Kerkorgel: verschil tussen versies

37 bytes toegevoegd ,  8 jaar geleden
k
stijl; links
k
k (stijl; links)
 
==Gebruik==
Kerkorgels werden oorspronkelijk niet gebruikt als begeleidingsinstrument, maar om op geëigende plekken in de [[liturgie]] muziekstukken te laten horen. Met name in het [[16e eeuw|zestiende]]- en [[17e eeuw|zeventiende-eeuwse]] Nederland werd het kerkorgel zelfs überhaupt niet gebruikt tijdens kerkdiensten, maar alleen voor concerten, en ter opluistering van seculiere evenementen. In sommige steden was het orgel van de belangrijkste kerk(en) dan ook eigendom van het stadsbestuur, en de organist in dienst van de wereldlijke overheid. Toch werd de voornaamste taak van het kerkorgel het begeleiden van de volkszang, allereerst in de kerken van de [[reformatie]], later ook in de meeste [[rooms-katholieke kerk|rooms-katholieke kerken]]. Hoofddoel werd het begeleiden van menselijke stemmen (een [[koor (zang)|koor]] of solist) en het kerkorgel werd dan ook voor deze taak uitgerust.
 
==Techniek==
{{Zie hoofdartikel|pijporgel}}
Het [[orgel]] is een blaasinstrument. Dat betekent dat het geluid in een pijporgel wordt voortgebracht doordat er geperste lucht (in vakkringen ‘wind’ genoemd) door een (aantal) pijp(en) wordt geblazen. Het lijkt qua principe dus erg op een [[blokfluit]], behalve dat de windvoorziening mechanisch of elektrisch tot stand komt. Het soort geluid, de [[timbre|klankkleur]], hangt af van de wijze van klankopwekking, de vorm van de pijp en het materiaal waar de pijp van gemaakt is. Wanneer een fluitist van toonhoogte wil veranderen sluit hij één of meerdere gaatjes. Eigenlijk verandert hij daarmee voortdurend de lengte van de trillende luchtkolom in de fluit (zodat jemen verschillende toonhoogtes hoort). Bij een orgelpijp is dit niet mogelijk. Voor iedere toonhoogte moeten wemoet dus een pijp met een andere lengte aanblazenworden aangeblazen (vgl.vergelijk de [[panfluit]]). Hebben weHeeft een [[Klavierklavier (toetsen)|toetsenbord]] (klavier) van 51 toetsen, dan moeten we dus voormoet elk [[register (muziek)|register]] ook 51 pijpen hebben. DeDeze pijpen zelf worden van hout ([[eik]] dan wel [[Pinuspinus|den]]) of metaal ([[lood (element)|lood]] dan wel [[tin (element)|tin]]) gemaakt.
 
===Nieuwe techniek===
Al sinds de [[1970-1979|jaren ’70zeventig]] worden pijporgels via elektronische weg nagebootst. Ook in kerken heeft die techniek ingang gevonden. Daarbij wordt de klank via een digitale techniek verkregen, namelijk ‘sampling’[[sample|sampling]]. De klank is dan redelijk natuurgetrouw. Een andere techniek die gebruikt wordt om een pijporgel na te bootsen wordt [[acoustic modelling]] genoemd. Eigenlijk vallen dit soort digitale orgels onder de synthesizers.
 
==Zie ook==
52.707

bewerkingen