Vrijplaats Koppenhinksteeg: verschil tussen versies

3.425 bytes verwijderd ,  10 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
kGeen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
[[Bestand:Vrijplaats Koppenhinksteeg (2).JPG|220px|right|Vrijplaats Koppenhinksteeg gezien van de Hooglandse Kerkgracht]]
'''Vrijplaats Koppenhinksteeg''' is de overkoepelende noemer waaronder van eind [[jaren zestig]] tot [[2010]] diverse ideële initiatieven en organisaties, gevestigd in vier (deels) gekraakte [[monument (erfgoed)|monumentale]] panden op de hoek Koppenhinksteeg en de [[Hooglandse Kerk]]gracht in [[Leiden]], hun activiteiten ontplooien en gedachtegoed uitdroegen. Sinds april 2012 heeft de Vrijplaats een nieuw pand aan de Middelstegracht in Leiden. Deze locatie zal onderdak bieden aan alle Vrijplaats initiatieven die voorheen in de Koppenhinksteeg actief waren.
 
==Definitie vrijplaats==
 
[[Bestand:Koppenhinksteeg straatnaam.JPG|220px|right|Straatbordje Koppenhinksteeg]]
Toen het pand in [[20112010]] werd ontruimd waren er diverse organisaties en initiatieven gehuisvest: [[Eurodusnie]] met initiatieven als de Weggeefwinkel, ontmoetingsruimte/[[café]] de [[Linkse Kerk]] en [[biologische landbouw en voeding|biologisch]] en [[veganistisch]] eetcafé "Las Vegas"; [[Cultureel centrum (Nederland)|cultureel centrum]]/poppodium [[Bar & Boos]], de politieke organistatie [[De Fabel van de Illegaal]] en de [[Sportschool]]/[[wushu|Chinese Martial Arts Centre]] "Hong Ying" gevestigd.
 
==Legalisatie, verkoop, juridische perikelen en ontruiming==
De gebruikers beseften al jaren geleden dat om hun activiteiten op deze locatie verder voort te zetten en uit te breiden legalisering van die activiteiten nodig was om een ingrijpende, maar noodzakelijke renovatie mogelijk te maken. Een probleem vormde de slechte staat van onderhoud van de panden. Dat de panden in een slechte staat verkeerden komt, volgens woordvoerder Marco van Duijn (van Eurodusnie)<ref name="sleutelstad.nl">{{voetnoot web|titel=Vrijplaats Koppenhinksteeg viert verjaardag|uitgever=[[Sleutelstad.nl]]|url=http://www.sleutelstad.nl/nieuws/archief/2003/05/vrijplaats-koppenhinksteeg-viert-verjaardag}}</ref>, omdat de gemeente dertig jaar nagenoeg geen onderhoud aan de panden heeft verricht. Wie dat wel deden zijn de vrijplaatsorganisaties, echter in onvoldoende mate. Bij de gemeente werd daarom gepleit de panden, met de gebruikers erin, te legaliseren. In [[mei]] [[2000]] dienden enkele vrijplaatsorganisaties bij de gemeente een voorstel het bestaande gebruik te formaliseren en de panden gezamenlijk op te knappen. In dit '[[casco]]huurvoorstel'<ref name="sleutelstad.nl"/> neemt de gemeente Leiden het achterstallig onderhoud aan het casco voor haar rekening en renoveren de vrijplaatsorganisaties de binnenkant van de panden en gaan ze huur betalen. Dit voorstel wordt echter door het gemeentebestuur afgewezen.
 
Jarenlang zag het er naar uit dat de vrijplaats herontwikkeld zou worden voor woningbouw. Met behulp van duizenden stadsgenoten wisten de vrijwilligers van de diverse vrijplaatsorganisaties in [[2005]] de politiek te overtuigen om de vrijplaats te legaliseren. Daags voor het [[zomerreces]] besloten het [[College van B&W]] en de [[gemeenteraad]] tot legalisering van alle vrijplaatsactiviteiten. De panden zouden opgeknapt worden door [[woningbouwvereniging]] [[Ons Doel]], om daarna tegen een sociale huur verhuurd worden aan de huidige gebruikers. Twee jaar lang verliep dit legaliseringsplan voorspoedig: door de gebruikers werden de panden aan de binnenkant opgeknapt, vergunningen werden aangevraagd en er liepen onderhandelingen over huurcontracten<ref>{{voetnoot web|titel=Dinsdag 10 maart manifestatie Vrijplaats Koppenhinksteeg|uitgever=[[Socialistische Partij (Nederland)|SP Leiden]]|url=http://leiden.sp.nl/bericht/32628/090308-dinsdag_10_maart_manifestatie_vrijplaats_koppenhinksteeg.html}}</ref>.
 
