: Engelse tuin voor dhr. Schrammen, Capucijnenstraat, Maastricht
* 1810: [[Kasteel Wijlre]] - tuin in landschapsstijl
<gallery>
File:MathiasSoiron1785ca TuinVandermaessenCapucijnenstraatMaastricht.jpg|Tuinontwerp Franse stijl (1785?)
File:MathiasSoiron GardenDesignNijpels BiesenboomgaardMaastricht.jpg|Tuinontwerp NijpelsEngelse stijl (na 1800)
File:Borgharen-009.jpg|Hekwerk kasteel Borgharen
File:MathiasSoiron GardenDesignNijpels BiesenboomgaardMaastricht.jpg|Tuinontwerp Nijpels
File:Wijlre-Kasteel Wijlre (11).JPG|Kasteel Wijlre
</gallery>
23.907

bewerkingen