In het voorjaar van [[2007]] verscheen de 'Notitie Legalisering Vrijplaats Koppenhinksteeg', waarin minutieus werd omschreven wie voor welk deel van de uitvoering van het besluit verantwoordelijk was. Deze destijds door wethouder Witteman gepresenteerde notitie werd eveneens door de raad goedgekeurd. Er klonken hiertegen echter vanuit de buurtvereniging diverse bezwaren, met name met betrekking tot [[geluidsoverlast]] die door bezoekers van de Linkse Kerk en van de Bar & Boos veroorzaakt zou worden. Hierbij liepen de gemoederen hoog op, zowel de buurtvereniging als de vrijplaats poogden hun gelijk via diverse juridische procedures aan te tonen.
 
Het college viel en een nieuw college trad aan, dit keer met [[GroenLinks]], [[Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA]], [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]] en [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]. Dit nieuwe college wilde het legaliseringsproces stopzetten en de panden verkopen aan de hoogste bieder. De reden hierachter was dat het nieuwe college de legalisering te duur vond en herontwikkeling financieel gunstiger zou zijn voor de gemeenschap.
 
In enkele weken tijd stuurden circa 1400 symphatisanten een protestbrief aan het stadsbestuur. Samen met de vrijplaatsorganisaties eisten zij van het college dat het de gemaakte afspraken na zou komen en de vrijplaats voor de stad zou behouden. Het college besloot, ondanks de protesten, op [[1 juli]] [[2008]] de legalisatie te staken en de panden te verkopen. Sindsdien zijn gemeente en vrijplaats verwikkeld in een felle juridische strijd die zelfs op Europees<ref>{{voetnoot web|titel=Vrijplaats bij Europese Commissie|uitgever=[[Leidsch Dagblad]]|url=http://www.leidschdagblad.nl/nieuws/regionaal/leidenenregio/article4932114.ece/Vrijplaats_bij_Europese_Commissie}}</ref> niveau wordt gestreden.
 
In [[februari]] [[2009]] bracht de Stichting Vrijplaats Koppenhinksteeg (SVK) met zeven andere gegadigden een bod uit op de vier monumentale panden. De SVK biedt aan om de panden geheel op eigen kosten te renoveren<ref>{{voetnoot web|titel=E-mail nieuwsbrief 15 maart 2009|uitgever=Vrijplaats Koppenhinksteeg|url=http://www.koppenhinksteeg.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=210:e-mail-nieuwsbrief-15-maart-2009&catid=46:nieuws&Itemid=77}}</ref> en de panden ten behoeve van de verschillende Vrijplaatsorganisaties te gaan beheren.<ref>{{voetnoot web|titel=Raad laat Vrijplaats weer vallen|uitgever=[[Socialistische Partij (Nederland)|SP Leiden]]|url=http://leiden.sp.nl/bericht/32824/090315-raad_laat_vrijplaats_weer_vallen.html}}</ref>. Dit bod wordt echter om administratieve redenen uitgesloten van koop.
 
In [[Juni]] [[2009]] werd bekend dat de gemeente een koper had gevonden voor de panden van het complex Koppenhinksteeg/ Hooglandse Kerkgracht, de panden van de Vrijplaats Koppenhinksteeg: Het Leidse bedrijf Atrium Vastgoedontwikkeling BV, van [[architect]] [[Hans Bakker]]. Deze wilgaf het complex alsnogte zullen verbouwen tot hoogwaardige en duurzame appartementen, die volgens de gemeente binnen de geldende bestemming 'gemengde doeleinden' passen.
 
In [[Januari 2010]] volgt dan de juridische ontknoping. In een [[kort geding]] wordt bepaald dat de gemeente de Vrijplaats per 20 februari mag ontruimen<ref>{{voetnoot web|titel=Gemeente mag panden Vrijplaats ontruimen|uitgever=Sleutelstad.nl|url=http://www.sleutelstad.nl/nieuws/archief/2010/01/gemeente-mag-panden-vrijplaats-ontruimen}}</ref>. Pogingen dit besluit verder aan te vechten slagen niet. Zaterdag 13 februari vindt er een protestmars plaats door de binnenstad tegen de op handen zijnde ontruiming en tegen het [[kraakverbod]] waar enkele honderden sympathisanten in mee lopen. Uiteindelijk vindt de ontruiming van de Vrijplaats op vrijdag 26 februari plaats, een kleine week voor de gemeenteraadsverkiezingen. De politie en ME werden hierbij geconfronteerd met krakers die [[vreedzaam verzet]] boden en vrijwillig het pand verlieten en met enkele tientallen demonstrerende sympathisanten die zich buiten het politie cordon hadden opgesteld.<ref>{{voetnoot web|titel=Ontruiming Koppenhinksteeg begonnen|uitgever=Indymedia.nl|url=http://indymedia.nl/nl/2010/02/65601.shtml7}}</ref><ref>{{voetnoot web|titel=Ontruiming Koppenhinksteeg begonnen|uitgever=Leidsch Dagblad|url=http://www.leidschdagblad.nl/nieuws/regionaal/leidenenregio/article5851237.ece/Ontruiming-Koppenhinksteeg-begonnen}}</ref>
Op 25 juli 2009 berichtte de Telegraaf dat de koper van het complex; Hans Bakker en zijn gezin bedreigd, geïntimideerd en lastig gevallen zijn door sympathisanten van de vrijplaats.<ref>{{voetnoot web|titel=Krakers bedreigen koper monument |uitgever=[[De Telegraaf]]|url=http://www.telegraaf.nl/binnenland/4475335/__Krakers_bedreigen_koper_monument__.html}}</ref> De Leidse locoburgemeester Gerda van den Berg gaf aan volledig achter Bakker te staan en dat de zaak moet door [[politie]] en eventueel het [[Openbaar ministerie|OM]] tot op de bodem uitgezocht worden.
 
Anno 2012 staat het voormalig pand van de Vrijplaats aan de Koppenhinksteeg echter nog steeds leeg en heeft er geen renovatie plaats gevonden.
het Chinese vechtkunstcentrum Hong Ying is in het najaar van 2009 vertrokken uit Vrijplaats Koppenhinksteeg. Hong Ying verhuist naar een schoolgebouw aan de [[Johan Wagenaar]]laan in Leiden Zuid-West.<ref>{{voetnoot web|titel=Hong Ying verhuist naar Zuid West|uitgever=Vrijplaats Koppenhinksteeg|url=http://koppenhinksteeg.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=283:hong-ying-verhuist-naar-zuid-west&catid=46:nieuws&Itemid=77}}</ref> Hong Ying, de Fabel van de Illegaal en de Weggeefwinkel zijn allen door het college hulp toegezegd in “de zoektocht naar een alternatieve locatie”. Dit aanbod geldt echter niet voor de Bar & Boos en de Linkse Kerk. En hoewel de Fabel van de Illegaal en de Weggeefwinkel ook recentelijk ander locaties aangeboden hebben gekregen, is een voor hen acceptabel alternatief nog niet gevonden.
 
In [[Januari 2010]] volgt dan de juridische ontknoping. In een [[kort geding]] wordt bepaald dat de gemeente de Vrijplaats per 20 februari mag ontruimen<ref>{{voetnoot web|titel=Gemeente mag panden Vrijplaats ontruimen|uitgever=Sleutelstad.nl|url=http://www.sleutelstad.nl/nieuws/archief/2010/01/gemeente-mag-panden-vrijplaats-ontruimen}}</ref>. Pogingen dit besluit verder aan te vechten slagen niet. Zaterdag 13 februari vindt er een protestmars plaats door de binnenstad tegen de op handen zijnde ontruiming en tegen het [[kraakverbod]] waar enkele honderden sympathisanten in mee lopen. Uiteindelijk vindt de ontruiming van de Vrijplaats op vrijdag 26 februari plaats, een kleine week voor de gemeenteraadsverkiezingen. De politie en ME werden hierbij geconfronteerd met krakers die [[vreedzaam verzet]] boden en vrijwillig het pand verlieten en met enkele tientallen demonstrerende sympathisanten die zich buiten het politie cordon hadden opgesteld.<ref>{{voetnoot web|titel=Ontruiming Koppenhinksteeg begonnen|uitgever=Indymedia.nl|url=http://indymedia.nl/nl/2010/02/65601.shtml7}}</ref><ref>{{voetnoot web|titel=Ontruiming Koppenhinksteeg begonnen|uitgever=Leidsch Dagblad|url=http://www.leidschdagblad.nl/nieuws/regionaal/leidenenregio/article5851237.ece/Ontruiming-Koppenhinksteeg-begonnen}}</ref>
 
==Doorstart en Stem Terug==
Tot het moment van ontruiming hoopte de diverse Vrijplaats organisaties nog op een politieke oplossing<ref>{{voetnoot web|titel=Nieuwsbrief 22 januari 2010|uitgever=Vrijplaats Koppenhinksteeg|url=http://koppenhinksteeg.nl/nieuws/46-nieuws/318-nieuwsbrief-22-januari-2010.html}}</ref> in de vorm van een alternatieve locatie. Die hoop is nog niet vervlogen. De Vrijplaats heeft meermaals aangegeven niet aan deze specifieke locatie gebonden te zijn voor hun activiteiten, maar dat het uitdragen van hun gedachtegoed en het faciliteren van sociale en culturele activiteiten, met hun ondersteunende functies hen voorop staat.
In 2009 wordt van uit dit gedachtegoed de lokale [[politieke partij]] [[Stem Terug]] gevormd. Al gaat het hier, naar eigen zeggen, niet om een politieke partij maar "een lokaal netwerk van creatieve denkers en vooral doeners"<ref>{{voetnoot web|titel=In vijf stappen Uw Stem Terug |uitgever=Stem Terug|url=http://www.stemterug.nl/index.php?view=article&catid=10:divers&id=48:in-vijf-stappen-uw-stem-terug&format=pdf}}</ref>, toch doen zij mee aan de 2010 [[gemeenteraadsverkiezingen]] met een programma waar inspraak van de burger, een transparante overheid, [[cultuur]] en [[milieu]] centraal in staan.<ref>{{voetnoot web|titel=In vijf stappen Uw Stem Terug|uitgever=Stem Terug|url=http://www.stemterug.nl/index.php?view=article&catid=10:divers&id=48:in-vijf-stappen-uw-stem-terug&format=pdf}}</ref><ref>{{voetnoot web|titel=Speerpunten|uitgever=Stem Terug|url=http://www.stemterug.nl/speerpunten.html}}</ref>
 
Juniin 20102012, wordttwee bekendjaar dat,na alsde gevolgontruiming van onderhandelingende Vrijplaats Koppenhinksteeg, tussenweten de Stichting Vrijplaats Koppenhinksteeg en de Gemeente Leiden, alleovereenstemming Vrijplaatste organisatiesvinden een nieuw onderkomenover een nieuwgepaste onderkomennieuwe zullenlocatie vindenvoor aande het Vrouwenkerkplein,Vrijplaats waar eenalle groepVrijplaats pandenorganisaties staateen aannieuw deonderkomen noordkanteen vannieuw hetonderkomen pleinzullen envinden, innadat deeerdere Dolhuissteegonderhandelingen enover diedrie inpanden slechte staat verkeren; de Vrijplaats wilaan het geheel opknappen.Vrouwenkerkplein<ref>{{voetnoot web|titel=Vrijplaats Koppenhink krijgt nieuw thuis|uitgever=Leidsch Dagblad|url=http://www.leidschdagblad.nl/nieuws/regionaal/leidenenregio/article6135994.ece/Vrijplaats-Koppenhink-krijgt-nieuw-thuis}}</ref> stuk waren gelopen; de voormalige [[Conservenblik|conservenfabriek]] van Tieleman & Dros aan de Middelstegracht. Het is de bedoeling van de stichting dat deze nog dit jaar wordt omgetoverd tot een "prachtige sociaal-culturele vrijplaats".
 
 
 
==Externe links==
* [http://koppenhinksteeg.nl Website Stichting Koppenhinksteeg]
* [http://www.vrouwenkerkpleinvrijplaatsleiden.nl// Sociaal-Culturele Vrijplaats VrouwenkerkpleinMiddelstegracht]
* [http://gemeente.leiden.nl/zoeken/ Gemeente Leiden - Dossier Koppenhinksteeg]
* [http://www.stemterug.nl/ Stem Terug]
==Referenties==
<references />
 
{{Coördinaten|52_09_3452_09_31.55_N_4_29_4015_N_4_29_50.04_E_type45_E_type:landmark_scale:1500_region1563_region:NL|52° 9' 3431" N, 4° 4929' 4450" O}}
 
[[Categorie:Rijksmonument in Leiden]]
[[Categorie:Politiek in Leiden]]
[[Categorie:Kraakpand]]
[[Categorie:Poppodia]]
216

bewerkingen